Không thể không đọc! Phân tích từ một cán bộ Ngân hàng!

Trong thời gian vừa qua, chúng ta đã thấy các chính sách của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tác động như thế nào tới TTCK. Hôm nay ngồi bình tĩnh suy ngẫm lại, tôi xin được tổng kết câu chuyện của thị trường tiền tệ nước ta trong thời gian qua, hy vọng câu chuyện của tôi sẽ giúp bà con cô bác cùng các anh chị em hiểu rõ vấn đề, ổn định tâm lý, hiểu rõ hơn về tình hình kinh tế đất nước ta hiện nay:

1. Thời gian tôi bắt đầu công tác trong ngành Ngân hàng, từ năm 2003 đến cuối năm 2005 là khoảng thời gian mà thị trường tiền tệ của Việt Nam khá ổn định và hoạt động có hiệu quả. Lúc đó lãi suất rất thấp, lãi suất huy động VND kỳ hạn 12 tháng chỉ là 7,2%/năm, lãi suất huy động USD kỳ hạn 12 tháng chỉ 2%/năm. Lúc đó tiền của dân gửi vào ngân hàng ê chề, nhiều khi ngân hàng còn không muốn nhận thêm tiền gửi.
2. Đầu năm 2006 bứơc vào thời kỳ thăng hoa của TTCK, chỉ số VNI đã vượt 600 điểm chỉ trong có vài tháng, cổ phiếu của các Ngân hàng cổ phần (NHCP) có sự tăng giá đáng kể, kể từ đây bắt đầu diễn ra cuộc đua tăng vốn điều lệ và tối đa hoá lợi nhuận của hệ thống các NHCP. Phải công nhận rằng việc các NHCP tăng cường mở rộng hoạt động kinh doanh đã đem lại nhiều dịch vụ và tiện ích cho người dân, phá bỏ thế độc tôn của các ngân hàng thương mại nhà nước vốn đang còn ngủ quên trong chiến thắng của quá khứ vàng son.
Thời kỳ đầu của cuộc đua, các NHCP tích cực mở rộng mạng lưới hoạt động, với cung cách phục vụ niềm nở và lãi suất cạnh tranh hơn nên đã chiếm được cảm tình của nhiều khách hàng, doanh số các mặt hoạt động và lợi nhuận tăng vọt. Sự thành công vang dội bước đầu của một số NHCP đã kích thích lòng tham của giới tư bản, nhiều đại gia cùng các tổ chức đã bỏ rất nhiều tiền ra để mua lại một số NHCP nông thôn rồi mau chóng chuyển đổi chúng lên thành các NHCP đô thị. Là những người đến sau nhưng họ không hề chịu thua kém người đi trước, cùng với sự phát triển như vũ bão của TTCK, các NHCP tiến nhanh vào cuộc đua tăng vốn điều lệ, vốn điều lệ tăng mạnh đã khiến cho áp lực về lợi nhuận càng lớn. Mọi bất ổn bắt đầu từ đây.
3. Từ năm 2006 đến giữa năm 2007, thị trường tiền tệ vẫn hết sức ổn định, số lượng tiền vẫn dồi dào trong lưu thông. Các NHCP nhờ vào sự thuận lợi này nên ra sức đẩy mạnh kinh doanh, dưới áp lực của lợi nhuận nên các NHCP (đặc biệt là các NHCP đến sau) đã phải mở rộng kinh doanh sang nhiều lĩnh vực mới có nhiều rủi ro hoặc rủi ro không lường trước được vì chưa có kinh nghiệm, điển hình là cho vay đầu tư kinh doanh chứng khoán. Chỉ trong vòng 01 năm, dư nợ cho vay đầu tư kinh doanh chứng khoán đã tăng lên chóng mặt, các NHCP đều có dư nợ loại này trên 10% tổng dư nợ, cá biệt có ngân hàng tỷ lệ này lên tới 45%. Chỉ thị 03 của NHNN ra đời trong hoàn cảnh như vậy, cá nhân tôi cho rằng sự ra đời của Chỉ thị 03 là thô bạo, thiếu khôn ngoan nhưng lại là cần thiết của NHNN, giá như NHNN thực thi biện pháp này mềm dẻo hơn một chút thì chắc hiệu quả đạt được sẽ cao hơn mà lại không gây sốc cho TTCK (có rất nhiều giải pháp mềm dẻo để khiến các NHTM phải giảm dư nợ cho vay đầu tư CK).
4. Cuối năm 2007 là thời hạn để các NHTM đưa dư nợ cho vay đầu tư CK về dưới 3% tổng dư nợ theo Chỉ thị 03. Trước áp lực về lợi nhuận và không thể phá hợp đồng với khách hàng nên các NHCP không còn lựa chọn nào khác phải làm tăng tổng dư nợ. Lúc này thị trường BĐS lại đang bắt đầu trỗi dậy, nhu cầu vốn tăng cao. Như người chết vớ được cọc, các NHCP liên tục bơm vốn cho thị trường BĐS, vừa tăng được doanh thu từ lãi, vừa tăng được dư nợ cho vay, quả là một mũi tên trúng hai đích. Nhưng sai lầm chết người là đây, thị trường BĐS là thị trường cho vay trung và dài hạn, các NHCP vì mãi chạy theo lợi nhuận, tăng tổng dư nợ tín dụng, hơn nữa lại quá ỷ lại vào nguồn vốn trên thị trường liên ngân hàng nên đã đem quá nhiều nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn vào BĐS. Giá BĐS như diều gặp gió thoả sức lên cao.
