Nguyên nhân thị trường trồi sụt và dẫn đến trượt dốc phiên giao dịch ngày 13/9: Bán khống

Bán khống là gì?
Bán khống trong giao dịch chứng khoán là bán một loại chứng khoán mà người bán không còn sở hữu tại thời điểm bán, cụ thể hơn là bán chứng khoán vay mượn. Khi nhà đầu tư dự đoán rằng, trong tương lai giá cổ phiếu sẽ hạ, họ sẽ thực hiện bán khống, tức là đi vay cổ phiếu của TTCK để bán; sau khi giá hạ, họ sẽ mua cổ phiếu đó trên thị trường để trả lại và hưởng khoản chênh lệch giá. Nhưng nếu giá trên thị trường không hạ như dự đoán mà lại tăng lên, nhà đầu tư vẫn phải mua cổ phiếu đó để trả và chấp nhận một khoản lỗ.
Để đảm bảo an toàn, công ty chứng khoán triển khai nghiệp vụ này thường yêu cầu người vay chứng khoán ký quỹ một khoản tiền nhất định, tuy nhỏ hơn giá trị chứng khoán đi vay nhưng đủ để bù đắp khoản lỗ nếu có. Trong quá trình chưa trả được nợ, nếu giá thị trường tăng lên thì người bán khống (người vay) phải bổ sung thêm tiền ký quỹ. Ngược lại, nếu giá giảm thì người vay có thể rút bớt ra để sử dụng.
Bán khống tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây bất ổn thị trường. Thường thì các nước áp dụng bán khống khi TTCK phát triển tương đối ổn định.



1. Ưu điểm và khuyết điểm của nghiệp vụ Bán khống
a. Ưu điểm:
Là chiến lược nhằm hạn chế rủi ro từ việc giảm giá của những chứng khoán mà nhà đầu tư đang sở hữu.
Bán khống chứng khoán khi thị trường điều chỉnh giảm cũng là hình thức khuyến khích nhà đầu tư tham gia thị trường, bởi họ vẫn có thể kiếm được lời, trong khi mua bán theo cách bình thường, họ chỉ kiếm được lời khi thị trường tăng giá.
b. Khuyết điểm:
Tiềm ẩn mức độ rủi ro cao, có khả năng làm tổn hại đến hoạt động của TTCK.
Bán khống chứng khoán dẫn tới những nguy cơ khủng hoảng thị trường. Nếu nhiều nhà đâu tư cùng tham gia bán khống vì họ tin tưởng trong tương lai giá của cổ phiếu đó sẽ giảm. Với số lượng đông nhà đầu tư như thế thì ngay trong ngắn hạn, giá cổ phiếu đó sẽ giảm vì lượng bán nhiều, nhưng khi tới hạn phải trả lại chứng khoán đã đi vay thì lúc này mới nảy sinh nhiều vấn đề rắc rối.
Những quy định cuả Việt nam về nghiệp vụ Bán khống chứng khoán
Khoản 9, Điều 71 Luật Chứng khoán Việt Nam quy định về nghĩa vụ của công ty chứng khoán như sau: “ Thực hiện việc bán hoặc cho khách hàng bán chứng khoán khi không sở hữu chứng khoán và cho khách hàng vay chứng khoán để bán theo quy định của Bộ Tài chính”. Như vậy, Luật thì không cấm nhưng phải chờ hướng dẫn của Bộ Tài chính. Theo Quyết định số 701/QĐ-UBCK ngày 20/11/2006 của ủy ban Chứng khoán Nhà nước ban hành Kế hoạch phát triển công ty chứng khoán giai đoạn 2006-2010, thì đến năm 2009 nghiệp vụ bán khống sẽ có quy chế hướng dẫn thực hiện
Các công ty chứng khoán phải tuân thủ các quy định về kiểm tra ký quỹ giao dịch đối với khách hàng. Đó là nội dung Công văn số 557/UBCK-PTTT ngày 7/4/2008 của UBCKNN vừa ban hành nhằm đảm bảo các quy định về hoạt động giao dịch.

• Theo đó khi đặt lệnh bán chứng khoán, khách hàng phải có đủ số lượng chứng khoán đặt bán trên tài khoản và ngược lại, khi đặt lệnh mua, phải đảm bảo số dư bằng tiền
• Nghiêm cấm các Công ty Chứng khoán (CTCK) cho vay bằng chứng khoán chưa về tài khoản và chưa thực sự thuộc sở hữu của nhà đầu tư.
• Còn nữa, UBCKNN cũng yêu cầu, các CTCK phải rà soát lại các quy trình hoạt động và tăng cường công tác kiểm soát nội bộ để đảm bảo tuân thủ các quy định về giao dịch. Đơn vị nào cố tình vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

* Như vậy, tính tới thời điểm hiện nay thì Việt Nam chưa cho phép “bán khống” chứng khoán => bán khống làm mất ổn định thị trường và vi phạm pháp luật

(sưu tầm, tổng hợp)


Mới các bác cho ý kiến. Nếu có gì không đúng đề nghị chỉ giáo thêm, đừng ném đá tội nghiệp