Tiêu dùng giảm tốc, sản xuất thăng hoa

Số liệu vĩ mô tháng 2/2026 cho thấy các động lực tăng trưởng không đồng đều giữa tiêu dùng và sản xuất trong bối cảnh biến động địa chính trị mang đến những lo ngại về đứt gãy chuỗi cung ứng, an ninh năng lượng, lạm phát và dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ ở giai đoạn tiếp theo.

• Lạm phát tổng thể hạ nhiệt đến từ áp lực giảm phát của thực phẩm và xăng dầu. Trong tháng 2, CPI tăng 3,35% YoY và 1,14% MoM, chủ yếu do lực cầu tiêu dùng mang tính mùa vụ trong dịp Tết đối với nhóm hàng ăn (+2,02% MoM), giao thông (+1,23% MoM) và văn hóa/giải trí (+1,36% MoM). Tuy nhiên, điểm đáng lưu ý là CPI cơ bản tiếp tục duy trì ở mức cao, đạt +3,47% YoY trong 2 tháng và +3,74% YoY trong tháng 2; phản ánh thực tế rằng áp lực giảm phát hiện chỉ đang tập trung ở nhóm lương thực và dầu khí.

• Động lực tiêu dùng bán lẻ tiếp tục giảm tốc. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng tháng 2 đạt 613,7 nghìn tỷ đồng (+8,5% YoY), lũy kế 2 tháng đạt 1.236,6 nghìn tỷ đồng (+7,9% YoY). Dù con số tổng thể có vẻ khả quan, đà tăng trưởng thực tế đã chậm lại đáng kể so với mức +9,3% YoY của cùng kỳ năm 2025. Nếu loại trừ yếu tố giá, tăng trưởng bán lẻ thực tế chỉ đạt +4,5% (so với mức +6,8% của 2M2025) – một sự sụt giảm rõ rệt cho thấy sức mua đang bị bào mòn trong bối cảnh lạm phát cơ bản dai dẳng.

• Sản xuất công nghiệp (IIP) chịu ảnh hưởng bởi hiệu ứng Tết, nhưng PMI tiếp tục xác nhận đà phục hồi. Chỉ số IIP tháng 2 chịu ảnh hưởng bởi kỳ nghỉ Tết Nguyên đán khiến số ngày làm việc ít hơn. Tuy nhiên, tính chung 2 tháng đầu năm, IIP đã mở rộng mức tăng lên +10,4% YoY (2M2025: +7,5%). Tín hiệu tích cực được củng cố khi chỉ số PMI sản xuất tháng 2 bật tăng lên 54,3 điểm. Sản lượng ghi nhận mức tăng mạnh nhất 19 tháng, kéo theo tốc độ tạo việc làm đạt đỉnh kể từ tháng 9/2022. Số lượng đơn đặt hàng mới trong nước cũng tăng mạnh nhất kể từ tháng 10/2025.

• Thâm hụt thương mại gia tăng do hoạt động nhập khẩu tư liệu sản xuất được đẩy mạnh. Cán cân thương mại tháng 2 ghi nhận mức thâm hụt 1,04 tỷ USD, đẩy mức nhập siêu lũy kế 2 tháng lên 2,98 tỷ USD (2M2025: +1,77 tỷ USD). Sự đảo chiều này đến từ việc khu vực FDI chủ động đẩy mạnh nhập khẩu nhằm tích lũy tư liệu sản xuất cho chu kỳ nâng công suất mới.

• Sự phân hóa giữa dòng vốn FDI đăng ký và giải ngân. Tổng vốn FDI đăng ký trong 2M2026 đạt 6,03 tỷ USD (-12,6% YoY). Sự sụt giảm của tổng vốn đăng ký chủ yếu đến từ dòng vốn điều chỉnh bổ sung, phản ánh tâm lý thận trọng của các nhà đầu tư hiện hữu trước khi Luật Đầu tư mới (có hiệu lực từ 1/3/2026) đi vào thực tiễn. Ngược lại, điểm sáng nằm ở vốn FDI giải ngân đạt 3,21 tỷ USD (+8,8% YoY) – mức cao nhất của kỳ 2 tháng trong vòng 5 năm qua. Việc Luật Đầu tư sửa đổi chính thức có hiệu lực – trong đó bãi bỏ giấy phép đối với 38 ngành nghề kinh doanh có điều kiện và cho phép một số nhà đầu tư nước ngoài thành lập doanh nghiệp trước khi xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư – được kỳ vọng sẽ là chất xúc tác mạnh mẽ giúp dòng vốn FDI đăng ký phục hồi trong các quý tới.