5. Đầu năm 2008, Tổng cục Thống kê tuyên bố lạm phát của Việt Nam trong năm 2007 đã là 12,6%, giá dầu thô, giá thép và nhiều nguyên liệu khác trên thị trường thế giới tiếp tục tăng, cộng thêm với thời tiết rét đậm rét hạn ở miền Bắc đã khiến cho tình hình lạm phát ở Việt Nam càng trở nên tồi tệ, đời sống nhân dân khốn đốn. Trước tình cảnh đó, NHNN lại một lần nữa ra tay thu hẹp cung tiền tệ, dự trữ bắt buộc được đẩy lên 11% nhưng lần này lại áp dụng đối với tất cả các kỳ hạn tiền gửi nên số tiền bị giam vào kho của NHNN là khá lớn, thực tế có thể lên tới 15%, thêm vào đó NHNN lại phát hành trên 20.000 tỷ đồng tín phiếu bắt buộc kỳ hạn 364 ngày phân bổ cho các NHTM phải mua vào, quả thật liều thuốc chống lạm phát thật công hiệu nhưng lại quá đắng. Đứng trước việc bị giam một lượng tiền khá lớn vào kho của NHNN, các NHTM đều có những dự tính cho riêng mình, riêng đối với các NHCP đã cho vay quá nhiều vào CK và BĐS lúc này đứng trước nguy cơ mất khả năng thanh toán, nguồn vốn đầu tiên mà họ tìm đến là nguồn vốn trên thị trường liên ngân hàng, nhưng lúc này các NHTM đều tự lo cho mình và không sẵn lòng cho vay nữa hoặc cho vay rất ít và đến hạn là đòi ngay, hơn nữa các NHCP lại không nắm giữ nhiều các giấy tờ có giá ngắn hạn như trái phiếu hay tín phiếu Kho bạc nên không thể vay trực tiếp NHNN. Nguồn vốn trên thị trường này trở nên cạn kiệt đối với các NHCP. Không có vốn, các NHCP như phát điên đi vay bằng mọi giá, có lúc đã đẩy lãi suất lên tới 43%/năm nhưng cũng không vay được vốn. Không còn cách nào khác, các NHCP bước vào cuộc đua tăng lãi suất huy động trên thị trường, chỉ trong vòng hai tuần, lãi suất tiết kiệm đã liên tục phá vỡ các ngưỡng 10%, 11%, 12%, 13%, 14%/năm. Các NHTM không thiếu vốn cũng không có cách nào là phải lao vào cuộc đua để giữ khách hàng và tự phòng vệ. Thị trường tiền tệ của Việt Nam bị xáo trộn kinh khủng, người dân có tiền gửi liên tục rút tiền từ ngân hàng này chạy sang gửi ngân hàng khác, người đi vay tiền thì như ngồi trên đống lửa vì lãi suất cứ liên tục tăng và cũng rất khó vay được vốn. Cuộc đua chỉ thực sự dừng lại khi NHNN có Công điện khẩn số 02 khống chế lãi suất trần là 12%/năm, lại một mệnh lệnh hành chính nữa nhưng lần này là kịp thời và hữu hiệu.
6. Đến ngày hôm nay, khi NHNN tuyên bố lãi suất cơ bản của VND vẫn là 8,75%/năm. Quan sát lãi suất tiền gửi ở các kỳ hạn càng ngắn thì lãi suất càng cao, tôi nhận thấy rằng cuộc xáo trộn trên thị trường tiền tệ lần này chỉ là ngắn hạn bắt nguồn từ sự khủng hoảng về tính thanh khoản của các NHCP. Các NHTM được quản trị tốt hàng ngày vẫn vay được hàng nghìn tỷ trên thị trường liên ngân hàng từ NHNN với lãi suất ổn định chưa đến 10%/năm thì không có lý do gì thị trường tiền tệ của chúng ta mất ổn định. Trong thời gian tới tôi nghĩ rằng thị trường tiền tệ sẽ dần đi vào ổn định, lãi suất trên thị trường sẽ cân bằng ở mức 10%/năm (hơn lãi suất cơ bản do NHNN công bố khoảng 1,25%/năm).
TTCK của chúng ta lúc này như không những phải chịu đựng sự tác động không thuận lợi từ các diễn biến của thị trường tiền tệ mà còn phải hứng chịu sự bán tháo cổ phiếu được đem cầm cố tại các NHCP để vay tiền. Mong rằng lần này NHNN sẽ có cách giải pháp thích hợp với các NHTM đã làm náo loạn thị trường tiền tệ của Việt Nam theo đúng Luật Các tổ chức tín dụng, trả lại sự ổn định cho thị trường tiền tệ, góp phần phát triển bền vững kinh tế đất nước, mang lại niềm tin cho các nhà đầu tư.

