Chứng khoán: được chớ sa đà, thua đừng hốt hoảng

Chứng khoán: được chớ sa đà, thua đừng hốt hoảng

Chứng khoán, được chớ sa đà, thua đừng hốt hoảng
ND- Cách nay tròn một năm, thị trường chứng khoán (TTCK) ở đỉnh điểm "cơn sốt" nóng với chỉ số giá (VN-index) lên tới 1.175 điểm. Hồi ấy, TTCK cuốn hút đủ mọi thành phần các nhà đầu tư ào ạt tiến vào. Nay, TTCK hạ nhiệt mạnh, VN-index xuống chỉ còn hơn 50% lúc cao trào. Những "nhà đầu tư" hào hứng thuở nào đang nghĩ gì và ở đâu bây giờ?

Anh NT kể lại những ngày khởi đầu chơi chứng khoán phấn chấn lắm, nhất là mấy tháng cuối năm 2006 và đầu 2007, giá chỉ thấy lên và lên đến chóng mặt. Một cộng sự của anh nhanh chân vào cuộc trước, thu lãi hàng trăm triệu đồng, chỉ sau hai tháng vốn được nhân đôi..., đã thành thật kể lại và khuyên anh cùng tham gia. Anh về bàn với vợ và gia đình đã nhất trí tạm dừng kế hoạch xây lại căn nhà cấp bốn để trích ra một phần số tiền tiết kiệm đầu tư vào chứng khoán. Có kiến thức và kinh nghiệm lâu năm trong lĩnh vực kinh tế - tài chính, cho nên sự chọn lựa trúng đã đem lại cho anh siêu lợi nhuận. Ðầu tiên anh nhằm vào cổ phiếu FPT là chính, ngoài ra còn chọn mua một số cổ phiếu ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán, đến khi giá những mã chứng khoán đó lên gấp 1,5 đến hai lần thì anh bán luôn và mua tiếp cổ phiếu Vincom...

Nhìn NT kể lại quá trình chơi chứng khoán, tôi thấy anh thật hào hứng với nụ cười rạng rỡ khi nói về số lãi ngót nghét năm trăm triệu đồng, sau khi trả lại một phần vốn gốc cho vợ, anh còn phóng tay chi tiêu hàng chục triệu đồng mà không phải đắn đo như trước kia, đúng là phong cách chi tiêu tiền "trời cho" cũng có khác! Sau này, khi ngẫm lại, anh thấy mình cũng có phần làm tăng giá thị trường và lạm phát, tất nhiên là vô cùng nhỏ so với các đại gia đầu cơ lớn rồi rút lãi ra xài xả láng, sắm xe hơi, biệt thự, chung cư cao cấp...

- Thế khi chứng khoán bắt đầu chao đảo rồi xuống dần, xuống mạnh thì sao? - Tôi hỏi.

Giọng anh có hơi trầm xuống:

- Mấy tháng đầu của thời kỳ TTCK hạ nhiệt thì vẫn thắng nếu chọn đúng mã chứng khoán và thời điểm mua vào, bán ra. Tất nhiên không thể thắng to với tỷ suất lợi nhuận phi lý như hồi người ta đổ xô nhau đi săn cổ phiếu. Nhưng gần đây thì thua là chính do người chơi hoảng hốt bán tống bán tháo, tự hại mình và hại những nhà đầu tư khác. Do không ngờ thế sự lại đến mức ấy, cho nên đối với các chứng khoán khác thì tôi mua, bán thay đổi thường xuyên, thậm chí bán hết rồi không mua nữa, nhưng vẫn cố giữ số cổ phiếu FPT và Vincom mua lúc giá cũng đã tương đối cao. Với mức giá hiện tại thì tổng số lãi từ đầu cuộc chơi ngót dần đi, đến giờ chỉ còn hơn 100 triệu đồng, nhưng nếu giá hai mớ giấy mà tôi còn giữ lại, tiếp tục xuống chút nữa thì tôi "về mo". Ðấy là chưa kể mất bao nhiêu thì giờ tính toán, lao tâm khổ tứ, mất ăn mất ngủ!

Nhưng rồi anh thở phào nhẹ nhõm:

- Cũng thật là may. Vào thời điểm đầu tư chứng khoán chỉ có thắng, đầu tư càng nhiều, lãi càng lớn, một số người trong cơ quan khuyên tôi họp anh chị em lại bàn việc trích quỹ chung để mua cổ phiếu lấy lãi cải thiện đời sống cán bộ, nhân viên. Tôi cũng suy nghĩ, đắn đo lắm, nhưng cuối cùng đã quyết định dứt khoát không đi vào con đường phiêu lưu, nguy hiểm đó.

