Khủng hoảng Trung Đông đảo chiều chính sách: Trung Quốc cân nhắc quay lại nhập khẩu dầu Mỹ

Bắc Kinh đứng trước bài toán cân bằng giữa chính sách thuế quan và an ninh năng lượng trong bối cảnh cước vận tải leo thang và tồn kho chịu áp lực ngày càng lớn. Lần đầu tiên sau gần chín tháng, các nhà máy lọc dầu quốc doanh của Trung Quốc đang nghiêm túc xem xét khả năng tái nhập khẩu dầu thô từ Mỹ — không phải vì thiện chí ngoại giao, mà xuất phát từ sự cần thiết thuần túy về kinh tế. Khi cuộc xung đột leo thang tại Trung Đông làm rung chuyển hệ thống hạ tầng năng lượng toàn cầu, phép tính chiến lược tại Bắc Kinh dường như đang thay đổi: an ninh năng lượng có thể quan trọng hơn biểu tượng chính trị của việc duy trì lệnh đóng băng nhập khẩu dầu Mỹ.

Diễn biến này có thể đánh dấu bước ngoặt trong căng thẳng thương mại dầu thô Mỹ–Trung, vốn đã gây thiệt hại nặng nề cho hành lang thương mại năng lượng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Các nhà máy lọc dầu Trung Quốc đã ngừng mua dầu thô Mỹ từ tháng 6/2025, khiến khối lượng thương mại song phương lao dốc 72,6% so với cùng kỳ năm trước, xuống chỉ còn 2,29 triệu tấn, theo dữ liệu hải quan Trung Quốc. Tuy nhiên, trong bối cảnh chuỗi cung ứng khu vực đang chịu sức ép nghiêm trọng, lập trường này có thể không còn duy trì được lâu.



Điểm bùng phát: Dầu 111 USD và “phụ phí chiến tranh”
Tác nhân kích hoạt là điều gần như không thể bỏ qua. Ngày 8/3, giá dầu thô kỳ hạn tháng gần nhất trên sàn NYMEX tăng vọt 20,34 USD, lên 111,24 USD/thùng — một cú bứt phá mạnh trong một phiên giao dịch, phản ánh những thiệt hại do chiến sự gây ra đối với cơ sở hạ tầng năng lượng tại Trung Đông.

Động thái này củng cố nỗi lo của các chiến lược gia năng lượng: cú sốc nguồn cung đủ lớn có thể buộc ngay cả những quyết định mang tính chính trị cũng phải nhường chỗ cho thực tế thị trường.

Dữ liệu vận tải do S&P Global Platts thu thập cho thấy khoảng tám lô hàng dầu thô — chủ yếu là các loại dầu nhẹ ngọt như WTI Midland — đã được lên lịch bốc hàng từ Vịnh Mexico của Mỹ, với điểm đến là Trung Quốc. Một lô hàng đã được chất lên tàu từ ngày 7/3, mặc dù các nguồn tin thương mại lưu ý rằng các chuyến hàng này vẫn có thể được chuyển hướng nếu khủng hoảng nguồn cung hạ nhiệt.



Phép tính thuế quan
Điểm đáng chú ý trong sự thay đổi này là mức thuế bổ sung 20% đối với dầu thô Mỹ vẫn còn nguyên hiệu lực. Tuy nhiên, các bộ phận thu mua nguyên liệu trong các tập đoàn lọc dầu quốc doanh Trung Quốc đang bắt đầu đánh giá lại cấu trúc chi phí.

Một chiến lược gia thu mua nguyên liệu tại Bắc Kinh chia sẻ với Platts ngày 9/3: “Thuế quan giờ không còn là vấn đề lớn nữa — cước vận tải hiện còn đắt hơn cả thuế.”

Nhận định này phản ánh sự méo mó nghiêm trọng của thị trường năng lượng toàn cầu. Cước vận chuyển tàu chở dầu siêu lớn (VLCC) trên tuyến Vịnh Mexico – Trung Quốc đã tăng lên mức kỷ lục 29,3 triệu USD/chuyến vào ngày 4/3, trước khi giảm nhẹ xuống 26 triệu USD (tương đương 96,3 USD/tấn) vào ngày 6/3.



Trước chiến sự, mức cước này chỉ dao động 14,44 – 53,70 USD/tấn — thấp hơn rất nhiều so với hiện tại. Nói cách khác, “phụ phí chiến tranh” trong vận tải biển đã khiến gánh nặng thuế quan trở nên tương đối nhỏ hơn khi đặt lên bàn cân chi phí.

Tuy vậy, các nhà máy lọc dầu tư nhân vẫn tỏ ra thận trọng. Một nguồn tin tại miền Nam Trung Quốc ước tính rằng nếu tính 20 USD/thùng chi phí vận chuyển và 16 USD/thùng thuế, dầu thô Mỹ có thể khiến doanh nghiệp lỗ khoảng 30 USD/thùng.

