Chu kỳ tăng trưởng chứng khoán Việt mới chỉ bắt đầu

Thời gian gần đây sau nhiều quý rút ròng mạnh mẽ khỏi thị trường Việt Nam, khối ngoại gần đây đang âm thầm trở lại, với những phiên mua ròng dứt khoát và ấn tượng.

Trong bối cảnh các tổ chức quốc tế bắt đầu nâng hạng đánh giá với Việt Nam, chắc hẳn nhiều nhà đầu tư băn khoăn: Liệu đây chỉ là những tín hiệu nhất thời, hay là khởi đầu cho một chu kỳ tăng trưởng mới đối với chứng khoán Việt Nam.

I. Vì sao Việt Nam trở thành tâm điểm hút vốn ngoại

1. Nền tảng kinh tế vĩ mô vững chắc, tăng trưởng dẫn đầu khu vực

Theo báo cáo của JPMorgan và dữ liệu từ Tổng cục Thống kê:

• GDP Việt Nam quý 2/2025 tăng 7.96%YoY, dẫn đầu châu Á. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ: chi đầu tư công và tiêu dùng nội địa.
  
  
• Việt Nam là một trong số ít quốc gia có dư địa tài khóa để thúc đẩy tăng trưởng, giữa lúc nhiều nước ASEAN vẫn bị ràng buộc bởi nợ công và chi tiêu hạn chế.
  

2. Bối cảnh địa chính trị thuận lợi sau thỏa thuận thương mại Việt – Mỹ

• Mức thuế 20% đối với hàng hóa sản xuất trong nước của Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ được coi là kết quả tốt nhất có thể.
  
  
• Thuế 40% đối với hàng hóa trung chuyển được xem là một yếu tố không chắc chắn.

3. Triển vọng nâng hạng thị trường mới nổi

• Hệ thống giao dịch mới KRX đã chính thức vận hành từ tháng 5/2025, nghiên cứu giảm chu kỳ thanh toán T+2.
  
  
• Yêu cầu tiền ký quỹ trước (pre-funding) – một rào cản khiến Việt Nam chưa được FTSE và MSCI nâng hạng – đang được tháo gỡ.
  

Nếu các điều kiện kỹ thuật được đáp ứng, khả năng Việt Nam được FTSE nâng hạng trong kỳ tháng 9/2025 là rất cao.

4. Định giá hấp dẫn và dư địa tăng sở hữu ngoại còn lớn

• VN-Index hiện đang giao dịch quanh mức P/E trailing ~11 lần, thấp hơn đáng kể so với nhiều thị trường trong khu vực.
  
  
• Tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại nhiều cổ phiếu vẫn còn rất thấp, cho phép các quỹ gia tăng tỷ trọng một cách dễ dàng nếu xu hướng quay lại tiếp diễn.

Sự trở lại của dòng vốn ngoại phản ánh niềm tin trong dài hạn và họ đã bắt đầu hành động. Họ đã xây dựng danh mục và tiến hành giải ngân theo đúng kế hoạch đề ra.

II. Danh mục dòng vốn ngoại quan tâm

Dựa trên chiến lược của JPMorgan, các quỹ ngoại sẽ ưu tiên rót vốn vào những nhóm ngành:

• Ngân hàng: Hưởng lợi từ mặt bằng lãi suất thấp, mở rộng tín dụng và là kênh lan tỏa chính của gói tài khóa.

• Ngành Công nghiệp – Hạ tầng: Hưởng lợi trực tiếp từ giải ngân đầu tư công, xây dựng và phát triển logistics.
  
  
• Ngành Tiêu dùng không thiết yếu: Phản ánh sức mua nội địa phục hồi – đặc biệt trong bán lẻ, điện máy, trang sức, dịch vụ giải trí.
  

Những cổ phiếu thanh khoản cao, vốn hóa đủ lớn sẽ dễ dàng lọt vào rổ các chỉ số như FTSE Vietnam hoặc MSCI Frontier Markets – điều kiện cần để hút vốn ETF nếu nâng hạng xảy ra.

III. Sự trở lại của P-Notes:

Bên cạnh các dòng vốn tổ chức dài hạn, thời gian gần đây thị trường cũng ghi nhận sự trở lại của P-Notes (Participatory Notes) – một hình thức đầu tư gián tiếp từng phổ biến tại các thị trường mới nổi như Ấn Độ, Indonesia và nay đang bắt đầu “nóng” trở lại tại Việt Nam.

1. Định nghĩa:

Participatory Notes (P-Notes) là công cụ tài chính cho phép nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào chứng khoán một quốc gia mà không cần trực tiếp mở tài khoản tại nước sở tại.

• Về cơ bản, P-Notes được phát hành bởi các công ty môi giới toàn cầu (broker quốc tế) – họ sẽ mua chứng khoán Việt Nam dưới tên mình, và phát hành giấy chứng nhận lợi nhuận tương ứng cho nhà đầu tư đứng sau.
  Nghĩa là nhà đầu tư nước ngoài không trực tiếp đứng tên, nhưng vẫn được hưởng lãi/lỗ từ cổ phiếu Việt Nam.

1. Tính chất:

• P-Notes thường được sử dụng trong các giao dịch ngắn hạn, đón đầu thông tin nâng hạng, hoặc sự kiện vĩ mô.
  
  
• Dòng tiền có thể vào nhanh – ra nhanh, gây nhiễu trong ngắn hạn và dễ tạo cảm giác sốt ảo cho thị trường.
  

Chính vì vậy, một lưu ý: Để tận dụng dòng vốn ngoại hiệu quả, nhà đầu tư nên ưu tiên nhóm cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, được khối ngoại quan tâm dài hạn và còn room ngoại. Đồng thời, không nên chạy theo nhịp nóng của dòng tiền đầu cơ như P-Notes, tránh mua đuổi ở vùng giá đã tăng mạnh trong thời gian ngắn.

Kết luận:

Sự trở lại của dòng vốn ngoại cho thấy Việt Nam đang bước vào một chu kỳ mới: ổn định hơn, minh bạch hơn và thu hút hơn trong mắt giới đầu tư toàn cầu. Những doanh nghiệp có nền tảng vững, tăng trưởng thực và thanh khoản đủ lớn mới thực sự được lựa chọn.

Với nhà đầu tư cá nhân, đây là thời điểm cần bình tĩnh, chọn lọc và hành động có chiến lược – tránh bị cuốn theo các nhịp đầu cơ ngắn hạn như P-Notes.​