Dự báo lợi nhuận các ngân hàng sụt giảm trong 6 tháng cuối năm

Dự báo lợi nhuận các ngân hàng sụt giảm trong 6 tháng cuối năm

Dự báo lợi nhuận của các ngân hàng sụt giảm trong 6 tháng cuối năm Thứ hai, 21/7/2008, 11:24 GMT+7
Với khó khăn trong hoạt động ngân hàng (NH) 6 tháng đầu năm 2008, mặc dù một số NH công bố vẫn đạt mức lợi nhuận cao, nhưng nhìn chung thu nhập lãi suất ròng của các NH đã sụt giảm và xu hướng này sẽ còn ảnh hưởng đến cuối năm.

Mới khoảng 15% NH công bố lợi nhuận

Chỉ tính 5 tháng đầu năm, chênh lệch thu nhập trừ chi phí luỹ kế của toàn hệ thống tổ chức tín dụng (TCTD) VN đạt trên 16 nghìn tỉ đồng, hệ số ROA (lợi nhuận sau thuế/bình quân tổng tài sản) và ROE (lợi nhuận sau thuế/bình quân nguồn vốn chủ sở hữu-quỹ khen thưởng phúc lợi) của các TCTD tương ứng là 0,84% và 8,85%. Điều đó cho thấy trong bối cảnh khó khăn của nền kinh tế nói chung và của hoạt động NH nói riêng 6 tháng đầu năm 2008 nhiều NH vẫn có lãi lớn.

Nhưng lợi nhuận của NH 6 tháng đầu năm từ lãi suất đã có dấu hiệu sụt giảm, đặc biệt ở các NH mà hoạt động tín dụng vẫn chiếm tỉ trọng quá cao trong hoạt động. Đến nay, mặc dù cân đối tháng 6 của tất cả TCTD đã xong nhưng mới chỉ có khoảng 15%/ tổng số NHTM trong nước thông báo lợi nhuận. Các NH khác có lẽ có những vấn đề cần phải cân nhắc trước khi công bố.

Chênh lệch thu nhập- chi phí giảm mạnh

Thu nhập từ lãi suất (lãi tín dụng, lãi tiền gửi, lãi đầu tư...) là nguồn thu chủ yếu của NH. Trong đó thu lãi từ tín dụng chiếm tỉ trọng lớn nhất. Trong những năm trước, khi chênh lệch giữa lãi suất tiền gửi và cho vay lớn thì mức thu nhập lãi suất ròng (thu nhập LS-chi phí LS) của các NH khá cao.

Có thể thấy tình hình này qua tỉ trọng thu-chi LS trong cơ cấu tổng thu nhập của NH. Ví dụ, năm 2007, thu nhập LS của khối NHTMCP ở Hà Nội chiếm 83,4%/tổng thu, nhưng chi phí LS chỉ chiếm 74,2%/tổng chi phí. Mức chênh lệch là 9,2%. Đến cuối tháng 6.2008, thu nhập LS cũng của khối NHTMCP Hà Nội đã giảm xuống, còn chiếm 79,8%/tổng thu, chi LS chiếm 74,8%/tổng chi phí. Mức chênh lệch chỉ còn 5%.

Phó TGĐ một NHTMCP cho biết: "Từ tháng 6 đến nay, chênh lệch thu nhập-chi phí LS tín dụng của một số NH đã giảm rất thấp". Lãi suất ròng giảm ngoài lý do LS NH phải trả cho người gửi tiền trong 6 tháng đầu năm quá cao, lãi suất cho vay bị thu hẹp lại, còn có nguyên nhân tình trạng khách hàng chậm hoặc không trả nợ đến hạn đang gia tăng. Chỉ còn có các khoản cho vay trên thị trường liên NH là có chênh lệch LS cao.

Vì vậy, chỉ có những NH nào có thu nhập từ lãi suất cho vay trên thị trường liên NH lớn mới còn có thu nhập LS ròng lớn. Hầu hết các NH đã công bố mức lợi nhuận cao vừa qua là những NH ít phải đi vay mà chủ yếu là cho vay các NH khác trên thị trường liên NH. NH nào phải đi vay nhiều từ thị trường liên NH trong 6 tháng đầu năm nhiều khả năng thu nhập LS ròng thấp, thậm chí lỗ.

Ngay cả đối với những NH có mức lợi nhuận lớn, một số chuyên gia tài chính vẫn cho rằng có thể có 2 yếu tố ảnh hưởng: 1/ Do nguyên tắc kế toán dồn tích (dự thu, dự chi) nên nhiều khoản chưa thu được, nhất là lãi suất cho vay nhưng vẫn được tính là thu nhập. 2/Phần trích lập dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng của nhiều NH chưa chưa phản ánh thực trạng chất lượng tín dụng (mức trích dự phòng thấp hơn so chất lượng tín dụng thực)...

Khó khăn những tháng cuối năm

Đây là nhận định của hầu hết các lãnh đạo NH khi được hỏi. GĐ một chi nhánh NH Công Thương nói: "Từ quý III trở đi, các DN sẽ rất khó khăn trong trả nợ NH, nợ xấu của nhiều NH nhiều tăng mạnh. Tỉ lệ trích lập dự phòng rủi ro cũng sẽ tăng. Những khoản đã dự thu không thu được sẽ buộc phải xuất toán". Các NH cũng ít điều kiện để thu lợi nhuận nhiều từ thị trường liên NH vì NHNN đang và sẽ tiếp tục tăng cường nghiệp vụ thị trường mở và hoạt động tái cấp vốn với các mức lãi suất thấp hơn nhiều so với lãi suất liên NH. Như vậy, thu nhập LS ròng từ hoạt động chính của NH sẽ khó có thể còn cao như 6 tháng đầu năm.

Thu từ hoạt động kinh doanh ngoại hối (ngoại tệ, vàng) cũng sẽ không cao như đầu năm 2008. Kinh doanh vàng thì chỉ có một số ít NHTMCP của TPHCM như ACB, Sacombank, Việt AÁ... hoạt động mạnh. Còn ngoại hối, nếu tình hình tỉ giá tương đối ổn định, chênh lệch giữ thị trường chính thức và "chợ đen" không cao, cộng với sự kiểm tra thường xuyên của của NHNN về việc chấp hành các quy định về tỉ giá thì thu nhập từ kinh doanh ngoại tệ của các NH khó có thể cao như 6 tháng đầu năm.

Có thể đưa ra một số dự đoán về lợi nhuận NH cả năm 2008 như sau: Toàn hệ thống vẫn có chênh lệch thu nhập-chi phí khá lớn, nhưng mức lợi nhuận chắc chắn sẽ thấp hơn mức kế hoạch dự kiến, nguyên nhân chủ yếu do thu nhập LS ròng giảm sút. Có sự phân hóa mạnh trong mức lãi suất của các NH. ACB, Sacombank, Techcombank, Eximbank, MB, Vietcombank (là những NH nguồn vốn lớn, tỉ trọng thu từ hoạt động dịch vụ cao hơn các NH khác) vẫn có thể đạt mức lãi lớn, nhưng một số NH, đặc biệt là các NH quy mô nhỏ mức lợi nhuận thấp và có NH nhiều khả năng chênh lệch thu sẽ nhỏ hơn chi.