Ngành dệt may Việt Nam đã phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt, đặc biệt từ phía Trung Quốc

Ngành dệt may Việt Nam đã phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt, đặc biệt từ phía Trung Quốc

Ngành dệt may Việt Nam đã phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt, đặc biệt từ phía Trung Quốc.
(28/04/2005 14:55)

Sau gần 4 tháng xoá bỏ hạn ngạch dệt may giữa các nước trong Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), ngành dệt may Việt Nam đã phải đối mặt với sự cạnh tranh mạnh mẽ. Kim ngạch xuất khẩu không tăng trưởng, đặc biệt thị trường EU đã bị sụt giảm 8% trong quý 1. Xuất khẩu của ngành vẫn sẽ tiếp tục gặp nhiều khó khăn hơn nữa trong thời gian tới.

Đó là nhận định của ông Lê Quốc Ân, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam. Theo ông Ân, hiện nay nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa và một số doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đang đứng trước nguy cơ thiếu đơn hàng. Xuất khẩu hàng dệt may có thể không tăng trưởng nếu không có nỗ lực lớn từ cả hai phía: doanh nghiệp và Chính phủ.



Trong bối cảnh khó khăn này, ngày 22/4, Ban chấp hành Hiệp hội Dệt may Việt Nam đã tổ chức phiên họp toàn thể mở rộng bàn về các giải pháp cần thiết để phát triển và đẩy mạnh xuất khẩu.



Bộc lộ rõ những điều kiện bất lợi



Bước vào năm 2005, sau 3 tháng xuất khẩu trong điều kiện bất lợi do vẫn bị áp đặt hạn ngạch trong khi các nước thành viên WTO đã được xuất khẩu tự do, ngành dệt may Việt Nam đã phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt, đặc biệt từ phía Trung Quốc.



Ông Lê Quốc Ân cho biết sự khốc liệt này được thể hiện ở chỗ kim ngạch xuất khẩu dệt may của Trung Quốc vào Mỹ và EU tăng trưởng rất mạnh còn của Việt Nam thì quá thấp.



Cụ thể: xuất khẩu dệt may Trung Quốc trong 3 tháng đầu năm vào EU tăng 27%, vào Mỹ tăng 29%. Trong đó xuất khẩu dệt may Trung Quốc vào Mỹ đối với một số mã hàng có tốc độ tăng chóng mặt trên 1.000% như: cat. 338/339 (áo dệt kim cotton), cat. 347/348 (quần dệt thoi cotton), cat.332 (tất), cat. 342 (váy chất liệu cotton), cat. 647/648 (quần dệt thoi chất liệu nhân tạo)...



Ngoài nhân tố Trung Quốc, EU còn bãi bỏ thuế nhập khẩu đối với một số nước xuất khẩu dệt may khác chịu ảnh hưởng của thảm hoạ sóng thần như Bangladesh, Sri Lanka, Indonesia... Mỹ cũng đang xem xét bãi bỏ thuế nhập khẩu đối với các nước này. Một số nước khác như Campuchia, Lào... với nỗ lực vận động tích cực từ ngành dệt may và chính phủ của họ, cũng đang được Mỹ xem xét giảm hoặc bãi bỏ thuế nhập khẩu. Những ưu đãi đó góp phần tạo cho các nước xuất khẩu hàng dệt may đối thủ của Việt Nam sức cạnh tranh mãnh liệt hơn.



Theo ông Ân, việc suy giảm tăng trưởng xuất khẩu, ngoài nguyên nhân khách quan do cạnh tranh mạnh mẽ sau khi hàng rào hạn ngạch được dỡ bỏ đối với các nước thuộc WTO còn có những nguyên nhân chủ quan khác xuất phát từ những yếu kém của các doanh nghiệp dệt may trong nước và cung cách quản lý, điều hành hạn ngạch còn chậm chạp, thiếu linh hoạt của các cơ quan quản lý.



Chẳng hạn, đó là việc ban hành quy chế chuyển nhượng hạn ngạch vào Mỹ quá chậm trễ, mặc dù Thủ tướng Chính phủ đã cho phép chủ trương chuyển nhượng từ đầu tháng 2, nhưng mãi tới đầu tháng 4 (sau hai tháng) thì quy chế chuyển nhượng mới được Bộ Thương mại và Bộ Công nghiệp ban hành.



Chưa hết, sau khi ban hành văn bản những tưởng các doanh nghiệp được phép thực hiện chuyển nhượng ngay nhưng lại phải chờ tới 20 ngày sau, tức là ngày 21/4 quy chế chuyển nhượng mới chính thức có hiệu lực.