Thân quen với NT đã lâu, tôi biết anh có năng lực và có duyên làm kinh tế đạt hiệu quả cao, đơn vị của anh tuy không lớn, nhưng tự lực tự cường, làm ăn có lãi và tích lũy được tới mấy tỷ đồng vốn tự có. Nếu anh trót nghe "tham mưu" mang số tiền đó mua chứng khoán thì hẳn là bây giờ sẽ chỉ còn già nửa, mấy tỷ đồng đốt vào cổ phiếu sẽ giải trình sao đây với cấp trên và cơ quan chức năng.

Trên Báo Nhân Dân đã từng đăng bài có đoạn viết như thế này: Tại những nước phát triển, người ta có quy chế nghiêm ngặt để bảo đảm có bình luận viên chuyên nghiệp, không thiên vị khi thông tin cũng như không bị sử dụng như một công cụ của những kẻ không có nguyên tắc đạo đức trong TTCK. Những người đó phải vững kiến thức cơ bản, bám sát thực tiễn thị trường, sâu và sát nhưng tốt hơn hết là không chơi chứng khoán, có như vậy mới đưa tin, bình luận kịp thời, đúng, trúng và khách quan...

Tôi không tham gia đầu tư chứng khoán, và nắm cũng không sâu nhưng có phần trách nhiệm phải cập nhật, suy ngẫm, phân tích về thông tin kinh tế nói chung trong đó có TTCK. Bởi vậy, thi thoảng những người quen biết cũng có đến tham khảo ý kiến khi họ định bỏ tiền mua cổ phiếu. Nhớ lại hồi đầu hè năm ngoái, khi chứng khoán vẫn là đề tài rất nóng được bàn tán râm ran suốt ngày ở khắp mọi nơi và chỉ số giá tuy đã tỏ rõ xu thế đi xuống nhưng người ta vẫn kháo nhau rằng đến những tháng cuối năm nó sẽ ngóc lên mạnh mẽ, thậm chí sẽ còn vượt xa kỷ lục 1.175 điểm đã lập hồi tháng 3-2007, một chị nhân viên cũ thật thà hỏi tôi:

- Em có mấy chục triệu đồng dành dụm định để cơi nới căn hộ rộng hơn chục m2 cho con anh trai em ở cùng, nhưng có người rủ đánh chứng khoán một vốn bốn lời, sau vài tháng gộp vốn và lãi cộng với tiền bán căn hộ nhỏ xíu đó mua cái khác rộng gấp đôi ba lần, anh thấy có nên không?

Với hiểu biết và dự cảm của mình về TTCK lúc đó, cùng với cảm nhận khi nhìn vào gương mặt chị - chất phác, khắc khổ, chưa có biểu hiện gì là "tâm sinh tướng" theo hướng phát tài, phát lộc, cho nên tôi đáp dứt khoát:

- Thôi! Thôi! Xin cô quên chuyện con giun hóa rồng đó đi, số cô không thích hợp với chứng khoán, xổ số và số đề!

May là cô nghe lời và từ đó đến nay chưa thấy giá chứng khoán ngóc lên mạnh mẽ như thiên hạ đồn đại mà chỉ thấy xuống là chính.

Cũng trong dịp đó, một hôm bà chủ nhà tôi đi chợ về ríu rít kể lại:

- Anh có biết không, mấy cô bán rau, bán cá ở chợ đều hớn hở khoe trúng chứng khoán, cô lãi ít cũng vài chục triệu, cô lãi nhiều tới hơn trăm triệu!

- Thế họ có rủ bà cùng tham gia không?- Tôi hỏi.

- Không, mà có rủ cũng không ham và không tham gia.

Tôi biết "bà chủ" nói thật vì vốn có tính cách cố hữu là không thích bon chen, vụ lợi, không ham lãi suất cao, chỉ ưa nhàn nhã, an toàn và thường chọn cách chắc ăn nhất là gửi tiết kiệm ở ngân hàng hoặc mua trái phiếu Kho bạc Nhà nước. Tôi hỏi thêm:

- Thế mấy chị ở chợ đó có tiếp tục đánh lớn hơn không?

- Cũng không thì phải, họ rút hết vốn và một phần lãi về rồi, chỉ giữ lại một ít cổ phiếu tương đương một phần số lãi rồi thi thoảng hỏi han, nghe ngóng cho vui thôi.

