Việt Nam đang bùng nổ, nhưng dòng tiền nước ngoài đang rút khỏi thị trường chứng khoán

https://www.reuters.com/world/asia-...ing-stocks-2026-03-03/?utm_source=chatgpt.com
Lược dịch bài này của Reuters hôm 3/3/2026 vừa qua

SINGAPORE/HÀ NỘI, ngày 3/3 (Reuters) – Việt Nam đang ở ngưỡng gia nhập nhóm thị trường mới nổi và chứng khoán đã ghi nhận đợt tăng mạnh nhất trong nhiều năm, nhưng nhà đầu tư nước ngoài lại bán ròng và cho rằng việc đầu tư bị hạn chế bởi rủi ro thuế quan, giới hạn sở hữu và sự chi phối của một doanh nghiệp trong chỉ số.

Điều đó có thể kìm hãm dòng vốn toàn cầu vào nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á, trong bối cảnh dòng tiền đang chảy vào các thị trường nhỏ hơn, ngay cả khi Việt Nam có khả năng được hưởng lợi từ việc FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, dự kiến có hiệu lực từ tháng 9.

Việc xác nhận nâng hạng có thể diễn ra vào tháng 3 hoặc tháng 4, khi FTSE công bố đánh giá về tiến triển cải cách của Việt Nam.

Một cú hích khác có thể đến nếu MSCI đưa Việt Nam vào danh sách theo dõi – bước mà J.P. Morgan cho rằng có thể xảy ra sớm nhất vào tháng 6 – dù việc nâng hạng thực sự có thể chưa diễn ra trước cuối thập kỷ này.

Chỉ số chuẩn của Việt Nam tăng 41% trong năm 2025, mức tăng mạnh nhất trong 8 năm, trong khi nền kinh tế phụ thuộc xuất khẩu tăng trưởng 8%.

Dòng vốn nước ngoài có thể giúp nâng giá cổ phiếu doanh nghiệp Việt Nam và giảm chi phí vốn, từ đó hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và tiền tệ.

Tuy nhiên, nhà đầu tư nước ngoài đang nghiêng về các thị trường khác, lo ngại rằng tăng trưởng của Việt Nam – một phần nhờ dòng thương mại chuyển hướng từ Trung Quốc – có thể bị ảnh hưởng bởi chính sách thương mại khó đoán của Mỹ, cũng như bởi mức đóng góp lớn của tập đoàn Vingroup vào đà tăng thị trường.

“Nhà đầu tư nước ngoài đã thận trọng với Việt Nam khi bước vào nhiệm kỳ của ông Trump do lo ngại về khả năng áp thuế,” ông Sean Taylor, giám đốc đầu tư của Matthews Asia (trụ sở San Francisco) cho biết.

“Chúng tôi nhận thấy có nhiều cơ hội kiếm tiền hơn ở các thị trường có thanh khoản và minh bạch cao hơn trong chỉ số như Đài Loan, Hàn Quốc và Trung Quốc.”

Dòng vốn rút ròng khỏi cổ phiếu đạt mức kỷ lục 5,1 tỷ USD trong năm 2025, theo dữ liệu của LSEG, và tiếp tục kéo dài trong tháng 1 và 2, khiến nhà đầu tư nước ngoài hiện chỉ nắm khoảng 14,5% lượng cổ phiếu lưu hành trong một thị trường trị giá 332 tỷ USD, theo số liệu chính phủ.

Quỹ Vietnam Enterprise Investments Limited (niêm yết tại London), quỹ đóng chủ lực của Dragon Capital, cũng chứng kiến làn sóng rút vốn, khi hơn hai phần ba cổ đông bỏ phiếu tham gia chào mua lại để rút một phần vốn.

Quỹ này – với các nhà đầu tư như Gates Foundation Trust và nhà quản lý quỹ phòng hộ Boaz Weinstein – từ lâu đã giao dịch với mức chiết khấu so với giá trị tài sản, phản ánh tình trạng thanh khoản thấp của thị trường nội địa.

Cơ quan quản lý thị trường Việt Nam cho biết trong một tuyên bố gửi Reuters rằng “một số tổ chức đầu tư toàn cầu lớn nhất thế giới… đã tích cực chuẩn bị đầu tư vào Việt Nam,” nhưng không nêu tên cụ thể.