Bài viết khá tốt vì người viết nắm bắt được gần như toàn bộ quá trình của cuộc khủng hoảng tiền tệ hiện nay . Tuy nhiên đây chỉ là phần nổi của tảng băng chìm .
Còn những nguyên nhân mang yếu tố chính sách của chính phủ cũng như động thái của giới đầu cơ quốc tế thì bạn chưa nêu được ra . Tât cả dường như đã đi theo một lộ trình đã được vạch sẵn của các thế lực bên ngoài cộng hưởng với một số bất cập trong chính sách vĩ mô cũng như các yếu tố khách quan của nền kinh tế thế giới . VD: Giá vàng ,dầu thô lên giá : cuộc khủng hoảng kinh tế Mỹ đi liền đồng đô mất giá( nhẽ ra các nhà kinh tế phải dự báo được để ra đối sách vì nền kinh tế Mỹ khủng hoảng thường có chu kì khoảng 7-8 năm một lần - không có gì là bất ngờ cả và đã được dự báo sớm từ cuối năm 2006 ) nên càng làm trầm trọng vấn đề.

Và còn rất nhiều vấn đề khác.

Mọi nguồn gốc đều xuất phát từ Ngân hàng nhà nước:
- Bắt các ngân hàng đô thị tăng vốn lên 3000 tỷ đến cuối năm 2008 ---> để đảm bảo cổ tức/tăng trưởng tương ứng với vốn thì không trưởng nóng tín dụng thì làm thế nào??? ---> hậu quả thế nào các bác cũng biết rồi nhỉ
Mọi nguồn gốc đều từ chính sách điều hành lởm của NHNN

Được tenluoi sửa chữa / chuyển vào 23:41 ngày 05/03/2008