Điều đó cho thấy câu chuyện này không còn là bài toán thị trường thuần túy, mà chủ yếu liên quan đến khu vực doanh nghiệp nhà nước.

Lợi ích quốc gia vượt lên trên logic thương mại
Các tập đoàn lọc dầu quốc doanh Trung Quốc hoạt động theo một nguyên tắc rất rõ ràng: an ninh năng lượng đặt lên hàng đầu, lợi nhuận xếp sau. Trật tự ưu tiên này hiện đang thể hiện rõ rệt. Một chiến lược gia tại một tập đoàn nhà nước nhận định: “Rủi ro nguồn cung đang gia tăng, bởi cuộc chiến có thể kéo dài hơn dự kiến. Chúng tôi có thể sử dụng một phần tồn kho thương mại, nhưng lượng đó có hạn — vì vậy chúng tôi phải tìm mọi nguồn cung có thể.”

Bắc Kinh thậm chí có thể tiến xa hơn. Các nhà phân tích cho rằng chính phủ Trung Quốc có thể tạm thời miễn thuế bổ sung đối với năng lượng nhập khẩu từ Mỹ, dựa trên tiền lệ đã áp dụng với khí ethane của Mỹ, loại nhiên liệu vốn được miễn thuế do Trung Quốc gần như phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung này.



Một nhà phân tích tại Bắc Kinh nhận định: “Nếu cuộc khủng hoảng nguồn cung kéo dài, đây sẽ trở thành tình trạng khẩn cấp cấp quốc gia.”

Kho dự trữ khổng lồ – nhưng không vô hạn
Tính đến ngày 5/3, lượng dầu thô tồn kho trên đất liền của Trung Quốc đạt 1,32 tỷ thùng, mức cao kỷ lục lịch sử. Con số này mang lại vùng đệm đáng kể, nhưng không phải là vô hạn.

Chính quyền Trung Quốc đã yêu cầu các nhà máy lọc dầu cắt giảm xuất khẩu sản phẩm lọc dầu, nhằm hạn chế tiêu thụ dầu thô trong nước. Nếu xung đột tiếp diễn, kho dự trữ chiến lược sẽ trở thành tuyến phòng thủ cuối cùng của nền kinh tế.

Kết luận
Khả năng các nhà máy lọc dầu quốc doanh Trung Quốc quay trở lại thị trường dầu thô Mỹ phản ánh một nghịch lý cơ bản trong địa chính trị năng lượng hiện đại:

Chính sách thương mại vận hành hiệu quả trong thời kỳ ổn định — nhưng khi khủng hoảng xảy ra, an ninh nguồn cung luôn có xu hướng lấn át các toan tính chính trị.

Như một chiến lược gia năng lượng đã nhận định thẳng thắn: “Trong hoàn cảnh hiện tại, mỗi thùng dầu đều đáng để cân nhắc.”

Cơ hội hiện tại: Bạc
Trong bối cảnh đó, xu hướng tháng của bạc đóng cây nến tháng 2 với cường độ tăng mạnh củng cố đà tăng trung - dài hạn chưa thay đổi ( biểu đồ khung tháng).

Khung kỹ thuật tuần, xu thế tăng áp đảo sau khi đã có tín hiệu xác nhận lực cầu trở lại quanh vùng hỗ trợ 70$ ở tuần trước nữa. Cây nến tuần trước đóng xanh với thân nến lớn và quan trọng vượt qua vùng kháng cự quan trọng quanh 90$ ( 90-92$)điều này càng gia tăng khả năng đà tăng sẽ tiếp tục mở rộng trong tuần này với các mục tiêu gần quanh 100-105$ trướ khi nghĩ đến mục tiêu đỉnh cũ.



Triển vọng trung hạn vẫn tích cực, với mục tiêu xa hơn trong quý I/2026 có thể đạt tới 150 USD/oz.



Phân tích này dựa trên giả định tỷ lệ vàng/bạc sẽ quay về các đáy lịch sử dài hạn quanh vùng 30-40, từng xuất hiện vào các chu kỳ cao điểm của bạc (1983, 1998, 2011). Nếu vàng bước vào siêu chu kỳ tăng mạnh lên 7.000-8.000 USD/oz, chỉ cần tỷ lệ vàng/bạc giảm về mức trung tính 35 thì giá bạc đã hàm ý mức tăng rất lớn, phản ánh tính đòn bẩy cao của bạc so với vàng.



------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. NĐT quan tâm liên hệ với tôi cũng như tham gia nhóm cộng đồng qua thông tin trên trang cá nhân.

***Tư vấn đầu tư hàng hoá thông qua Sở giao dịch Hàng hoá Việt Nam (MXV)***
- Hợp pháp - Minh Bạch - Thanh khoản cao tiêu chuẩn quốc tế
- Mua bán 2 chiều LONG SHORT - Giao dịch T0 - Đòn bẩy 20 lần không lãi vay Margin - Liên thông 52 quốc gia
- Mobile/ z.a.lo: 0867 091 553 ( Để tham gia room )