Bài viết dành cho nhà đâu tư chưa tìm thấy con đường trên thị trường chứng khoán

Có lẽ, một sự thật đau lòng nhất chính là con số nhà đầu tư thua lỗ trên thị trường chứng khoán, chưa có một thống kê đầy đủ nhưng con số được đại đa số nhà đầu tư thừa nhận là 95%. Với một thực trạng như vậy, khi nhắc đến chứng khoán, đã không ít người cho rằng đây là một trò chơi may rủi, một sòng bạc dưới một hình thức khác, đó cũng là lý do vì sao đã có hơn 20 năm tuổi đời nhưng thị trường chứng khoán Việt Nam chỉ mới có hơn 3 triệu tài khoản (chưa kể, một nhà đầu tư có thể có hơn một tài khoản) trong một quốc gia có gần 100 triệu dân, và theo ước tính của mình, con số tài khoản đang hoạt động thực sự là chưa đến 1 triệu tài khoản, nói một cách đúng hơn là đã có nhiều “tài khoản tử trận” sau một thời gian “chinh chiến” trên thị trường.
Trước một thực trạng mà bất cứ một người làm nghề nào cũng không khỏi chua xót, và may mắn trong một lần tham gia workshop mình được nghe chia sẻ về Con đường tích sản tài chính và an tâm đầu tư với mục tiêu hướng đến là Tự do tài chính, và biểu hiện của nó chính là việc chúng ta sẽ thiết kế và xây dựng cho mình một cái Tháp tài sản (Danh mục tài sản) với đầy đủ cả ba tầng: Tầng 1 – Tích sản trọn đời, an tâm tài chính; Tầng 2– Tích sản mục tiêu, gia tăng thịnh vượng; Tầng 3 – Đầu tư chủ động, sinh lời vượt trội.
Tầng 1 – Tích sản trọn đời, an tâm tài chính: là tầng quan trọng nhất, là nền móng của Tháp tài sản. Ở tầng này, chúng ta có 3 cột trụ chính: Dự phòng thanh toán, Bảo hiểm và Hưu trí.
1. Dự phòng thanh toán: Đây là khoản dự phòng dành cho các nhu cầu về tài chính khẩn cấp, bất thường không nằm trong kế hoạch hoặc nếu có thì đó là một kế hoạch ngắn hạn (dưới 1 năm). Các tài sản phù hợp để làm dự phòng được kiến nghị là: Tiền, vàng và các giấy tờ có giá có thể dễ dàng chuyển nhượng. Lý do là các tài sản này có tính an toàn và tính thanh khoản cao.
2. Bảo hiểm: Đây không phải là một sản phẩm giúp chúng ta ngăn chặn rủi ro nhưng là một sản phẩm hữu ích giúp bù đắp những tổn thất, thiệt hại do rủi ro gây ra. Về bảo hiểm, mình chia làm 3 nhóm bảo hiểm chính là: Bảo hiểm nhân thọ, Bảo hiểm phi nhân thọ và Công cụ phái sinh (Bù đắp sự mất giá của tài sản cơ sở). Bảo hiểm là một mảng rộng, có lẽ sẽ cần một bài viết riêng, nhưng về ý nghĩa của nó thì mình cho là chúng ta đều rõ, sự bâng khuâng có lẽ nằm ở từng sản phẩm cụ thể, điều khoản và ứng dụng. Tùy mức độ mong muốn được bù đắp khi có rủi ro xảy ra mà lựa chọn gói bảo hiểm phù hợp, cần tham khảo ý kiến chuyên môn từ người tư vấn cho từng trường hợp cụ thể.
