Các nhà đầu tư cá nhân tính sao đây ?

Các nhà đầu tư cá nhân tính sao đây ?

Thị trường chứng khoán năm 2006 đã đi qua như một thành công vang dội nhất, nó là một sự kiện tiêu biểu của cả một thời gian phấn đấu để phát triển kinh tế của Việt Nam. Sự thành công này đã khiến cho cả thế giới phải kinh ngạc. Thị trường chứng khoán Việt Nam giờ đây đã thực sự trở thành một kênh huy động vốn thực sự cho doanh nghiệp, tạo đà phát triển một cách chủ động cho tất cả các doanh nghiệp. Đạt được các thành công đó không thể không kể đến các tác nhân khách quan và chủ quan sau:
- Thứ nhất: Quá trình đổi mới doanh nghiệp, sắp xếp doanh nghiệp, cổ phần hoá đang được Đảng và Chính Phủ quan tâm hơn bao giờ hết. Đây chính là một tiền đề cho sự gia tăng số lượng hàng hoá, tạo nguồn cung hàng phong phú đa dạng cho thị trường
- Thứ hai: Việc ra đời dự thảo luật chứng khoán, luật đầu tư... đang tạo ra một môi trường pháp lý ổn định và minh bạch hơn trong các hoạt động đầu tư, tạo cơ sở để các tổ chức trong và ngoài nước dễ dàng thích ứng với môi truờng đầu tư mới ở Việt Nam
-Thứ ba: Quá trình đàm phán gia nhập WTO kết thúc sau 11 năm đã mang lại cho Việt Nam đặc biệt là các doanh nghiệp Việt Nam một sân chơi mới, một sân chơi của những cơ hội và thách thức.
-Thứ tư: Diễn đàn APEC, Mỹ thông qua PTR... Là một trong những tín hiệu " chào hàng" cho nền kinh tế Việt Nam, gửi tới tất cả bạn bè trong nước và quốc tế một hình ảnh của Việt Nam với một môi trường đầu tư thuận lợi và tràn đầy cơ hội
-Thứ năm: Năm 2007 chính thức bãi bỏ việc ưu đãi thuế cho các doanh nghiệp tham gia niêm yết, chính điều này đã tạo ra sụ bùng nổ của hàng hoá trên toàn thị trường, đẩy nhanh tốc độ phát triển của thị trường.
Những tác nhân kể trên đã vẽ lên một bức tranh về thị trường chứng khoàn Việt Nam đầy triển vọng. Là một nhà đầu tư lâu năm, tôi chưa bao giờ thấy cơ hội đến một cách dồn dập đến như thế, chính đây là thời điểm thích hợp nhất để quá trình cổ phần hoá doanh nghiệp diễn ra nhanh chóng hơn, ngưòi dân được tham gia nhiều hơn vào các doanh nghiệp, nền kinh tế Việt Nam có cơ hội để đón nhận những luồng đầu tư mới gián tiếp từ quốc tế. Phải chăng đang có vô vàn cơ hội mở ra cho nhà
đầu tư Việt Nam? các nhà đầu tư VIệt Nam sẽ có cơ hội được sở hữu chứng khoán của các doanh nghiệp mà hàng đầu tại Việt Nam ?
