Đắt và Rẻ

Những ai tham gia thị trường vào giai đoạn 2012-2016, đều thấy rõ những cổ phiếu tốt như HPG có PE 6, VCS 6, HSG 6...giá sổ sách BV bằng thậm chí là lớn hơn so với giá thị trường. Còn hiện tại 2021, PE trung bình VNI khoảng 18, PB khoảng 2,5 lần. Ví dụ VCB 20, VIC 40, FPT 38, NTC 22, BCM 50...Những cổ phiếu trước kia được gọi là đầu tư thì hiện nay bản thân trong nó đã mang ít nhiều tính đầu cơ. Bất cứ một nhà đầu tư nào chê cổ phiếu hiện tại đắt chắc chắn sẽ bị các F0 cười vào mặt. Điều gì chỉ dẫn chúng ta hiện tại, liệu thị trường có trả giá cho tương lai quá cao và xa?

Chúng ta lên nhớ rằng ngay cả thời kỳ cổ phiếu rẻ, nhà đầu tư vẫn có thể mất tiền nếu đầu tư vào những cổ phiếu có chất lượng thấp những cổ phiếu mang tính chu kỳ cao. Hãy nhìn vào biểu đồ cổ phiếu HSG, nếu bạn đầu tư vào HSG 2014-2016 bạn sẽ có 300% lợi nhuận nhưng nếu bạn đầu tư vào HSG 2017-2019 tài sản của bạn sẽ giảm 80% và vào HSG 2020-2021 bạn sẽ có 400% lợi nhuận. Còn rất nhiều cổ phiếu khác nữa, đặc điểm chung của những cổ phiếu này là gì? Tôi cũng như các bạn với tư cách là một là NĐT cá nhân chúng ta lên làm gì và ứng xử với các cổ phiếu này như thế nào và đâu là một chỉ dẫn tốt? Liệu thị trường hiện tại còn cơ hội cho nhà đầu tư không?

Tỷ số PE hiểu một cách ĐƠN GIẢN là số năm bạn thu được lợi nhuận, và nghịch đảo của PE là tỷ lệ lãi suất bạn nhận được . Ví dụ một cổ phiếu có PE là 18 bằng với VNI , 1/18=5,6% có nghĩa là khi bạn mua một cổ phiếu có PE là 18 thì tỷ lệ lãi suất bạn nhận được là 5,6% ngang với lãi suất tiết kiệm. Kết luận ở đây là bạn lên gửi tiết kiệm thay vì mua cổ phiếu này

Vậy thì phải có một dấu hiệu hay chỉ dẫn gì đó chứ? Theo tôi vẫn phải quay lại bản chất của đầu tư là nuôi con gì, trồng con gì và bao giờ thu hoạch. Những cổ phiếu lên bán ngay là những cổ phiếu không có nhiều tiềm năng tăng trưởng và mức PE>20. Những cổ phiếu cân nhắc bán là có ít triển vọng nhưng mức PE từ 15-20. Những cổ phiếu có triển vọng và mức PE< 10 lên mua ngay, và thật tuyệt nếu bạn mua được cổ phiếu có mức PE 5-8, giá thị trường nhỏ hơn giá sổ sách từ 50-80% mà vẫn có tiềm năng tăng trưởng. Điều này là chỉ dẫn ban đầu nó không đúng với tất cả các cổ phiếu và tất cả các nhà đầu tư.

Tôi sẽ chỉ ra đặc điểm chung của những siêu cổ phiếu ở quá khứ và đưa ra 4 ví dụ ở hiện tại để mọi người tham khảo.

Hãy nhìn VCS ở thời điểm 2013-2014, khi đó do mâu thuẫn giữa Mr Năng và quỹ ngoại Red River Holdings giá cổ phiếu tục dốc không phanh, lúc đó được quỹ ngoại đầu tư vào là một vinh dự rất lớn chống lại quỹ ngoại không khác gì tự nhận mình yếu kém.

SLS 2014-2016 giới đầu tư đang rất bi quan về ngành đường vào thời điểm đó, do lo ngại về đường ngoại Thái Lan, Trung Quốc khi Việt Nam gia nhập hiệp định Atiga...họ được chính phủ trợ cấp với giá vốn rất rẻ.

