"Hãy tham lam khi người khác sợ hãi và hãy sợ hãi khi người khác tham lam"

"Hãy tham lam khi người khác sợ hãi và hãy sợ hãi khi người khác tham lam"

Đây là một trong những câu nói nổi tiếng đồng thời là một trong những bí quyết thành công của nhà đầu tư thiên tài Warren Buffett.
Sự tham lam và nỗi sợ hãi là hai cảm xúc mà bất kì nhà đầu tư nào cũng có, đó cũng là hiện tượng tâm lý bình thường của con người. Nó không đáng bị chê trách trừ khi nhà đầu tư bị cảm xúc đó chi phối, từ đó làm cho thị trường có những biến động thái quá.

Hai yếu tố này khiến thị trường vận hành theo hai hướng hoàn toàn trái ngược nhau. Lòng tham khiến thị trường bị đẩy lên quá cao, trong khi đó, nỗi sợ hãi kéo thị trường xuống quá thấp.

Khi bị lòng tham/nỗi sợ hãi lấn át, nhà đầu tư sẽ bỏ qua các nguyên tắc đầu tư, tình hình kinh doanh của doanh nghiệp? Họ sẽ chủ yếu hành động theo tâm lý đám đông. Các quyết định mua bán được đưa ra mà không có sự tính toán cẩn thận nào.

Bị lòng tham chi phối, nhà đầu tư sẽ nghĩ rằng giá sẽ còn tăng cao nữa. Do đó họ sẽ tiếp tục nắm giữ hoặc mua vào cổ phiếu, bất chấp việc đã giá đã quá cao. Thường thì khi quá tham lam, họ sẽ phải bán cổ phiếu sau khi giá đã giảm mạnh khỏi đỉnh và thậm chí có thể còn bị thua lỗ.
Những ngày đầu năm 2007 là minh chứng rõ nhất cho lòng tham. Nhà đầu tư tranh nhau đặt lệnh mua giá trần, quyết mua bằng mọi giá làm cho thị trường tăng nóng, chỉ trong vòng chưa đầy 5 tháng, Vn-Index tăng từ mức 521 điểm vào ngày 1/11/2006 lên tới đỉnh 1174 vào ngày 12/3/2007.

Còn khi chìm trong nỗi sợ hãi, nhà đầu tư sẽ tranh bán tháo cổ phiếu một cách ồ ạt, làm giá cổ phiếu giảm quá mức cần thiết. Hiện tại, tâm lý ?osợ hãi? vẫn ngự trị trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Tâm lý bán tháo cổ phiếu thể hiện rất mạnh trong vài phiên gần đây làm cho VN-Index liên tục rơi xuống các mức đáy mới. Nhiều nhà đầu tư đã cạn kiệt niềm tin, rút lui khỏi thị trường.

Câu nói của Buffett cho ta thấy rằng, để có thể thành công, ngoài kiến thức, nhà đầu tư phải điều khiển được cảm xúc của mình. Khi thị trường tăng giá, phải biết xác định đâu là điểm dừng, bán ra cổ phiếu trước khi nó đi xuống. Còn khi thị trường sụt giảm là thời cơ tốt nhất để mua vào chứ không phải bán ra vì đây là lúc giá cổ phiếu rẻ nhất.

Vậy ai sẽ đủ bản lĩnh để hành động theo phương châm của Buffet - tỷ phú giàu nhất thế giới: ?otham lam? trong lúc phần lớn mọi người đang rất ?osợ hãi? ?