Cấm bán USD giá cao: ??oCửa hẹp??? với doanh nghiệp

Cấm bán USD giá cao: ?oCửa hẹp? với doanh nghiệp

Cấm bán USD giá cao: ?oCửa hẹp? với doanh nghiệp
Cập nhật lúc 15h58, ngày 03/07/2008





Hanoinet- Ngân hàng nhà nước lần thứ 3 liên tiếp vừa cấm các Ngân hàng thương mại nâng tỷ giá USD bán cho khách qua ngoại tệ thứ 3 hoặc qua các loại phí. Tuy nhiên, nhiều Ngân hàng thương mại vẫn tìm ra cách để tiếp tục bắt doanh nghiệp phải mua USD với giá cao.

Tại cuộc họp báo ngày 26/6/2008, Thống đốc Ngân hàng nhà nước Nguyễn Văn Giàu đã công bố biên độ tỷ giá VND/USD được nới lên +2% và cấm các Ngân hàng thương mại nâng tỷ giá USD bán cho khách qua ngoại tệ thứ 3 hoặc qua các loại phí. Quyết định này có hiệu lực ngay lập tức. Tuy nhiên, ngay chiều thứ 5, 26/6/2008, trong vai đại diện doanh nghiệp có nhu cầu mua ngoại tệ tại Vietcombank Hải Phòng, phóng viên DĐDN đã nhận được thông báo miệng, là chi nhánh này không còn USD để bán. Nhiều chi nhánh Ngân hàng thương mại tại Hải Phòng cũng trả lời tương tự, có nơi thì yêu cầu doanh nghiệp phải chịu phí, hoặc mua qua ngoại tệ thứ 3. Nhưng giao dịch phải thực hiện ngay trong ngày, chứ không để sang ngày 27/6/2008. Đây có thể xem như phản ứng mang tính đối phó đầu tiên của các Ngân hàng thương mại với quyết định của Ngân hàng nhà nước.

Sáng thứ 6 (27/6/2008), nhiều doanh nghiệp tại Hải Phòng "được" ngân hàng thông báo: Không có USD để bán. Đến chiều, một "phương án" bán ngoại tệ mới đã được xác định, và được các Ngân hàng thương mại áp dụng... đại trà. Cụ thể, nếu doanh nghiệp là khách lạ hỏi mua USD, thì ngân hàng thông báo không còn. Nếu doanh nghiệp là khách "ruột", hoặc được quan hệ "thân tình" giới thiệu thì ngân hàng vẫn có đủ USD cho doanh nghiệp. Nhưng tính ra, doanh nghiệp sẽ phải mua USD với giá "chát" hơn nhiều so với việc mua USD theo cách cũ. Theo đó, doanh nghiệp bị đề nghị: phải ký khế ước vay tiền của ngân hàng, và dùng tiền vay ấy mua USD. Tại Hợp đồng tín dụng, nội dung lý do vay đều ghi rõ: thanh toán hợp đồng ngoại, lượng vay đúng với nhu cầu ngoại tệ nhân với tỷ giá do Ngân hàng nhà nước quy định. Tuy nhiên, doanh nghiệp sẽ phải "nộp" một khoản tiền đúng với tổng chênh lệch tỷ giá USD giữa quy định với chợ đen của món vay. Nhưng là nộp khống, nộp mà không có hóa đơn, chứng từ.

Tất cả các doanh nghiệp vay vốn đều bị yêu cầu phải nộp khoản chênh lệch trên bằng tiền mặt. Đương nhiên, cũng không có doanh nghiệp nào dám ho he "kêu" hay tố cáo về điều này. Một cán bộ doanh nghiệp cho biết: doanh nghiệp phải "biết ơn" Ngân hàng đã cho vay khi doanh nghiệp đang "khát" USD. Và vì bản thân không doanh nghiệp nào muốn tự dưng liên quan tới các cơ quan pháp luật nếu đứng ra tố cáo. Nhất là hậu quả nhìn thấy trước, là sau tố cáo thì doanh nghiệp sẽ không thể tiếp tục vay được tiền ngân hàng. Có nghĩa là nếu tố cáo thì phải chấp nhận doanh nghiệp không còn "cửa" để hoạt động.

Không chỉ vậy, doanh nghiệp cũng không được giải ngân toàn bộ khoản vay. Mà thay vào đó, phải chấp nhận ký quỹ 15 - 20% tổng giá trị khoản vay này. Và như vậy, bên cạnh việc chịu lãi suất vay vốn ngân hàng bằng VND hoặc USD vốn đang rất cao, doanh nghiệp phải chịu mất thêm khoản tiền "đi đêm" để được vay vốn. Đồng thời chịu cả lãi suất của khoản tiền vay để ký quỹ tại ngân hàng cho vay.