VPB, TCB, HDB, OCB: nhìn những ngân hàng, hàng đầu này ở thời điểm hiện tại 2021với giá thị trường hiện tại gấp 2,3 lần giá sổ sách PB, PE 12-15. Chắc các bác không nghĩ rằng mới đây thôi 2017 khi các ngân hàng này vẫn còn ở thị trường OTC, được bán với mức giá nhỏ hơn giá sổ sách PE ở mức 3,4.

Vậy có gì mà sự đánh giá của giới đầu tư lại thay đổi chóng mặt như thời trang vậy? Điểm chung của các ví dụ trên là bản thân các công ty hoặc ngành đang tồn tại một số định kiến xấu. VCS chính là rủi ro lãnh đạo mà họ bỏ qua một công ty đang có doanh thu, thị phần rất tốt bên Mỹ, SLS do bi quan về ngành, còn ngành ngân hàng do vết nhơ về việc đẩy giá cổ phiếu lên cao, tụt thảm hại và rất ít ngân hàng trả cổ tức....còn rất nhiều ví dụ nữa. Khi chúng ta chỉ nhìn vào một phần nhỏ của bức tranh mà thiếu đi cái nhìn tổng quát thì cái nhìn đó thường thiếu khách quan. Cũng giống như một con người nếu như chúng ta chỉ nhìn vào điểm không tốt của họ, thì chúng ta cũng sẽ không nhìn thấy điểm tốt của họ.

Điều bạn cần nhớ bạn không phải là công ty, cũng không phải là thị trường...bạn phải tách mình ra khỏi đám đông, điều đó thật khó nhưng để kiếm được lợi nhuận cao đó là điều cần thiết. Có một nhà báo đã hỏi Warrent Buffett là giường như ông là người luôn lạc quan, luôn là một fan trung thành của TB Mỹ? WB: tôi không phải là người lạc quan cũng không phải là người bi quan, tôi ở mức giữa. Đó là việc bạn cần làm.

Một số ví dụ cổ phiếu bị thị trường định giá thấp theo Ben Graham, Giá trị < Giá trị tài sản ròng.

1. ABI –Bảo hiểm nông nghiệp

Lãi 299 tỷ trên vốn 36,5tr. EPS 2020 đạt 8k2, giá 42. PE 5

Hoạt động kinh doanh chính trong lĩnh vực bảo hiểm, công ty con của Agribank, tăng trưởng trung bình 20% trong 5 năm qua.

PE trung bình ngành là 15

2. DTP- Công ty cổ phần dược phẩm Cpc1 Hà nội

Lãi 100 tỷ 2020 trên vốn 12,1tr cổ phiếu, EPS 8k3 Giá hiện tại 60, PE 7

PE trung bình ngành dược là 15

So với DP3, Lãi 114 tỷ 2020 trên vốn 8,3 tr, EPS 13k3. Giá hiện tại 140, PE 10

3. DPH- Công ty cổ phần dược phẩm Hải Phòng

Lãi 16 tỷ 2019 trên vốn 3tr cổ, EPS 5k4 Giá hiện tại 28, PE 5, Giá sổ sách 48k/ 1 cổ. Tiền mặt+ tương đương tiền=120 tỷ lớn hơn 50% so với vốn hóa 80 tỷ(không nợ). Trả cổ tức đều 10%-15% /năm

4. TTP- Công ty cổ phần nhựa bao bì Tân Tiến

Lãi 145 tỷ 2020 trên vốn 13,5 triệu cổ, EPS 11k Giá hiện tại 48, PE 5

Giá sổ sách là 74K/ 1 cổ phiếu

Tiền+ tương đương tiền= 500 tỷ, so giá trị thị trường công ty 650 tỷ(không nợ)

So với SVI – Công ty cổ phần bao bì Biên Hòa

EPS 12K, Giá 85, PE 7 Giá sổ sách 44
(Trên đây chỉ là một số ví dụ minh họa và còn rất nhiều cổ phiếu khác)