Khẩn, Cực khẩn

up lên cho lịch sử hôm qua tái hiện

Nhiều “nút thắt” đang chờ được tháo gỡ (27-10-2010)
TCTC Online - Để phát triển ổn định, đạt được các mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong những năm tới, TS. Lê Xuân Nghĩa - Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia cho rằng: Cần tháo gỡ các “nút thắt” đang tồn tại trong nền kinh tế nước ta. TCTC lược ghi ý kiến của TS. Lê Xuân Nghĩa về vấn đề này.
“Nút thắt” về chính sách tài khóa
Thực tế cho thấy, mặc dù, Chính phủ vẫn duy trì một số chính sách ưu đãi thuế cho doanh nghiệp như: Giảm 30% thuế TNDN trong nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; giảm thời hạn nộp thuế TNDN; giảm 50% thuế VAT cho 16 nhóm hàng hóa…
Tuy nhiên, những cân đối thu - chi ngân sách năm 2010 vẫn có những cải thiện đáng kể: Mức bội chi ngân sách 6 tháng đầu năm chỉ ở mức 30.650 tỷ đồng, thấp hơn 6 tháng đầu năm 2009 và bằng 25,6% mức bội chi kế hoạch năm. Tiến bộ này một phần do giảm bởi gói kích thích kinh tế, phần khác do việc kiểm soát thu chi và đầu tư phát triển chặt chẽ hơn. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ công trên GDP đang có xu hướng tăng nhanh trong những năm gần đây từ 33,8% năm 2007 lên 44,6% năm 2010 theo dự báo. Trong đó, nước ngoài chiếm trên 60% tổng nợ công.
Từ thực tế đó nổi lên ba vấn đề cần quan tâm về nợ công: Một là, công tác thống kê và quản lý minh bạch nợ công theo chuẩn quốc tế cần phải được cải thiện; Hai là, thâm hụt ngân sách được tài trợ chủ yếu bằng vay nước ngoài vì vậy rủi ro tỷ giá hối đoái ngày càng tăng, nhất là tỷ lệ lạm phát còn cao so với thế giới; Ba là, hiệu quả đầu tư và khả năng giám sát nợ công là vấn đề đáng lo ngại nhất của Việt Nam trong những năm tới.
“Nút thắt” về lãi suất và thanh khoản ngân hàng
Hiện thị trường tín dụng vẫn tồn tại một số rào cản hành chính khiến cho mặt bằng lãi suất chưa thể giảm nhanh và mạnh như mong đợi. Đây chính là “nút thắt” không chỉ đối với hoạt động của hệ thống ngân hàng mà còn là “rào cản” cho tăng trưởng của cả nền kinh tế.
Cụ thể, với việc bơm tiền trên thị trường mở đều đặn trong 2-3 tháng qua khiến cho nguồn vốn trên thị trường liên ngân hàng khá dồi dào nhưng các ngân hàng thương mại bị hạn chế vốn huy động trên thị trường liên ngân hàng làm vốn tín dụng dẫn tới thiếu vốn cho vay và không thể tiếp cận vốn trên thị trường liên ngân hàng đang rẻ và dư thừa. Hệ quả là các ngân hàng này phải tìm mọi cách tăng lãi suất huy động lên mức cao nhất có thể để tìm nguồn vốn trong khu vực doanh nghiệp và dân cư, kéo theo các ngân hàng khác cũng không thể hạ lãi suất huy động của mình để đảm bảo tính cạnh tranh, do đó cả lãi suất huy động và cho vay đều không thể giảm nhiều và nhanh như mục tiêu của Chính phủ.
Không những thế, quy định này còn đẩy các ngân hàng thiếu thanh khoản vào tình thế tìm mọi cách lách luật để tồn tại, theo đó các ngân hàng thực hiện mức lãi suất huy động gần như bằng nhau cho tất cả các kỳ hạn, nhờ đó sẽ huy động được nhiều tiền gửi ngắn hạn và lách được quy định của Ngân hàng Nhà nước về giới hạn 30% tiền gửi ngắn hạn huy động cho vay trung và dài hạn. Với biểu lãi suất như vậy, các ngân hàng thương mại có thể đẩy lãi suất thực lên cao hơn, bởi lẽ lãi suất thực phụ thuộc và kỳ hạn gửi và cách tính lãi chứ không phụ thuộc vào chỉ số phần trăm. Ngoài ra, những lo ngại về sự khan hiếm tín dụng trong những tháng tới vẫn còn hiển hiện, ảnh hưởng không chỉ đến việc thực hiện mục tiêu đưa lãi suất về mức “vào 10 ra 12” của Ngân hàng Nhà nước.