Nhưng trên thực tế không có nhiều nhà đầu tư Việt Nam được sở hữu chứng khoán theo đúng nghĩa của nó. Tại sao nhà đầu tư VIệt Nam lại luôn luôn " ăn xổi "," xin thưa không phải nhà đầu tư nào cũng " vì không có kiến thức nên bán tống bán tháo cổ phiếu mình có" như các báo vẫn viết đâu ! Trên thực tế trước đây nhà đầu tư Việt Nam do không hiểu biết về thị trường nên đã bán chứng khoán một cách thiếu suy nghĩ, nhưng thậm chí giờ đây khi họ có chứng khoán hay được quyền mua chứng khoán, họ vẫn phải bán với giá thấp, hoặc không thể tham gia đấu giá mua bán cổ phần được. Tại sao vậy ? Câu trả lời rất đơn giản vì họ không có tiền, nếu như một công nhân nhà máy sữa ViNaMilK chẳng hạn, với mức lương là 2-3 triệu đồng một tháng, khi công ty này cổ phần hoá sẽ bao nhiêu người mua được và nắm giữ đến bây giờ ? Câu trả lời là gần như không ai cả, chính việc thiếu hỗ trợ từ các đòn bẩy tài chính đã tạo ra một hố sâu vô hình giữa người lao động và cổ phiếu chính doanh nghiệp của họ. Sẽ chẳng bao giờ họ có cơ hội được mua và sở hữu cổ phần của doanh nghiệp nơi mình công tác mặc dù họ biết nó là đơn vị tốt, là doanh nghiệp tiểm năng- Điều này bản thân người lao động hiểu hơn rất nhiều so với một số Chuyên gia- Lá Cải trên thị trường khi viết về cổ phiếu.
Tưởng rằng quá trình cổ phần hoá sẽ đi chậm lại, người lao động và các nhà đầu tư cá nhân sẽ không bao giờ có cơ hội sở hữu những cổ phiếu " Quý" thì việc một số các ngân hàng các công ty chứng khoán cho ra đời các công dịch vụ như cầm cố, bảo chứng, REPO, REREPO, hỗ trợ đấu giá đã tạo ra cơ hội để các nhà đẩu tư Việt Nam tham gia vào quá trình " giữ nước" trong các cuộc đấu giá cam go mà trước đây phần thắng luôn nghiêng về phía các nhà đầu tư nước ngoài ( ViNamilk là một ví dụ kinh điển về sự thua thiệt của các nhà đầu tư Việt Nam). Các dịch vụ trên như một luồng máu nóng hiệu quả giúp cho dòng chảy chứng khoán trở nên trơn tru hơn bao giờ hết. Chính điều đó đã giúp cho chứng khoán nói riêng và thị trường tài chíng Việt Nam có những bước phát triển vượt bậc.
Nhưng than ôi ! Nhà đầu tư Việt Nam chưa kịp hoan hỉ bao nhiêu về việc sử dụng những đòn bẩy tài chính để tham gia vào thị trường chứng khoán thì Ngân Hàng Nhà Nước lại đưa ra một cái được gọi là 457... với mục tiêu " cấm tiệt việc cung ứng vốn từ các ngân hàng mẹ tới những thằng công ty chứng khoán con" :
- Ngân hàng Nhà nước chỉnh sửa Quyết định 457 ban hành ngày 19/4/2005 về tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của tổ chức tín dụng.Theo dự thảo sửa đổi, các ngân hàng thương mại sẽ không được cho các công ty chứng khoán trực thuộc (do chính mình lập ra) vay vốn để kinh doanh chứng khoán. Nếu cho vay với các công ty chứng khoán không trực thuộc, bắt buộc phải có tài sản đảm bảo, thay vì cho vay tín chấp như hiện nay.
Với những trường hợp ngân hàng góp vốn thành lập công ty chứng khoán mà tỷ lệ góp vượt 25% vốn điều lệ của công ty, thì phần góp vốn đó sẽ bị trừ vào vốn tự có của ngân hàng khi tính tỷ lệ an toàn tối thiểu. Ngoài ra, các khoản cho vay để đầu tư vào chứng khoán, hay cho các công ty chứng khoán vay với mục đích kinh doanh, đầu cơ chứng khoán sẽ bị liệt vào nhóm tài sản "Có" có hệ số rủi ro 150%.