Theo đại diện một doanh nghiệp, đối với USD do doanh nghiệp mua gom ngoài thị trường tự do mang tới để thuê ngân hàng chuyển khoản, thì việc thực hiện các thủ tục cũng rất phúc tạp. Đồng thời có độ rủi ro cao khi ngân hàng không nhận những tờ tiền bị mờ, nhăn, rách... Trong đa số các trường hợp, ngân hàng đề nghị doanh nghiệp bán lại lượng USD đó cho ngân hàng, sau đó doanh nghiệp lại phải lập hợp đồng mua lượng USD mình cần từ ngân hàng. Đương nhiên chênh lệch giữa kiểu giao dịch này do doanh nghiệp chịu. Có nghĩa là trên thực tế, các doanh nghiệp chỉ có một "cửa" duy nhất để có USD thanh toán các hợp đồng ngoại: phải mua ngoại tệ qua ngân hàng. Và tại "cửa" này, USD vẫn được bán với giá chợ đen, bất chấp các quy định của Nhà nước.

Theo phản ánh từ một doanh nghiệp, đã xuất hiện hình thức "dịch vụ" mới. Đó là có cán bộ Ngân hàng cam kết sẽ mua đủ USD theo nhu cầu của doanh nghiệp với "điều kiện": cán bộ này giới thiệu doanh nghiệp mua đủ lượng USD cần thiết chỉ tại một doanh nghiệp kinh doanh vàng bạc, hoặc một Cty tài chính. Đương nhiên là doanh nghiệp phải mua theo giá thị trường tự do tại thời điểm mua. Số USD này sau đó doanh nghiệp phải bán lại cho Ngân hàng thương mại. Mua xong, ngân hàng này sẽ bán lại chính số USD này cho doanh nghiệp đang có nhu cầu thanh toán USD cho hợp đồng ngoại. Giá trên các hợp đồng mua bán ngoại tệ này ghi đúng giá quy định của Ngân hàng nhà nước.

Chiều 30/6/2008, DĐDN đã liên lạc với rất nhiều Ngân hàng thương mại trên địa bàn Hải Phòng đề nghị được nghe quan điểm từ ngân hàng về thực tế trên. Tuy nhiên, tất cả các ngân hàng đều từ chối làm việc với nhiều lý do. Lãnh đạo một Ngân hàng thương mại (yêu cầu giấu tên) nói (qua điện thoại): Chúng tôi (ngân hàng) phải tự tìm cách bảo vệ mình. Vì chính chúng tôi mua USD từ Ngân hàng nhà nước cũng rất khó khăn. Mà các Ngân hàng thương mại chủ yếu mua USD ngay từ hệ thống Ngân hàng thương mại với nhau hoặc từ các nguồn khác, trong đó có "kênh" các cửa hàng vàng, với giá chỉ thấp hơn chút ít so với giá thị trường tự do để phục vụ nhu cầu USD của khách hàng. Đương nhiên Ngân hàng mua phải USD giá cao thì sẽ phải bán lại cho doanh nghiệp với giá cao. Ngân hàng không... "ăn" lãi trên "lưng" doanh nghiệp như báo chí nêu".

Như vậy, có thể nói ?ocửa? đến với USD của doanh nghiệp càng hẹp mà không biết ?olách? vào đâu!

Tiến sỹ, luật sư Trần Đình Triển - Trưởng Ban Pháp luật và nghiệp vụ Hiệp hội Ngân hàng: Các ngân hàng buộc phải ?olách?!

"Tiền tệ là hàng hóa đặc biệt trong cơ chế thị trường càng thể hiện bản chất rõ hơn và đương nhiên nó phải được cơ chế thị trường điều tiết. Vì vậy, muốn tính tỷ giá giữa đồng nội tệ và ngoại tệ cần phải căn cứ vào quỹ ngoại tệ trong nước trên cơ sở quỹ của nhà nước, các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp? và cả ngoại tệ trôi nổi trong nước cộng với giá trị ngoại tệ ở nước ngoài so với hàng hóa ở nước ngoài.

Ngân hàng thương mại cũng là một tổ chức kinh doanh, họ không thể cho doanh nghiệp khác vay thấp hơn giá thị trường trong khi mức huy động của họ lại theo cơ chế thị trường. Mặt khác, nếu các doanh nghiệp không thể vay hoặc không đủ ngoại tệ để thanh toán quốc tế thì hệ lụy sẽ lớn hơn nhiều. Vì vậy, buộc các ngân hàng thương mại phải "lách" mà theo quan điểm tôi đây là "lách" nhằm đảm bảo cho hoạt động bình thường của các doanh nghiệp trong kinh doanh xuất nhập khẩu và đầu tư".

Theo Diễn đàn Doanh nghiệp