Ngành chứng khoán đã đi qua điểm tối ưu, đỉnh lợi nhuận và đỉnh nguồn thu?

Quan sát các số liệu của quý này thì thanh khoản giao dịch của thị trường chứng khoán trong Quý 1 duy trì ở mức khoảng 30.000 tỷ đồng tăng gần 50% so với năm ngoái

Nếu chỉ nhìn vào con số này có thể dễ đoán ra rằng ngành chứng khoán vẫn sẽ có Quý 1 tăng trưởng lợi nhuận tốt.

Nhưng khi tách cấu trúc lợi nhuận ra một chút, bức tranh lại khác.

Cơ bản ta đều biết, lợi nhuận của các công ty chứng khoán thường được dẫn dắt bởi ba yếu tố chính: thanh khoản giao dịch, dư nợ margin và hoạt động tự doanh.

3 yếu tố này đã có một điểm tối ưu nhất, mà ta hay gọi là đỉnh lợi nhuận ở Quý 3 2025.

Về thanh khoản, ta nhìn ở Hình số 2, tại quý 3 2025 đỉnh thanh khoản giá trị giao dịch trung bình 40.000 tỷ đồng (có những phiên lên tới 80.000). Sau đó suy giảm kéo dài tới đáy về mức 23.000 tỷ

Về margin và doanh thu phí, nguồn thu gắn trực tiếp với độ “nóng” của thị trường. Ở giai đoạn 2025, dư nợ cho vay đã tiệm cận vùng tối ưu trong thực tế vận hành như ở hình 3.

Nhưng nói chung, nhiều quan điểm cho rằng khi chưa chạm trần quy định thì vẫn còn dư địa mở rộng đã không gắn với thực tế. Khả năng mở rộng margin phụ thuộc vào mức độ chấp nhận rủi ro của tổ chức, và nhiều lớp quản trị trong công ty chứng khoán đánh giá chất lượng tài sản (vấn đề này mình đã nêu trong nhiều bài viết rồi)

Về tự doanh ta nhìn tới hình cuối số 4 có thể thấy đang gặp đỉnh của lợi nhuận tự doanh tù Q3 2025.

Một điểm đáng chú ý theo mình quan sát là sự thay đổi trong cách các công ty chứng khoán ghi nhận lợi nhuận so với giai đoạn trước.

Năm 2022, nhiều công ty đã ghi nhận lợi nhuận lớn trên danh mục tự doanh khi thị trường tăng nhưng chưa thực sự bán ra để hiện thực hóa. Khi thị trường điều chỉnh sau đó, phần lợi nhuận chưa hiện thực này đảo chiều, dẫn đến việc phải ghi nhận lỗ lớn.

Sau giai đoạn đó, hành vi đã thay đổi. Đến 2025, khi thị trường thuận lợi, các công ty chứng khoán có xu hướng chủ động chốt lời và hiện thực hóa lợi nhuận sớm hơn thay vì để lại trên sổ sách.

Điều này giúp lợi nhuận ghi nhận trong năm đạt mức cao và khá thực tế ở Q3 2025

Nhìn chung vậy là ba yếu tố này cùng hội tụ ở trạng thái thuận lợi nhất trong cùng một thời điểm, đó có thể là lúc lợi nhuận ngành đạt đỉnh theo chu kỳ.

Vì vậy quý 1 này ngành chứng khoán chắc sẽ có tăng trưởng bởi vẫn cao hơn so với năm ngoái nhưng không phải con số quá ấn tượng. Trong trường hợp này đó có thể chỉ là trạng thái duy trì sau khi đã đi qua điểm tối ưu.

Cre: Trương Đắc Nguyên