Báo cáo Vĩ mô tháng 01/2026

Trong tháng 1/2026, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chủ động thu hẹp khối lượng lưu hành hợp đồng mua lại đảo ngược (RRP/Tbill) trên kênh thị trường mở (OMO) trong bối cảnh tỷ giá hưởng lợi từ nguồn tiền kiều hối. Tuy nhiên, tình trạng căng thẳng thanh khoản trở nên đáng lo ngại ở những ngày cuối tháng 1 và đầu tháng 2 khi nhu cầu nắm giữ tiền mặt tăng cao trong khi Kho bạc giảm dần các hoạt động đấu thầu tiền gửi.

1/ Trong hai ngày đầu tháng 2/2026, tình trạng căng thẳng thanh khoản trở nên đáng lo ngại khi lãi suất liên ngân hàng (LNH) kỳ hạn qua đêm ghi nhận mức bình quân 17% - một số ngân hàng ghi nhận lãi suất thực hiện lên đến 21%. Nguyên nhân chủ yếu xoay quanh yếu tố thời vụ khi áp lực gia tăng nắm giữ tiền mặt của người dân tăng cao ở giai đoạn cận Tết kết hợp với chu kỳ đóng thuế của doanh nghiệp.

2/ Một trong những yếu tố khác lại đến từ cấu trúc nguồn tiền tài trợ cho hệ thống LNH trong thời gian qua. Trong đó, áp lực tăng trưởng tín dụng trong năm 2025 càng làm rõ sự phụ thuộc của hệ thống LNH đối với nguồn tài trợ đến từ kênh OMO và tiền gửi Kho bạc trong bối cảnh nguồn tiền huy động từ cư dân và tổ chức kinh tế không theo kịp tốc độ tăng trưởng tín dụng. Việc NHNN chủ động hút ròng OMO trong giai đoạn tháng 1/2026 cùng với việc Kho bạc (KBNN) tạm dừng các hoạt động đấu thầu tiền gửi tại nhóm Ngân hàng Quốc doanh (Big4) càng gia tăng áp lực thanh khoản ở những ngày đầu tháng 2/2026.

3/ NHNN đã nhanh chóng can thiệp thông qua kênh OMO lên đến hơn 160 nghìn tỷ đồng chỉ trong vòng ba phiên đấu thầu trong hai ngày (02-03/02), kết hợp với 3 phiên can thiệp thông qua hợp đồng hoán đổi USD-VND với tổng quy mô 4 tỷ USD trong khi KBNN đã quay lại đấu thầu tiền gửi với quy mô hơn 160 nghìn tỷ đồng trong giai đoạn 04-09/02; phản ánh mức độ can thiệp dứt khoát và nâng số dư tiền gửi KBNN lên đến hơn 500 nghìn tỷ đồng và khối lượng lưu hành OMO đạt hơn 450 nghìn tỷ đồng – mức kỷ lục so với mức đỉnh của năm 2025. Lãi suất LNH nhờ đó mà phần nào hạ nhiệt với lãi suất kỳ hạn qua đêm ghi nhận mức bình quân 9% trong ngày 06-09/02.

4/ Nhìn về triển vọng nửa đầu năm 2026, chúng tôi cho rằng áp lực thanh khoản sẽ dần hạ nhiệt ở giai đoạn hậu Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất dù dự kiến sẽ có phần hạ nhiệt trong quý 2/2026 song vẫn duy trì ở mức nền cao so với năm 2025 khi các yếu tố liên quan đến cấu trúc nguồn vốn tài trợ cho hệ thống ngân hàng vẫn chưa theo kịp nhu cầu cho vay. Dù vậy, bối cảnh tỷ giá sẽ tiếp tục được hưởng lợi và phần nào gia tăng dư địa để NHNN tiếp tục mở rộng biên độ tăng trưởng tín dụng để phục vụ cho mục tiêu tăng trưởng GDP ít nhất 10% trong năm nay.