Cú sốc Hormuz: Khi điểm nghẽn chiến lược đe dọa an ninh lương thực toàn cầu

Những dư chấn địa chính trị từ Eo biển Hormuz giờ đây không còn giới hạn trong phạm vi thị trường năng lượng. Khi chiến dịch Operation Epic Fury bước sang ngày thứ mười hai làm gián đoạn các tuyến thương mại chiến lược, giới kinh tế học và các nhà phân tích hàng hóa ngày càng lo ngại về kênh truyền dẫn thứ cấp mà lịch sử cho thấy có thể gây bất ổn thậm chí lớn hơn cả cú sốc dầu mỏ: giá lương thực toàn cầu.

Năng lượng – kênh truyền dẫn đầu tiên
Phản ứng ban đầu của thị trường diễn ra nhanh chóng và dữ dội. Hợp đồng dầu thô Brent Crude từng tăng vọt lên gần 120 USD/thùng, trước khi việc xả kho dự trữ dầu chiến lược phối hợp của các quốc gia lớn giúp phần nào ổn định giá — hiện Brent đã lùi về khoảng 92 USD/thùng.

Tuy nhiên, chính tốc độ tăng giá cực nhanh của cú sốc ban đầu mới là yếu tố mang tính hệ quả sâu rộng. Theo Claudio Martucci, nhà phân tích tại UBS, tốc độ leo thang của giá dầu đã: “đẩy mức độ biến động lên cao đột biến, khiến năng lượng một lần nữa trở thành kênh truyền dẫn chính đưa rủi ro địa chính trị vào hệ thống định giá vĩ mô toàn cầu.”

Thị trường nông sản chịu tác động gián tiếp nhưng rất rõ rệt. Giá Soybean Oil (dầu đậu tương) tăng lên mức cao nhất trong hai năm khi chi phí đầu vào và nhu cầu nhiên liệu sinh học gia tăng, trong khi Wheat (lúa mỳ) cũng ghi nhận biến động mạnh dù bối cảnh chung của thị trường hàng hóa vẫn mang tính hỗ trợ.



Điểm nghẽn phân bón
Một yếu tố ít được chú ý trong các bình luận thị trường đại chúng là Eo biển Hormuz cũng đóng vai trò hành lang vận tải biển chiến lược cho khoảng một phần ba thương mại phân bón toàn cầu. Các mối đe dọa an ninh gần đây — với ba tàu hàng được cho là bị trúng đạn từ Islamic Revolutionary Guard Corps — đã khiến chi phí bảo hiểm hàng hải tăng gấp tới 12 lần, làm tê liệt một phần hoạt động vận tải qua tuyến đường này.

Giá Urea đã tăng mạnh, kéo theo áp lực lan sang các thị trường Ammonia, Sulphur và Phosphate. Thời điểm xảy ra cú sốc này đặc biệt nhạy cảm. Nông dân tại Bắc bán cầu đang bước vào giai đoạn bón phân quan trọng trước mùa gieo trồng vụ xuân. Chris Vlachopoulos, chuyên gia của Independent Commodity Intelligence Services, cảnh báo: “Bất kỳ cú sốc nguồn cung nào cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp tới năng suất cây trồng.”

Điều này có thể làm trầm trọng thêm áp lực trong một thị trường vốn đã căng thẳng bởi thiếu hụt khí đốt, các lệnh hạn chế xuất khẩu và căng thẳng địa chính trị giữa các nhà cung cấp lớn.

Tác động thực tế đã xuất hiện ngay tại các nông trại. Clay Govier, một nông dân tại bang Nebraska, cho biết ông không thể mua được phân bón, buộc phải cắt giảm kế hoạch bón dinh dưỡng thay vì thay đổi cơ cấu cây trồng — một dấu hiệu báo trước năng suất thấp hơn và chi phí đầu vào cao hơn, cuối cùng sẽ lan truyền vào chuỗi cung ứng lương thực toàn cầu.



Nguy cơ lặp lại cú sốc năm 2022
Simon White, chiến lược gia vĩ mô tại Bloomberg, đưa ra một so sánh lịch sử đáng suy ngẫm. Theo ông, lạm phát lương thực trong lịch sử thường gây tác động mạnh hơn cú sốc năng lượng đối với chỉ số giá tiêu dùng. Điều này đã được ghi nhận rõ trong thập niên 1970, khi giá thực phẩm đóng góp lớn hơn năng lượng vào Consumer Price Index (CPI) của Mỹ trong phần lớn giai đoạn đó.

