Ngành dệt may tiêu đời rồi

Ngành dệt may tiêu đời rồi

Vải ?otiết kiệm? cũng bị đánh thuế?

Cập nhật: 28-12-2007
Duy Đông
Trong khi Văn phòng Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính có ý kiến để tổng hợp báo cáo lên Thủ tướng Chính phủ thì cơ quan hải quan đã tiến hành kiểm tra sau thông quan và quyết định truy thu thuế với doanh nghiệp (DN).

Từ trước đến nay, DN dệt may toàn quyền được thụ hưởng phần phế liệu 3%
KỲ 2:
CƠ QUAN HẢI QUAN CÓ VỘI?
Trong khi Văn phòng Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính có ý kiến để tổng hợp báo cáo lên Thủ tướng Chính phủ thì cơ quan hải quan đã tiến hành kiểm tra sau thông quan và quyết định truy thu thuế với doanh nghiệp (DN). Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam, khi các cơ quan nhà nước chưa có hướng dẫn rõ ràng vấn đề 3% vải định mức gia công, thì việc thu thuế của hải quan là không có cơ sở vững chắc, khiến các DN lâm vào khó khăn.

Kêu cứu các cơ quan chức năng
Cũng giống như trường hợp của CTCP May Hưng Yên mà Báo Đầu tư đã nêu ở bài trước, các DN thuộc Chi hội Dệt may Đông Bắc (Hiệp hội Dệt may Việt Nam) đang lâm vào thế khó khăn trước đợt kiểm tra sau thông quan của cơ quan hải quan. Ngày 19/12/2007, Chi hội Dệt may Đông Bắc đã gửi Công văn CV-20071219 tới Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính, Bộ trưởng Bộ Công Thương cùng các cơ quan chức năng khác để ?okêu cứu?. Với 10 chữ ký và con dấu của 10 DN thuộc Chi hội, công văn này đã nêu một loạt khó khăn mà những DN này đang gặp phải khi cơ quan hải quan nhận định ?osố sản phẩm và vải bán ra thị trường nội địa là ngoài định mức hao phí DN đã kê khai, nên coi đó là hành vi gian lận thương mại và buộc DN phải nộp thuế nhập khẩu?. Theo công văn này, nhận định của cơ quan hải quan là chưa phù hợp với thực tế hoạt động của ngành dệt may Việt Nam.

Trước hết, theo Hiệp hội Dệt may, việc tồn tại của phế liệu đầu tấm, đầu mảnh tại DN là hoàn toàn hợp pháp và chính đáng. Theo quy định hiện hành, bản định mức ký kết giữa khách hàng và DN may gia công trong nước là cơ sở pháp lý để xác định lượng nguyên phụ liệu tiêu hao. Đó là cơ sở để DN đăng ký định mức với cơ quan hải quan.
Hơn nữa, nếu không coi 3% đầu tấm, đầu mảnh là phế liệu thì có quá nhiều bất cập nảy sinh. Theo Công văn CV-20071219, nếu cho rằng, sự tồn tại của phế liệu có nguyên nhân do khai báo định mức thì sẽ dẫn tới bản định mức xác lập với đối tác nước ngoài được lập lại và không có 3% phế liệu nữa. Như vậy, đối tượng được hưởng lợi lại là các đối tác đặt may gia công, nên sự sáng tạo của lao động Việt Nam và số vốn đầu tư cho công nghệ hiện đại của các DN trở nên vô nghĩa.

Bên cạnh đó, như đã phân tích ở bài trước, giá trị của phần 3% này đã bị giảm đi rất nhiều, nên nếu áp thuế bằng với giá vải nhập khẩu thì chắc chắn DN sẽ không sử dụng phần này nữa và sẽ đem đi tiêu huỷ, gây ra lãng phí rất lớn.

Đã cần thu thuế từ vải 3%?
Theo ông Lê Quốc Ân, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam, vấn đề vải thừa đầu tấm, đầu mảnh của DN may gia công đã xuất hiện từ lâu. Trên thực tế, khi có hoạt động may gia công cho nước ngoài từ những năm 70 (thế kỷ XX) đến nay, DN Việt Nam luôn tin tưởng có toàn quyền được thụ hưởng phần phế liệu 3%. Và từ đó đến nay, các cơ quan nhà nước cũng không có bất cứ động thái nào ngăn chặn hay phê phán việc đó.

