Bước ngoặt mới trong vấn đề Iran: Washington hé lộ khả năng đàm phán 9:00, 29/07/2008

Bước ngoặt mới trong vấn đề Iran: Washington hé lộ khả năng đàm phán 9:00, 29/07/2008

Nước Mỹ dường như đã tính tới một cách tiếp cận khác trong việc giải quyết vấn đề hạt nhân của Iran. Ngoài việc đưa ra những yêu cầu cứng rắn đòi ngay lập tức chấm dứt việc làm giàu uranium, Washington có vẻ đã sẵn sàng cho một số kênh ngoại giao khác, đầu tiên là dự tính mở một ?okhu vực đại diện cho quyền lợi của Mỹ? bên trong Đại sứ quán Thụy Sĩ tại Iran.

Tất cả những động thái này cho thấy, Washington bắt đầu nghĩ cách giải quyết ?obài toán Iran? theo cách ít gây tổn thất nhất đối với hình ảnh của mình. Tehran về phần mình cũng tuyên bố sẵn sàng xem xét đến đề xuất của Mỹ...

Nguy cơ của một cuộc chiến Mỹ - Iran được nhìn nhận là đã giảm bớt sau một số những động thái mới nhất từ phía Washington. Nhiều người đã thực sự bất ngờ khi thấy Mỹ lại đi đầu trong nỗ lực tìm kiếm biện pháp giải quyết vấn đề hạt nhân của Iran qua con đường đối thoại mang tính xây dựng.

?o*** của Tổng thống George Bush đang muốn khôi phục lại sự hiện diện ngoại giao của mình tại Iran sau gần 30 năm cắt đứt quan hệ? - đó là thông tin mới nhất thu hút sự chú ý của công chúng được tờ báo có uy tín The Guardian tại Anh đăng tải.

Cũng theo tờ báo này, bước ngoặt trong chính sách ngoại giao trên của Washington sẽ được chính thức khởi động sau một tháng nữa, với việc mở một ?okhu vực đại diện quyền lợi? của Mỹ ngay trong Đại sứ quán Thụy Sĩ ở Tehran.

Từ trước đó, Mỹ vẫn gián tiếp bảo vệ quyền lợi của mình thông qua đại sứ quán của quốc gia theo đường lối trung lập Thụy Sĩ. Nhưng trong một tương lai gần, bên trong khu vực đại sứ quán này sẽ có một phái đoàn quan chức ngoại giao đầu tiên của Mỹ, có thể thực thi đầy đủ những chức năng của một cơ quan đại diện ngoại giao theo đúng nghĩa.

Bằng cách này, *** Mỹ rõ ràng đang cố gắng tìm ra một biện pháp thỏa hiệp mới với Iran thông qua con đường ngoại giao. Cần nhớ là quan hệ ngoại giao Mỹ - Iran đã bị cắt đứt hoàn toàn gần 30 năm về trước, sau vụ Đại sứ quán Mỹ bị tấn công.

Sau chiến thắng của cuộc ***** Hồi giáo tại Iran, vào đầu tháng 11/1979, một nhóm sinh viên vũ trang Iran có quan điểm cực đoan đã tấn công vào Đại sứ quán Mỹ ở Tehran, bắt giữ 52 nhân viên tại đây làm con tin. Tất cả những nạn nhân này bị giam giữ trong suốt 444 ngày, trước khi được trả tự do vào tháng 1/1981.

*** Iran nhanh chóng có phản ứng sau những tiết lộ bất ngờ của báo chí Anh. Cụ thể là Tehran hứa hẹn sẽ xem xét một cách tích cực đề xuất của Mỹ về việc mở ?okhu vực đại diện quyền lợi? tại Tehran.

?oChúng tôi đã từng tuyên bố rằng, sẵn sàng đàm phán với mọi quốc gia, ngoài ***** phục quốc Do Thái (ý nói Israel), theo các điều kiện công bằng và trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau? - Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad ngay sau đó đã lên phát biểu trên truyền hình.

