Minh tu sạn đạo - Ám lộ Trần Thương ( chương Phát Lộc)

Thời Hán Sở tương tranh từ Tam Tần tiến vào Ba Thục có đường chính lộ duy nhất là sạn đạo. Lưu Bang được Hạng Vũ cấp cho đất Ba Thục với mục đích cô lập ông, tránh trở thành mối họa sau này.

Khi vào, mưu sĩ của Lưu Bang là Trương Lương đã đốt đường sạn đạo để binh sĩ không còn mơ tưởng đến ngày về, tạo điều kiện cho Hán Vương Lưu Bang chỉnh đốn quân mã chờ ngày tiến khỏi Ba Thục.

Sau Hàn Tín lại dùng kế dương đông kích tây, ngày đêm ra sức sửa đường sạn đạo nhưng thực chất lại dẫn đại quân theo đường Trần Thương đi qua huyện Cố Đạo đánh úp Ung Vương Chương Hàm. Chương Hàm đón đánh quân Hán ở Trần Thương, thua chạy về đất Hạo Trĩ giao tranh tiếp, lại thua trận, bỏ chạy đến Phế Khâu. Hán vương đuổi theo, bình định đất đai của Ung Vương, đi về phía đông đến Hàm Dương, lại cho một cánh quân riêng vây Ung Vương ở Phế Khâu, còn sai các tướng bình định Lũng Tây, Bắc Địa, Thượng Quận. Từ tích ấy mà trong dân gian lưu truyền câu thành ngữ "minh tu sạn đạo, ám lộ Trần Thương", ý chỉ kế dương đông kích tây Hàn Tín đã dùng để qua mặt Hạng Vũ.

Về mặt yếu quyết – trích Kế thứ tám trong Quỷ Cốc Tử Tam Thập Lục Kế, thuộc Bộ thứ hai: Địch Chiến Kế.

“Tấn công địch bằng hai mũi. Mũi công thứ nhất là mũi công trực diện, giữa thanh thiên bạch nhật, nhằm làm cho địch dồn sức phòng thủ. Mũi công thứ hai là mũi công ngầm, nơi mà địch không để ý, đột nhiên làm địch phải chia đôi phòng thủ mà vẫn không biết được bên nào mới là mũi chủ công. Nghi ngờ, nhầm lẫn, không quyết đoán trong phòng thủ sẽ dẫn tới thảm họa”.

Thiển ý cá nhân:

Có thể mọi người thường hiểu lầm ý, “Dương Đông, kích Tây” nghĩa là chỉ tập trung mũi tiến công vào 1 hướng duy nhất, còn hướng kia là nghi binh. Nhưng theo tôi thấy tầng ý nghĩa thực sự có lẽ là, cả 2 mũi tiến công đều có thể trở thành chủ lực. Yếu quyết chính phải “hư hư thực thực”, bắt buộc quân địch phải trải mỏng lực lượng ra cả 2 chiến tuyến. Mục đích để quân ta nắm quyền chủ động trên chiến trường; không phải địch đón đầu chặn đánh quân ta mà là ta thích đánh ở đâu thì địch phải bị động cản ở chỗ ấy.

Yếu tố hỗ trợ phải là 2 chữ “thần tốc” – “Binh quý thần tốc” hay nói cách khác là sự nhất thống và linh hoạt của 2 mũi tiến công.