Sở dĩ tình hình trở nên căng thẳng khi cơ quan hải quan tiến hành kiểm tra sau thông quan với một loạt DN may gia công. Trước những khó khăn mà DN thành viên gặp phải, Hiệp hội Dệt may đã có công văn gửi Thủ tướng Chính phủ để xin miễn giảm thuế nhập khẩu đối với vải 3% này (Công văn số 262/07-HHDMVN gửi Thủ tướng Chính phủ ngày 10/10/2007). Và ngày 17/10/2007, Văn phòng Chính phủ có Công văn số 5950/VPCP-KTTH gửi Bộ Tài chính đề nghị bộ này có ý kiến bằng văn bản gửi về Văn phòng Chính phủ trước ngày 5/11/2007 để tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Như vậy, theo ông Ân, vấn đề này đang được các cơ quan xem xét và chưa có kết luận cuối cùng. Bộ Tài chính cũng chưa có quyết định về việc DN có phải đóng thuế nhập khẩu với loại vải đó hay không hoặc sẽ đóng thuế theo mức nào. Ông Ân cho rằng, trong thời điểm này, đáng lẽ cơ quan hải quan cần chờ kết luận của Bộ Tài chính thì mới có cơ sở chính xác để xác định giá tính thuế đối với vải 3% nêu trên. Do bức xúc trước kết luận của cơ quan hải quan, ngày 19/12/2007, các DN may gia công lại có công văn gửi Thủ tướng Chính phủ và các cơ quan chức năng như đã nêu ở trên.
Một điểm rất đáng lưu ý xung quanh vấn đề định mức tiêu hao 3% của các DN may gia công cho đối tác nước ngoài là, cho đến thời điểm này, vẫn chưa có hướng dẫn xử lý rõ ràng của các cơ quan nhà nước.

Hàng loạt vấn đề đặt ra đối với các DN may gia công, như: với số phế liệu đầu tấm, đầu mảnh 3% thì DN để lại hay xuất ra ngoài? Nếu để lại thì xử lý thế nào và nếu xuất thì thủ tục giải quyết ra sao? Cơ quan hải quan có quản lý phần phế liệu này hay không? Cách thức thực hiện việc quản lý được tiến hành ra sao? DN muốn lấy phần vải này để sử dụng thì làm thủ tục gì, có phải đóng thuế hay không, giá tính thuế thế nào?... Những vấn đề đó đã tồn tại từ mấy chục năm nay giờ mới chính thức được đưa ra trước cơ quan chức năng xem xét giải quyết.

Trở lại với ý kiến của ông Lê Quốc Ân, trong thời điểm này, cơ quan hải quan chưa nên tiến hành truy thu thuế nhập khẩu đối với loại vải này, bởi nó sẽ gây ra những ảnh hưởng rất lớn đối với các DN trong nước. Đơn cử như với CTCP May Hưng Yên, công ty này đã cổ phần hoá từ năm 2005, nên sẽ rất khó thuyết phục các cổ đông bỏ tiền ra đóng thuế cho phần mà cơ quan hải quan truy thu từ năm 2003 trở về trước. Điều này đồng nghĩa với việc các DN bị rơi vào diện ?otrây ỳ, nợ thuế? và sẽ trong diện bị cưỡng chế thuế.

Theo ý kiến của các DN may gia công, giả sử đã có chính sách rõ ràng về việc sử dụng vải 3% này, họ sẽ thực hiện đúng theo chính sách của Nhà nước. Trong khi chờ đợi chính sách, cơ quan hải quan chưa nên có quyết định thu thuế, bởi số liệu đã được thống kê rõ ràng và DN chẳng thể... chạy đi đâu được.

Thông tin tiếp theo của vấn đề này chúng tôi sẽ chuyển tới độc giả trong các số báo sau.