⚖️ Ảnh hưởng vượt trội
Yếu tố ngoại hối, khả năng tiếp cận và giới hạn sở hữu từ lâu đã làm giảm sự quan tâm của nhà đầu tư nước ngoài, nhưng đợt tăng giá năm ngoái cũng khiến cấu trúc thị trường vốn đã mất cân đối càng trở nên méo mó hơn.

Chỉ số chuẩn vốn bị chi phối bởi ngân hàng và bất động sản hiện ngày càng bị dẫn dắt bởi một cổ phiếu duy nhất – Vingroup – đã tăng 736% trong năm qua.

Đây là công ty có giá trị lớn nhất Việt Nam và cùng các công ty con chiếm hơn 20% chỉ số.

“Đối với các quỹ nước ngoài quan tâm đến đa dạng hóa và thanh khoản, điều này khiến việc gia tăng tỷ trọng trở nên khó khăn nếu không chấp nhận rủi ro tập trung vào một cổ phiếu,” bà Trần Thị Mộng Tuyền, nhà nghiên cứu tại Pacific Forum (Mỹ), cho biết.

Thuộc sở hữu của Phạm Nhật Vượng – doanh nhân khởi nghiệp từ việc bán mì ăn liền tại Ukraine – Vingroup được thành lập năm 1993 và đã mở rộng từ bất động sản thành tập đoàn đa ngành, bao gồm đường sắt, thép, năng lượng, giải trí và không gian.

Hiện tập đoàn này có giá trị gần 50 tỷ USD dù gần đây có giảm nhẹ.

Cổ phiếu Vingroup đã thúc đẩy toàn thị trường trong năm qua, nhờ sự hỗ trợ của chính phủ và cam kết của NN về “chính sách ưu đãi” cho doanh nghiệp tư nhân trong nước.

“Một số cổ phiếu liên quan chiếm tỷ trọng không cân xứng trong chỉ số và có ảnh hưởng rất lớn đến biến động thị trường,” bà Thu Nguyễn, phó giám đốc quỹ VinaCapital, cho biết.

Vingroup – công ty đã đưa hãng xe điện VinFast niêm yết trên Nasdaq năm 2023 – cho biết mức tăng giá cổ phiếu phản ánh chính sách hỗ trợ của chính phủ và thành tựu của các công ty thành viên.

Lợi nhuận ròng của tập đoàn đã tăng gấp đôi trong năm qua, tuy nhiên mức tăng giá quá mạnh khiến cổ phiếu hiện giao dịch với hệ số P/E rất cao, khoảng 96.

Mức định giá này “khá khó để các nhà đầu tư theo trường phái cơ bản như chúng tôi có thể chấp nhận ở thời điểm hiện tại, khi vẫn còn nhiều bất định về thời điểm tạo ra dòng tiền từ các dự án,” ông Craig Martin, Chủ tịch Dynam Capital (Singapore), cho biết.

Tám công ty môi giới và quản lý quỹ được Reuters liên hệ hoặc cho biết họ không khuyến nghị khách hàng mua cổ phiếu Vingroup, hoặc từ chối bình luận, một số viện dẫn lo ngại về hệ quả.

Dù vậy, Việt Nam đã nới lỏng các quy định về huy động vốn và giao dịch, giúp việc tiếp cận thị trường dễ dàng hơn và đạt tiến triển trong lộ trình nâng hạng.

Nhà đầu tư toàn cầu cũng không hoàn toàn bi quan về Việt Nam; một số chọn mua cổ phiếu niêm yết ở nước ngoài nhưng có hoạt động tại Việt Nam để tiếp cận tăng trưởng.

Tuy nhiên, khi giá cổ phiếu trong nước đôi khi cao hơn 20–30% đối với nhà đầu tư quốc tế do giới hạn sở hữu, ít người thấy hấp dẫn để vội vàng tham gia.

“Nhiều nhà quản lý quỹ cho rằng cổ phiếu có tiềm năng, nhưng thanh khoản cần được cải thiện,” ông Hunter Beaudoin từ Morningstar cho biết.
“Giới hạn sở hữu nước ngoài đang tạo ra những rào cản.”
By Gregor Stuart Hunter and Francesco Guarascio