Từ những phân tích trên cho thấy, cần sớm gỡ bỏ những hạn chế hành chính và bất hợp lý cả trên thị trường tái cấp vốn và thị trường tín dụng, đồng thời với những diễn biến khả quan về lạm phát như hiện nay, NHNN có thể nghiên cứu khả năng tăng cung ứng tiền cho nền kinh tế, nhưng là thông qua việc mua trái phiếu chính phủ với kỳ hạn ngắn để giảm áp lực lãi suất trên thị trường, hỗ trợ đầu tư phát triển để nền kinh tế phục hồi một cách bền vững.
“Nút thắt” trên thị trường ngoại hối
Tình hình tỷ giá USD trong những tháng đầu năm liên tục thay đổi và có nhiều điểm đáng chú ý: Điển hình như trong suốt quý I/2010, thị trường ngoại hối thường xuyên căng thẳng với sự mất cân đối nghiêm trọng giữa cung và cầu ngoại tệ, chênh lệch tỷ giá giữa thị trường tự do và chính thức lên đến trên 200 VND/USD. Sang quý II, sức ép tỷ giá có dịu bớt và thậm chí nửa cuối quý II, tỷ giá thị trường tự do liên tục thấp hơn thị trường chính thức.
Cần lưu ý, đây là điểm trái quy luật và bất thường, chứ không phải dấu hiệu tích cực trong điều hành tỷ giá. Bởi, việc tỷ giá thị trường tự do thấp hơn thị trường chính thức phản ánh chênh lệch quá thấp giữa lãi suất cho vay bằng USD và VND, đã tạo ra một lượng cung ảo ngoại tệ rất lớn ra thị trường. Điều này không chỉ gây méo mó cung cầu ngoại tệ mà còn tạo ra những hệ lụy phức tạp trong điều hành tỷ giá giai đoạn sau.
Đến tháng 7, sau hơn 2 tháng xoay quanh mức dưới 19.000 VND/USD thì tỷ giá USD đã có dấu hiệu đi lên. Việc tỷ giá thị trường tự do chuyển từ mức thấp hơn sang mức cao hơn tỷ giá chính thức là dấu hiệu tích cực cho thấy việc quy định hạn chế cho vay bằng ngoại tệ đã bắt đầu phát huy tác dụng và đang dần xóa bỏ được lượng cung USD ảo ra thị trường. Tuy nhiên, việc giá mua USD bằng giá bán và luôn chạm trần tại các ngân hàng thương mại thời gian qua cho thấy hiện tượng “bình ngưng” vốn rất phổ biến trên thị trường ngoại hối trong năm 2009 đã chớm có dấu hiệu quay trở lại, nó phải ánh tình hình ngoại tệ tại các ngân hàng thương mại đã bắt đầu căng thẳng và có hiện tượng thu thêm phí ngầm trong hoạt động mua bán ngoại tệ tại các ngân hàng này.
Dự báo trong thời gian tới, đặc biệt là quý IV/2010, diễn biến tỷ giá USD sẽ khá phức tạp bởi cung cầu ngoại tệ có một số thay đổi nhất định do: nhập siêu trong 7 tháng đầu năm ở mức 7,355 tỷ USD tăng hơn gấp đôi so với mức 3,888 tỷ USD 7 tháng đầu năm 2009 và vẫn đang trong xu hướng tiếp tục tăng ở các tháng cuối năm do nhu cầu nhập máy móc, nguyên liệu, thiết bị tăng khi nền kinh tế phục hồi. Nhu cầu vay ngoại tệ đang có xu hướng giảm do lãi suất VND giảm nhẹ, trong khi lãi suất ngoại tệ tăng lên; mặt khác, các NHTM đang hạn chế dần cho vay ngoại tệ do lo ngại tỷ giá hối đoái thay đổi, vì vậy, nguồn cung ngoại tệ (ảo) có xu hướng giảm.
Việc các doanh nghiệp đang có chiều hướng gom USD để trả nợ cũng đã đẩy tỷ giá tăng lên do đây là thời điểm mà các hợp đồng vay ngoại tệ đáo hạn (đối với các hợp đồng có kỳ hạn từ 3 tháng trở xuống) và chuẩn bị đáo hạn đối với cách hợp đồng trên 3 tháng. Yếu tố tâm lý cũng là một yếu tố quan trọng trong thời gian tới khi người dân cho rằng các doanh nghiệp sẽ cần mua gom ngoại tệ để trả nợ, do đó sẽ thúc đẩy người dân và doanh nghiệp găm giữ ngoại tệ chờ giá lên. Xét trên khía cạnh chênh lệch lạm phát giữa hai nước Mỹ và Việt Nam, VND vẫn trong quỹ đạo mất giá so với đồng USD…
Từ thực trạng trên, NHNN cần tính toán, dự báo lượng bán ra can thiệp khi cần thiết, đặc biệt vào những tháng cuối năm, thời điểm tăng đột ngột biến cầu về ngoại tệ cho nhập khẩu của các doanh nghiệp và các hợp đồng vay ngoại tệ đáo hạn.