Tôi nhủ thầm: Thế thì được, những chị tiểu thương này thế mà hay, được không sa đà, cho nên không thua. Chắc không ít người đã quá sa đà khi được và đến khi thua thì càng hoảng hốt, nhất là những người đã dốc hết tiền tiết kiệm, vốn liếng, thậm chí cầm cố tài sản, thế chấp nhà đất để vay tiền đổ vào chứng khoán. Họ ở đâu bây giờ? Liệu có ai phải khóa cửa, bỏ nhà đi trốn nợ? Và có thể còn có những người đã đem công quỹ cho người ta vay đánh chứng khoán nay không thu được nợ thì khác gì phải ngồi trên tổ kiến! Bởi thế gần đây mới rộ lên tiếng kêu "cứu, cứu" trong khi thị trường chưa đến nỗi nào, chỉ số giá vẫn cao gấp khoảng hai lần thời điểm cách nay chừng một năm rưỡi. Nếu thấy cần phải cứu thì trước tiên những chủ thể lớn trong cuộc chơi hãy tự cứu lấy mình và thị trường, nhất là những nhà đầu tư tổ chức (chủ yếu là các ngân hàng, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ) tự ngừng bán tháo số chứng khoán tự kinh doanh, như vậy lượng cung sẽ chững lại, tâm lý chung sẽ ổn định dần và thị trường sẽ hồi phục như thực tế mấy phiên vừa qua cho thấy. Những "nhà cái" này ăn cả "tiền hồ" lẫn tiền lãi khổng lồ trong suốt 18 tháng qua kể từ khi TTCK bắt đầu bay như vũ trường có thuốc lắc, thì nay đủ khả năng tự cứu và góp phần đưa thị trường phát triển trở lại.

Hôm 7-3 vừa qua, khi có tờ báo trích lời một vị lãnh đạo: "Nếu là nhà đầu tư, lúc này tôi sẽ mua vào chứng khoán". Ðọc được câu đó, anh HB- một doanh nhân tương đối nổi cả trong thương trường và trên diễn đàn liền điện thoại hỏi tôi:

- Bác ấy nói thế vào lúc này liệu có hơi sớm, hơi vội không? Lỡ VN-Index còn xuống nữa thì sao?

Tôi trả lời:

Một là, bạn cần hiểu ý "mua vào" bây giờ phải khác hẳn hành vi ùa theo phong trào, cứ theo lời đồn là mua lấy được các loại chứng khoán như dịp này năm ngoái. Hiện nay chắc chắn có nhiều mã chứng khoán vừa xuống tới giá trị thật, vừa có tính thanh khoản cao, công ty có chứng khoán niêm yết đó thì làm ăn ngày càng phát đạt, cho nên nhà đầu tư lựa chọn mua vào là hoàn toàn đúng. Chỉ số chung VN-Index cũng có thể giảm nữa, nhưng chắc chắn rằng giá nhiều mã chứng khoán đã giảm tới đáy và sẽ sớm tăng trở lại. Bằng chứng xác thực là trong hai phiên ngày 6 và 7-3 vừa rồi, giá hàng trăm mã chứng khoán tăng kịch trần, nhiều người đặt mua không được, những người bán xót xa, cố tìm cách mua lại cũng không xong.

Hai là, bạn hãy nhớ lại câu chuyện "phía trước có một rừng mơ" trong "Tam quốc", lời người lãnh đạo đưa ra đúng lúc đã khơi động ý chí và sức lực cho đoàn quân đang trong trạng thái kiệt quệ, bi quan và hoang mang cao độ, bừng dậy vượt lên chính mình, vượt qua thách thức của hoang mạc khô cháy, tiến vào bình nguyên trù phú, bát ngát lúa vàng...

TÍN hiệu từ việc Tổng công ty Ðầu tư và kinh doanh vốn nhà nước chọn mua vào nhiều chứng khoán cùng với những nội dung chỉ đạo toàn diện, cụ thể của Chính phủ nhằm kiềm chế lạm phát, kiểm soát tăng giá, trong đó có quyết tâm phát triển bền vững TTCK, là nguồn hỗ trợ để các nhà đầu tư bình tĩnh, tích cực khôi phục khí thế sôi nổi từng có trước đây. Mặt khác, TTCK xưa nay vẫn thế, cho nên được chớ sa đà, thua đừng hốt hoảng, đầu tư và tỉnh táo thì kết quả tốt đẹp.