Khổ vì lắm xèng

Khổ vì lắm xèng

Khô? vi? lắm... tiê?n
Thứ hai, 2/3/2009, 11:55 GMT+7

Bài học dồn tiền vào đầu tư tài chính, không tập trung phát triển ngành nghề chính đang ngày càng rõ khi nhiều công ty thua lỗ nặng từ những hoạt động này.

Va?o nhưfng năm 2001-2002 khi VN-Index xuống hơn 130 điê?m, cô? phiếu cu?a Công ty Cổ phần Gemadept (GMD) vâfn được giao dịch quanh mức 30.000 đô?ng.

GMD đaf đứng được khi ấy bơ?i kha? năng duy tri? lợi nhuận cao, đội nguf nhân viên có tri?nh độ (95% cán bộ công nhân viên GMD tốt nghiệp đại học), qua?n trị doanh nghiệp tốt.

Bây giơ?, ngoa?i nhưfng ưu thế truyê?n thống đó, GMD co?n có nhưfng dự án kinh doanh tiê?m năng vê? ca?ng biê?n, logistics, to?a cao ốc văn pho?ng đang được cho thuê 100% diện tích trên đươ?ng Lê Thánh Tôn, quận 1, Tp.HCM...

Nhưng giá cô? phiếu GMD đang ơ? mức thấp nhất kê? tư? nga?y lên sa?n, 20.000 đô?ng/cô? phiếu.
Năm 2008, GMD có kha? năng lôf (quý 3/2008 đaf lôf 117 tỷ đô?ng) va? có thê? bị đặt va?o ti?nh trạng kiê?m soát. Tất ca? chi? vi? đâ?u tư ta?i chính.

khovilamtien.jpg

REE là một trong những công ty bị thua lỗ nặng do đầu tư tài chính mà xao nhãng hoạt động kinh doanh chính

?oLóa mắt? vi? thặng dư

GMD không pha?i la? doanh nghiệp niêm yết duy nhất có đâ?u tư ta?i chính va? đang pha?i gánh chịu hậu qua? nặng nê? cu?a hoạt động na?y du? hoạt động kinh doanh chính đang có lafi. REE, SAM, HAP, KDC, ALP... đê?u trong ti?nh trạng tương tự.

Các doanh nghiệp na?y sef không ?osa chân? va?o đâ?u tư ta?i chính nếu họ không chịu sức ép quá lớn cu?a cô? đông vê? lợi nhuận (nói đúng hơn la? tốc độ gia tăng lợi nhuận) va? không có nhưfng khoa?n thặng dư khô?ng lô? tư? phát ha?nh cô? phiếu va?o các năm 2006-2007.

Đâ?u năm 2008, GMD có vốn điê?u lệ 475 tỷ đô?ng, nhưng thặng dư vốn tới 1.367 tỷ đô?ng.

Nhiê?u công ty thặng dư vốn gấp 2-3 lâ?n vốn điê?u lệ. Thặng dư vốn cu?a HAP la? 264,5 tỷ đô?ng; cu?a KDC 1.725 tỷ đô?ng... Nhiê?u công ty chi? du?ng một phâ?n nho? thặng dư đê? đâ?u tư cho hoạt động kinh doanh chính.

Nguyên nhân chu? yếu la? họ ngại mơ? rộng đâ?u tư, nâng quy mô doanh nghiệp nhanh trong khi tri?nh độ qua?n lý, nguô?n nhân lực không theo kịp. Sự lo ngại ấy không pha?i không có lý. Tốc độ ?oba?nh trướng? sa?n xuất quá nhanh trong khi qua?n lý không theo kịp dêf gây đô? vơf la? chuyện có thê? xa?y ra.

Thế nhưng thay vi? sư? dụng hợp lý va? thận trọng các khoa?n thặng dư, không ít doanh nghiệp mắc va?o cái bâfy ?okhô? vi? nhiê?u tiê?n?. Các cô? đông lại quá tham lam khi yêu câ?u lafnh đạo doanh nghiệp pha?i la?m sao đê? ?otiê?n đe? ra tiê?n? với gia tốc lớn.

Sự gia tăng chóng mặt cu?a giá cô? phiếu, bất động sa?n bấy giơ? la? mục tiêu ma? cô? đông ?ovận động? cho lafnh đạo các công ty hướng tới. Thặng dư vốn, vi? thế, đaf nhanh chóng ?ocha?y? va?o chứng khoán, bất động sa?n.

Trích lập chưa đâ?y đu?

Công ty Kinh Đô (KDC) năm ngoái, theo báo cáo ta?i chính quý 4/2008, lafi sau thuế 142,3 tỷ đô?ng, gia?m mạnh so với 224 tỷ đô?ng cu?a năm 2007. Tuy nhiên, nhiê?u nha? đâ?u tư băn khoăn về mức lợi nhuận trên.

Báo cáo ta?i chính hợp nhất chi? ra, đến 31/12/2008, KDC có 619,4 tỷ đô?ng đâ?u tư ta?i chính ngắn hạn, nhưng mức trích dự pho?ng ru?i ro chi? có 39,4 tỷ đô?ng.