3. Hưu trí: Đây là quỹ được tích lũy dưới dạng tài sản tài chính nhằm mục đích đảm bảo sự tự chủ về tài chính khi chúng ta về hưu, không còn sức lao động để kiếm tiền nữa, không phải phụ thuộc hay là gánh nặng của con cái, cũng như bù đắp cho phần bảo hiểm xã hội thường ít ỏi. Vì lý do là đảm bảo nguồn tài chính vững chắc và ổn định khi về hưu nên tài sản được tích lũy vào quỹ phải là tài sản tương đối an toàn, có sự tăng trưởng bền vững. Tùy độ tuổi bắt đầu là sớm hay muộn mà lựa chọn kênh đầu tư tích lũy phù hợp và nên chia ra làm hai giai đoạn: giai đoạn tích lũy thì nên ưu tiên tài sản có khả năng tăng trưởng tốt trong dài hạn; giai đoạn về hưu thì nên ưu tiên tài sản an toàn và có dòng tiền định kỳ.
Thông thường rổ hưu trí nên là: Chứng chỉ quỹ (cổ phiếu và trái piếu), bất động sản có tính thanh khoản cao và có thể cho thuê để tạo dòng tiền, danh mục cổ phiếu an toàn thường được trả cổ tức bằng tiền với tỷ lệ khá hoặc bất cứ tài sản nào làm bạn cảm thấy an tâm đầu tư và nắm giữ lâu dài.
Tầng 2 – Tích sản mục tiêu, gia tăng thịnh vượng: là tầng giữa của tòa tháp cũng như thân của một cái cây vậy, theo thời gian tích lũy tài sản thì đây sẽ là tầng thường được phân bổ tỷ trọng cao nhất, cũng là tầng tăng trưởng tốt và bền vững nhất. Đây là tầng tích sản dựa trên các mục tiêu tài chính trung và dài hạn của chúng ta, cụ thể có thể chia ra làm hai phần:
1. Mục tiêu đã được xác định và có kế hoạch chuẩn bị như: mua nhà, mua xe, đi du lịch, quỹ du học cho con,... Tùy vào từng mục tiêu, mức độ ưu tiên, thời gian cần đạt được mà lựa chọn kênh đầu tư phù hợp. Ví dụ nếu xác định các mục tiêu tầm 1-3 năm thì nên ưu tiên mua trái phiếu có kỳ hạn tương ứng, nếu mục tiêu xa hơn thì ưu tiên các kênh khác như chứng chỉ quỹ, danh mục cổ phiếu thiết kế theo mục tiêu, ủy thác đầu tư có thời hạn tương ứng.
2. Mục tiêu chưa được xác định hoặc có nhưng chưa rõ ràng. Vì chưa xác định rõ nên có thể chấp nhận mức độ rủi ro cao hơn một chút, thường thì tối ưu nhất là sẽ đầu tư vào bất động sản hoặc một danh mục cổ phiếu. Nếu không có năng lực tự thiết kế và quản trị danh mục thì có thể tham khảo danh mục mẫu (ví như hàng may mặc công nghiệp, may sẵn) từ các đơn vị uy tín. Hoặc có thể được hỗ trợ tư vấn xây dựng danh mục riêng biệt (hàng may đo) từ bên có chuyên môn.
Tầng 3 – Đầu tư chủ động, sinh lời vượt trội: là tầng trên cùng, cũng tức là đỉnh của tháp, cũng như tên gọi đây là tầng dành cho những nhà đầu tư có khả năng chủ động về mặt thời gian và có hiểu biết tốt về thị trường hoặc sản phẩm đầu tư mà mình tham gia.
Các sản phẩm tài chính của tầng này rất đa dạng nhưng thường có đặc điểm sau: Có biến động giá lớn nếu biến động giá nhỏ thì tính thanh khoản cao và đòn bẩy tài chính lớn. Với đặc tính trên thì có thể dễ thấy, đây là tầng có tài sản rủi ro cao, chỉ phù hợp với nhà đầu tư chuyên nghiệp hoặc đang đi theo con đường chuyên nghiệp, hoặc ít nhất là có thời gian giám sát khoản đầu tư. Một số kênh và loại hình đầu tư có thể kể đến như: Cổ phiếu, phái sinh, tiền mã hóa, góp vốn vào starup, lướt sóng bất động sản, sao chép giao dịch, giao dịch theo tín hiệu.
-ST-