Năm ngoái 5% là mức lãi mà gần như không ai quan tâm.

Nhưng bây giờ 8% lại đủ để khiến nhiều quyết định đầu tư dừng lại.



Có một điều rất đơn giản về lãi suất tiếp kiệm tăng mà người ta bỏ qua, không chỉ là song hành lãi vay, tiền lãi tăng, hay tăng các rắc rối với khoản nợ thả nổi mà nó còn là sự tăng lên của “giá cho an toàn”

Tức là cách chúng ta đánh giá rủi ro cân đong nó với lợi nhuận.

Hai năm vừa rồi quen với lãi suất thấp, chúng ta dần coi cầm tiền mặt hay gửi tiền với lãi ít ỏi dưới 6% như là một tài sản dậm chân tại chỗ. Bởi vậy chắc đại đa số đều muốn chấp nhận thêm 1 chút rủi ro, hy sinh sự an toàn để kiếm lợi nhuận tốt hơn, dần dần một mức lãi suất kì vọng 15% - 20% kèm rủi ro là bình thường, một lựa chọn tốt hơn 5% và rủi ro rất thấp. Tức là sự an toàn không được đề cao lắm.

Nhưng khi lãi suất đã tăng rồi, khi bạn có thể nhận 8%-9% mà rủi ro rất thấp thì nó là một đối trọng có sức nặng, khi đặt lên bàn cân so sánh với 15% kèm rủi ro cao hơn

Vậy nên có sự điều chỉnh danh mục tài sản, lãi suất tăng thì thực ra tất cả tài sản đều bị chiết khấu mạnh. Nhưng cổ phiếu và bất động sản chịu nặng hơn.

Với trước đây lãi tiền gửi thấp thì gần như cơ hội đầu tư nào cũng đáng thử, nhưng nay lại phải hỏi lại xem “Nó có đáng để tôi từ bỏ 9% an toàn không?” Câu hỏi này tạo ra cái lắc đầu đáng kể.

Cũng trong giai đoạn này, nếu có để đầu tư vào doanh nghiệp hay hợp tác cũng phải lưu ý rằng nhiều doanh nghiệp đã mở rộng nợ trong chu kỳ vừa rồi, liệu có đảm bảo dòng tiền khi thanh khoản, dòng tiền chung đang chậm lại và chi phí vốn đang tăng lên không.

Với tài chính cá nhân, tốt nhất là giảm đòn bẩy để bớt chi phí vay đang cao lên, bớt áp lực tài chính. Không vì lo chuyện mất tiền mà lo nghĩ về khả năng chịu đựng và phục hồi. Tính thử khoản nợ đang có chịu thêm 2% lãi suất thì có ổn không.

Sau cùng thì lãi suất tăng cũng chưa là tin gì tồi tệ lắm, thực ra 2016 - 2017 lãi suất huy động còn cao hơn thế này 1-2% mãi cả năm nhưng kinh tế và đầu tư cũng tốt đẹp chứ có căng thẳng lắm đâu... nhưng vì nhiều lý do mà môi trường đầu tư kinh doanh lúc đó khá êm đềm không có nhiều biến động, dễ dự báo và hoạch định chiến lược phát triển ổn định được.

Nhưng giai đoạn hiện tại có đủ thứ từ trong ra ngoài để nhà đầu tư và người kinh doanh cẩn trọng hơn (giá xăng, chiến sự, lãi suất, thanh khoản, định hướng và chính sách đổi mới nhanh quá...) kết hợp với thời điểm thay đổi lãi suất tạo ra sóng sánh lớn hơn bình thường.

Chắc rồi sẽ có điểm cân bằng lại. Điều quan trọng là... khi thị trường ổn định, mình vẫn còn ở lại, không để bị cuốn bay cùng đợt thủy chiều lãi suất này là được.

Cre: Trương Đắc Nguyên