Đâ?u tư ta?i chính da?i hạn cu?a công ty la? 902,8 tỷ đô?ng (trong số na?y đâ?u tư va?o công ty con, liên doanh, liên kết la? 41,5 tỷ đô?ng) va? mức trích dự pho?ng vo?n vẹn 19 tỷ đô?ng.

Với sự trượt dốc cu?a cô? phiếu niêm yết va? OTC (KDC nắm giưf khá nhiê?u cô? phiếu ngân ha?ng), mức trích lập dự pho?ng nói trên la? không đu?. Giá cô? phiếu nói chung sụt gia?m 50-70%, ma? danh mục đâ?u tư cu?a KDC chi? gia?m khoa?ng 5%, thi? hoạt động đâ?u tư ta?i chính cu?a công ty pha?i được xếp ơ? mức tha?nh công số một thị trươ?ng!!!

Điê?u đáng nói la? thuyết minh báo cáo ta?i chính cu?a KDC chi? có phâ?n diêfn gia?i chung chung vê? nguyên tắc chuâ?n mực kế toán, không hê? có sự gia?i thích cụ thê? na?o liên quan đến các số liệu báo cáo. Việc na?y la? khó chấp nhận khi KDC đaf xin gia hạn nộp báo cáo ta?i chính trước đó.

Khác với KDC, một số đơn vị có đâ?u tư ta?i chính đaf công khai minh bạch các khoa?n lôf do trích lập dự pho?ng gia?m giá chứng khoán. GMD, theo báo cáo ta?i chính quý 3/2008 (chưa có báo cáo quý 4/2008), đaf trích 126,2 tỷ đô?ng cho khoa?n đâ?u tư ta?i chính ngắn hạn 255,5 tỷ đô?ng va? trích 127,6 tỷ đô?ng cho 681 tỷ đô?ng đâ?u tư ta?i chính da?i hạn.

Tương tự Công ty cổ phần Hapaco (HAP) trích 70 tỷ đô?ng cho 106,6 tỷ đô?ng đâ?u tư ta?i chính ngắn hạn va? 25,4 tỷ đô?ng cho 52 tỷ đô?ng đâ?u tư ta?i chính da?i hạn. Vi? nhưfng khoa?n trích na?y, HAP lôf 68,7 tỷ đô?ng năm 2008.

Sau khi ha?ng loạt báo cáo ta?i chính năm được công bố, các nha? đâ?u tư đang nóng lo?ng chơ? đợi nhưfng báo cáo ta?i chính có kiê?m toán, ma? theo quy định pha?i công bố trong vo?ng 120 nga?y sau khi năm ta?i chính kết thúc.

Sef có nhưfng chênh lệch giưfa số liệu kiê?m toán va? chưa kiê?m toán. Một phâ?n danh mục đâ?u tư đaf được không ít doanh nghiệp chuyê?n va?o mục đâ?u tư ta?i chính da?i hạn va? không trích dự pho?ng ru?i ro với lý do không xác định được giá giao dịch trên thị trươ?ng.

Chă?ng hạn, Công ty Alphanam (ALP) đâ?u tư ta?i chính da?i hạn 373,8 tỷ đô?ng nhưng không hê? trích dự pho?ng cho khoa?n na?y. Đê? minh bạch hóa việc trích lập, giúp nha? đâ?u tư tiếp cận va? đánh giá doanh nghiệp chính xác, lef ra sa?n UPCOM (giao dịch cô? phiếu OTC) đaf pha?i được mơ?.

Khi đó cô? phiếu OTC có giá giao dịch chính thức, va? các doanh nghiệp sef buộc pha?i trích lập cho khoa?n đâ?u tư OTC ma? không thê? nêu lý do loanh quanh như hiện nay.

Các doanh nghiệp có đâ?u tư ta?i chính đang pha?i tra? giá đắt cho ba?i học ma? họ đaf trót vướng va?o. Giám đốc một quyf nước ngoa?i, tha?nh viên hội đô?ng qua?n trị 5-6 công ty niêm yết, cho biết đaf tư vấn cho các doanh nghiệp hạn chế đâ?u tư ta?i chính, nếu có đâ?u tư thi? giới hạn số vốn nhất định va? trong số vốn đó chi? gia?i ngân va?o nhưfng cô? phiếu cu?ng nga?nh nghê?, có hiê?u biết rof.

Thế nhưng sự tư vấn cu?a ông đaf ?ochi?m nghi?m? trước la?n sóng chứng khoán dâng cao hai năm trước.

Nhưfng công ty minh bạch như REE, GMD có thê? co?n pha?i trích dự pho?ng ru?i ro đâ?u tư ta?i chính thêm trong năm nay. Nhưng với lợi nhuận tốt tư? hoạt động chính, họ có thê? nhanh chóng ?ođứng dậy?.

Với nhưfng doanh nghiệp ma? lợi nhuận tư? hoạt động chính không đu? bu? đắp sự gia?m giá chứng khoán đaf đâ?u tư, giá cô? phiếu sef đi vê? đâu thật khó lo?ng dự đoán.

Theo Hải Lý
kinhtesg.gif