Thanh Quang (Lược ghi)

#1 Tập đoàn tài chính Macquarie đầu tư vào Việt Nam TTXVN/Vietnam+ - 27/10/2010 4:00:00 CH


Chiều 27/10 VinaSecurities - Công ty chứng khoán hàng đầu Việt Nam thuộc Tập đoàn VinaCapital và Công ty chứng khoán Macquarie Capital, thành viên Tập đoàn Tài chính Toàn cầu Macquarie chính thức ký kết hợp đồng hợp tác diện rộng.

Các khách hàng của Macquarie được tạo điều kiện thâm nhập thị trường Việt Nam, một trong những thị trường phát triển mạnh mẽ nhất châu Á, đồng thời các khách hàng của VinaSecurities, thông qua Macquarie, tiếp cận thị trường tài chính toàn cầu.

Phạm vi ban đầu của thỏa ước này cho phép khách hàng của Macquarie nhận được những báo cáo nghiên cứu thị trường cổ phiếu Việt Nam và giao dịch cổ phiếu của các công ty Việt Nam.

Đây cũng là thỏa thuận đối tác độc quyền giữa VinaSecurities và Macquarie về các hoạt động khác như các giao dịch vốn, cổ phiếu của các thị trường trong và ngoài nước, mua bán và sát nhập, tư vấn tài chính doanh nghiệp. Thỏa ước này bao gồm cả các giao dịch tại Sở Giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí minh và Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội.

Ông Mark Duncan, người đứng đầu của Macquarie Securities Group Asia cho biết: “Đây là một thỏa ước trọng đại ở một trong những thị trường sôi động và tiềm năng nhất châu Á. Việt Nam là một thị trường quan trọng đối với chúng tôi và các nhà đầu tư tổ chức trên thế giới vì họ mong muốn mở rộng phạm vi đầu tư. Chúng tôi cam kết đầu tư lâu dài tại Việt Nam, vì nơi đây có nhiều cơ hội cho khách hàng."

Macquarie Group (Macquarie) thành lập năm 1969, là nhà cung cấp dịch vụ toàn cầu về dịch vụ ngân hàng, tài chính, tư vấn, đầu tư và quản lý quỹ. Tính đến 31/3/2010 tổng tài sản mà Macquarie quản lý lên tới 326 tỷ AUD. Macquarie Capital thực hiện các hoạt động cơ cấu mua bán cổ phiếu quy mô lớn, bảo lãnh phát hành, tư vấn doanh nghiệp, giao dịch cổ phần tư nhân tại trên 41 văn phòng trên thế giới.

VinaSecurities JSC Limited thành lập năm 2007, có đầy đủ chức năng hoạt động về chứng khoán, cung cấp chuỗi dịch vụ từ môi giới chứng khoán, các sản phẩm đầu tư tài chính và dịch vụ tài chính doanh nghiệp cho các khách hàng tổ chức và các cá nhân

HSBC cho rằng nếu thị trường thất vọng về quy mô gói giải cứu của FED, giá vàng sẽ chịu áp lực sụt giảm trong ngắn hạn vàng giảm cổ tăng