Ông này cho biết, Washington hiện vẫn chưa có đề xuất chính thức với Tehran, nhưng nếu có, nước này sẽ xem xét vấn đề trên theo quan điểm tích cực nhất. Tổng thống Iran còn tỏ ý tin tưởng rằng, tình hình sẽ nhanh chóng thay đổi sau vài tháng nữa, khiến ?oWashington sẽ cần phải đối thoại với Iran?, cũng như thừa nhận sức mạnh của nước cộng hòa Hồi giáo này.

Cho tới thời điểm này, cả *** Bush cũng như Bộ Ngoại giao Mỹ vẫn chưa chính thức xác nhận hay bác bỏ những thông tin của tờ The Guardian. Trong khi mới chỉ tháng 6 trước đó, tờ The Washinghton Post của Mỹ dựa trên tiết lộ của một vài quan chức cao cấp giấu tên cũng khẳng định rằng, việc thành lập ?okhu vực đại diện quyền lợi? Tại Tehran đã được *** Bush suy tính đến từ 2 năm trước.

Tình hình giờ đây đã có nhiều biến chuyển đòi hỏi Washington phải nhanh chóng tìm ra những giải pháp hợp lý nhất cho chính sách đối ngoại của mình. Nước Mỹ đang đứng trước ngưỡng cửa của cuộc bầu cử tổng thống mới, trong khi những nguồn kinh phí rót vào cuộc chiến tại Iraq và Afghanistan đang ngày một khó khăn hơn. Trong bối cảnh đó, ?obài toán Iran? cũng đang nổi lên với yêu cầu phải nhanh chóng có được lời giải hợp lý và ít tốn kém.

Theo các nhà quan sát, vấn đề chính của *** Bush trong quyết định tìm cách đối thoại với Tehran là ở chỗ, làm sao có thể công khai trước dư luận, trong khi không phải thể hiện thế yếu hay sự nhượng bộ của mình.

Nhiệm vụ tìm ra lối thoát cho giải pháp này dường như đã được đặt lên vai của Thứ trưởng Ngoại giao William Burns.

Sau vài ngày nữa, ông này sẽ có chuyến công du tới Thụy Sĩ để trực tiếp hội đàm với Javier Solana, đại diện EU về đối ngoại và an ninh. Tiếp đó sẽ là cuộc gặp mặt quan trọng và đầy ý nghĩa của Burns với Solana và đại diện Saeed Jalili của Iran vào ngày 19/8 - được coi là cuộc tiếp xúc chính thức đầu tiên của một quan chức cấp cao Mỹ với phía Iran.

Theo tờ The New York Times, Tổng thống Bush đã đặt nhiều hy vọng vào chuyến công du Geneve lần này của Burns, coi đây là cơ hội để thúc đẩy những phản hồi tích cực hơn từ Tehran đối với những đề xuất trọn gói được nhóm 6 nước trung gian hòa giải về vấn đề hạt nhân Iran đưa ra.

Trước đó, chính Solana cũng đã trao cho Iran những đề xuất trọn gói này của ?oBộ sáu?. Trong khi vẫn chưa chính thức tuyên bố ngừng tiến trình làm giàu uranium, Tehran cho biết vẫn đang nghiên cứu kỹ lưỡng những đề xuất trên để có thể có câu trả lời sớm nhất.

Các nhà quan sát hiện đang có phản ứng tích cực đối với bước đi này của Washington. Theo chuyên gia Clifford Capchen từ Eurasia Group, sự tham gia lần này của Thứ trưởng Burns, dù vẫn còn nhiều hạn chế, sẽ là một bước hiệu chỉnh cực kỳ cần thiết đối với chính sách ngoại giao của *** Bush.

Giờ đây, theo lời Capchen, ít nhất cả thế giới cũng có cảm giác hy vọng rằng, cuộc đối đầu quốc tế xung quanh vấn đề hạt nhân của Iran có thể được giải quyết mà không cần có chiến tranh