Tản mạn cuối tuần

Nhiều NĐT vẫn còn thấy những cổ phiếu định giá rẻ và có vẻ hấp dẫn, nhưng thực ra thị trường định giá như vậy có hợp lý không?

Lấy đơn cử ngành thép, mã VGS có P/E ~ 5.2, P/B~0.7 thì quả thật riêng về chỉ số là rất hấp dẫn để bạn tiếp tục nghiên cứu những yếu tố khác.

Tuy nhiên bạn nên nhìn lại yếu tố biên lãi ròng (ví dụ 2010-2015, 2016)

ROS của VGS chỉ 1.34% năm 2015, điều này có nghĩa là 100 đồng doanh thu thì chỉ có 1.34 đồng lợi nhuận sau cùng, sau khi trừ đi tất cả các chi phí. Để tạo ra 100 đồng doanh thu, VGS phải tốn 98.66 đồng chi phí.

Bạn thử tưởng tượng rằng ví dụ bây giờ chỉ cần chi phí tăng thêm 1.34 đồng nữa thì lợi nhuận sẽ bằng 0 hoặc nếu lớn hơn thì về âm, ví dụ như chi phí tiền lương nhân công tăng, chi phí điện, nguyên liệu quặg sắt tăng, nhiên liệu tăng, hoặc giá bán thép trên thị trường giảm nhẹ.... Như vậy có độ rủi ro nhất định khiến thị trường không dám định giá cao (chưa tính đến các yếu tố khác).

Tuy nhiên trong khoản hơn 1-2 năm thuận lợi của ngành, ví dụ vừa qua ngành thép, Bộ công thương áp thuế tự vệ chống bán phá giá tạm thời thép Trung quốc để bảo hộ cho DN Việt dẫn đến các doanh nghiệp Việt hưởng lợi, giá thép thị trường tăng cao, dẫn đến mức tăng trưởng lợi nhuận so với cùng kì là cao làm nên sự tăng giá vượt trội của các cổ phiếu này, VGS tăng gấp đôi 6->12, nhưng định giá P/E vẫn không ượt qúa 5.x, nó tạo ra tính hấp dẫn của cổ phiếu đầu cơ trong thời kì thuận lợi.., tuy nhiên về lâu dài nó không phải là một khoản đầu tư an toàn, vì khi yếu tố hỗ trợ không thường xuyên này mất đi thì lợi nhuận không còn nữa.

Nó chỉ phù hợp với NĐT mạnh bạo và nhạy bén với mức độ chịu rủi ro cao...

Để được thị trường định giá cao yếu tố biên lợi nhuận cần cải thiện, ở đó cần cái nhìn tổng thể về kinh doanh, yếu tố đầu ra đầu vào, quản lý chi phí, các yếu tố tài chính, ngành nghề kinh doanh..

VGS trong 4 quý tài chính gần nhất doanh số đạt 4000 tỷ, nhưng lợi nhuận chỉ có 80 tỷ tương đương 2% ... là có mức độ không bền vững nhất định. Mặc nhiên trong một thời kì thuận lợi vẫn còn ổn, nhưng khi yếu tố thuận lợi không còn thì hãy cẩn thận.

Biên lãi ròng thì bạn phải xem qua nhiều năm, sau đó mới xem xu hướng tương lai, đánh gia xu hương tương lai của biên lãi ròng..
------------------
(Riêng thép Hòa Phát do tự chủ được nguồn nguyên liệu đầu vào, nên biên lãi của HPG cao nhất trong ngành sản xuất thép là hợp lý.)