Giải pháp tăng khả năng cạnh tranh



Trước tình hình khó khăn như vậy, làm thế nào để nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp, đẩy mạnh tăng trưởng xuất khẩu? Đây là một bài toán rất đơn giản nhưng lại đòi hỏi tự thân mỗi doanh nghiệp và các cơ quan quản lý cùng nỗ lực mới giải được.



Về phía doanh nghiệp, theo ông Lê Quốc Ân, các doanh nghiệp cần phải có nỗ lực quyết định để có thể đối phó với tình hình trên bằng các giải pháp tăng khả năng cạnh tranh của sản phẩm như: tăng năng suất lao động, kiểm soát chi phí, giảm giá thành, tăng cường hợp tác các chuỗi liên kết, xây dựng chiến lược sản phẩm phù hợp...



Để hỗ trợ doanh nghiệp trong bối cảnh này, ông Ân cho rằng trong thời gian tới, Hiệp hội Dệt may sẽ nỗ lực hơn trong các hoạt động như: thường xuyên cập nhật tình hình thị trường, xúc tiến thành lập trung tâm giao dịch nguyên phụ liệu, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, xúc tiến đầu tư sản xuất vải và nguyên phụ liệu tại chỗ...



Ngoài các giải pháp trên, theo ông Diệp Thành Kiệt, Tổng thư ký Hội may thêu đan Tp.HCM, để nâng cao khả năng cạnh tranh khi hội nhập quốc tế, mỗi doanh nghiệp phải tự trang bị cho mình những hiểu biết về luật pháp quốc tế. Đó là những vấn đề như các hoá chất cấm, tiêu chuẩn lao động, môi trường... và sẽ còn nhiều hạn chế khác mà do không nắm bắt kịp thời sẽ dẫn đến thiệt hại và làm giảm sút tính cạnh tranh.



Tại cuộc họp Ban chấp hành Hiệp hội mở rộng ngày 22/4, hầu hết các doanh nghiệp đã đồng ý với bản dự thảo kiến nghị của Hiệp hội gửi Chính phủ và các bộ ngành tăng cường hỗ trợ cho doanh nghiệp nhằm tăng khả năng cạnh tranh trong bối cảnh hiện nay.



Theo bản dự thảo, Hiệp hội kiến nghị đơn giản hoá các thủ tục hành chính, đặc biệt thực hiện nhanh gọn các thủ tục liên quan tới quản lý hạn ngạch, quản lý xuất nhập khẩu và thuế quan để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Đàm phán mạnh mẽ với Mỹ để nới rộng hạn ngạch, giảm hoặc bỏ thuế nhập khẩu cho hàng dệt may Việt Nam như các nước khác.



Để hỗ trợ ngành dệt phát triển, Hiệp hội kiến nghị Chính phủ cho áp dụng thuế VAT bằng 0% cho vải sản xuất trong nước và cung cấp cho may xuất khẩu. Chỉ đạo hệ thống ngân hàng không cắt giảm định mức tín dụng đối với các doanh nghiệp dệt.



Để phát triển cây bông trong tình hình hiện nay, Hiệp hội kiến nghị Chính phủ hỗ trợ thực hiện các chương trình thuỷ lợi ở một số vùng trọng điểm trồng bông, khấu trừ thuế VAT đầu vào cho việc chế biến bông và cho phŠp sử dụng Quỹ phát triển cây bông để trợ giá thu mua bông của nông dân với mức 500 đồng/kg bông hạt.



Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam, năm 2004, mặc dù có nhiều khó khăn do thiếu hạn ngạch xuất khẩu vào thị trường Mỹ nhưng ngành dệt may vẫn đạt mức tăng trưởng gần 20% so với năm 2003 với trị giá xuất khẩu 4,386 tỷ USD. Trong đó xuất khẩu vào thị trường Mỹ tăng 25,37%, EU tăng 31,37%, Nhật Bản tăng 11,06%. Đặc biệt, kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng không bị áp đặt hạn ngạch vào thị trường Mỹ tăng từ 20% năm 2003 lên 33% năm 2004. Năng lực sản xuất cũng tăng trưởng rất mạnh: năng lực sản xuất sợi đạt 200.000 tấn, tăng 122,5%; năng lực sản xuất vải đạt 600 triệu mét, tăng 33,3%; năng lực may đạt 1.300 triệu sản phẩm, tăng 116,7% và thu nhận thêm 300.000 lao động.