Và có một ông chuyên gia của Ngân Hàng Nhà Nước đã đưa ra lý do là :"Ngân hàng có nhiều thông tin, mạnh về tài chính. Họ có lợi thế hơn hẳn khi tham gia thị trường chứng khoán. Điều đó bất công với các nhà đầu tư khác. Hơn nữa, kinh doanh chứng khoán rủi ro cao, nếu lỗ sẽ rất lớn vì vậy sẽ đe dọa đến an toàn hoạt động của chính ngân hàng"
Tôi xin được nêu lên quan điểm của mình trong vấn đề này:
-Thứ nhất: Tôi cho rằng hiện nay các công ty chứng khoán không thể có đủ khả năng tự thoả mãn nhu cầu về vốn của mình vì vậy việc đòi hỏi tài sản thế chấp là không thể, rõ ràng tài sản thế chấp ở đây không gì ngoài những tài sản tài chính mà tiêu biểu là các loại trái phiếu ( vì rõ ràng không thể mang cổ phiếu đi mà thế chấp với ngân hàng mẹ) điều này dẫn đến việc các công ty chứng khoán trong danh mục tự doanh sẽ không thể có gì ngoài trái phiếu vì dơn giản là nếu cần vốn thì không không thể dùng cài gì đem thế chấp ngoài trái phiếu.
Thứ hai: Nếu lấy lý do là đảm bảo an toàn cho hệ thống tín dụng của cả hệ thống ngân hàng là không thoả đáng, chính bản thân ngân hàng mẹ luôn luôn có những hạn mức an toàn đối với các công ty thành viên, kể cả các công ty chứng khoán chính vì thế rủi ro sẽ được kiểm soát trong hạn mức có thể, và kể cả xảy ra biến động mạnh cũng không thể trong một chốc một lát ảnh hưởng đến ngân hàng mẹ
Thứ ba: Có một số ngân hàng đang đưa ra nghiệp vụ cầm cố cổ phiếu, nhưng quy trình cho vay và thẩm định cũng hết sức nghiêm ngặt, tôi cho rằng trong bối cảnh thị trường tương lai, cổ phiếu của những công ty tốt có khi còn là một loại tài sản có tính thanh khoản tốt hơn rất nhiều so với những loại tài sản khác như đất đai, nhà cửa...
Thứ tư: Thị trường Việt Nam đang phát triển, nhu cầu đầu tư mua bán đang trở nên sôi động hơn bao giờ hết, việc chặn đứng dòng vốn kể trên chẳng khác nào kéo các nhà đầu tư cá nhân, cán bộ công nhân viên của doanh nghiệp cổ phần hoá lại phía sau giúp cho quá trình " bán tháo cổ phiếu" ra nhanh hơn
Thứ năm: Khi luật trên ra đời ai là người có lợi ! Xin thưa ngoài cái lý do là đảm bảo an toàn cho ngân hàng ra thì thưc sự không có một lý do nào có thể che đậy bản chất của việc chặn đứng cơ hội sở hữu của nhà dầu tư trong nước. Sẽ bao nhiêu quỹ đầu tư trong nước bao nhiêu công ty chứng khoán bao nhiêu nhà đầu tư được nắm giữ chứng khoán ? Xin thưa chỉ là một con số rất nhỏ, còn lại phần lớn sẽ rơi vào tay các tổ chức nước ngoài, và cơ hội cho người việt Nam làm chủ các doanh nghiệp Việt Nam đang bị đe doạ. Nên nhớ rằng các doanh nghiệp lớn như Mobie, viettel, vietcombank còn chưa cổ phần và cơ hội sẽ không có nhiều nếu các nhà đầu tư việt nam không nhận được sự hỗ trợ nào từ phía các ngân hàng
Bài học của Thái lan còn đó, chỉ cần có một quyết sách sai lầm sẽ dẫn tới những hậu quả khôn lường. Thị trường chứng khoán Việt Nam đang phát triển và cá nhân tôi xin mong sao thị trường sẽ không phải vì môt quyết sách sai lầm mà quay trở lại vạch xuất phát. Mong sao các nhà đầu tư Việt Nam sẽ có được sự hỗ trợ từ các đòn bẩy tài chính để có thể " chiến đấu" với các nhà dầu tư nước ngoài một cách công bằng.