Cấu trúc thị trường hiện tại — cú sốc năng lượng lan trực tiếp sang chi phí phân bón trong giai đoạn then chốt của mùa vụ — có nhiều điểm tương đồng với giai đoạn đầu của Nga tấn công Ukraine, khi Tổ chức Lương Thực Liên Hợp Quốc (Food and Agriculture Organization) ghi nhận Chỉ số Giá thực phẩm của FAO (FAO World Food Price Index) tăng vọt trong nửa đầu năm 2022.



Điểm quan trọng là ngay cả khi khủng hoảng Hormuz được giải quyết nhanh chóng, thị trường vẫn khó có thể lập tức ổn định trở lại ngay. Việc khôi phục các cơ sở xử lý dầu và khí đốt có thể mất nhiều tuần, đồng nghĩa với việc tình trạng khan hiếm phân bón gần như chắc chắn sẽ kéo dài trong ngắn hạn, bất kể diễn biến ngoại giao ra sao.

Hàm ý vĩ mô
Tác động của ba yếu tố — cú sốc giá năng lượng, gián đoạn nguồn cung phân bón, và thời điểm then chốt của chu kỳ nông nghiệp — tạo ra rủi ro không nhỏ về một vòng lạm phát thứ cấp kéo dài.

Những nhà hoạch định chính sách từng kỳ vọng rằng việc ổn định thị trường năng lượng sẽ đủ để kiểm soát áp lực lạm phát có thể phải xem xét lại giả định này. Trong bối cảnh đó, diễn biến của FAO Food Price Index so với các chuẩn giá dầu thô trở thành chỉ báo vĩ mô quan trọng cần theo dõi sát sao.

Quỹ đạo hiện tại của chỉ số này đáng để cả nhà đầu tư lẫn các ngân hàng trung ương chú ý nghiêm túc — đặc biệt khi nền kinh tế toàn cầu vẫn đang vận hành trong một môi trường vĩ mô mong manh và đầy bất định.

Cơ hội hiện tại: Bạc
Trong bối cảnh đó, xu hướng tháng của bạc đóng cây nến tháng 2 với cường độ tăng mạnh củng cố đà tăng trung - dài hạn chưa thay đổi ( biểu đồ khung tháng).

Khung kỹ thuật tuần, xu thế tăng áp đảo sau khi đã có tín hiệu xác nhận lực cầu trở lại quanh vùng hỗ trợ 70$ ở tuần trước nữa. Cây nến tuần trước đóng xanh với thân nến lớn và quan trọng vượt qua vùng kháng cự quan trọng quanh 90$ ( 90-92$)điều này càng gia tăng khả năng đà tăng sẽ tiếp tục mở rộng trong tuần này với các mục tiêu gần quanh 100-105$ trướ khi nghĩ đến mục tiêu đỉnh cũ.



Triển vọng trung hạn vẫn tích cực, với mục tiêu xa hơn trong quý I/2026 có thể đạt tới 150 USD/oz.



Phân tích này dựa trên giả định tỷ lệ vàng/bạc sẽ quay về các đáy lịch sử dài hạn quanh vùng 30-40, từng xuất hiện vào các chu kỳ cao điểm của bạc (1983, 1998, 2011). Nếu vàng bước vào siêu chu kỳ tăng mạnh lên 7.000-8.000 USD/oz, chỉ cần tỷ lệ vàng/bạc giảm về mức trung tính 35 thì giá bạc đã hàm ý mức tăng rất lớn, phản ánh tính đòn bẩy cao của bạc so với vàng.



------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. NĐT quan tâm liên hệ với tôi cũng như tham gia nhóm cộng đồng qua thông tin trên trang cá nhân.

***Tư vấn đầu tư hàng hoá thông qua Sở giao dịch Hàng hoá Việt Nam (MXV)***
- Hợp pháp - Minh Bạch - Thanh khoản cao tiêu chuẩn quốc tế
- Mua bán 2 chiều LONG SHORT - Giao dịch T0 - Đòn bẩy 20 lần không lãi vay Margin - Liên thông 52 quốc gia
- Mobile/ z.a.lo: 0867 091 553 ( Để tham gia room )