Vòng luẩn quẩn của hệ thống ngân hàng

Vòng luẩn quẩn của hệ thống ngân hàng

Thông tin báo chí mấy ngày qua cho biết tiền trong hệ thống ngân hàng đã dư thừa. Cũng dễ hiểu thôi vì cơ quan kiểm duyệt đã chặn hết thông tin xấu, chỉ cho đăng tin tốt. Sự thực thì ai cũng biết ngân hàng đang rất thiếu tiền, thiếu trầm trọng. Minh chứng là nhiều ngân hàng được, hoặc sắp được đưa vào diện kiểm soát đặc biệt, các doanh nghiệp không vay được vốn để duy trì và mở rộng sản xuất kinh doanh.

Để cỏ tiền duy trì sự tồn tại, chỉ có hai cách:

Lao vào cuộc đua lãi suất tín dụng. Biện pháp này đã được triển khai một thời gian nhưng không mang lại hiệu quả mong muốn, trừ giai đoạn đầu tiên, vì tiền chủ yếu chạy lòng vòng từ ngân hàng này sang ngân hàng khác, tổng vốn huy động mới tăng không đáng kể. Mặt khác, lãi suất huy động được đẩy lên cao sẽ ảnh hưởng xấu đến kết quả kinh doanh và tính thanh khoản trong tương lai.

Bán giấy tờ có giá trong danh mục đầu tư, chủ yếu là cổ phiếu các loại để tạo nguồn tiền. Việc bán giấy tờ có giá cho Nhà nước không khả thi vì bản thân Nhà nước cũng đang thiếu tiền và không muốn bơm tiền ra thị trường, vì vậy phải bán trên thị trường chứng khoán niêm yết.

Nếu bán được chứng khoán, ngân hàng sẽ giải quyết được một phần nhu cầu về vốn, rồi có thể mua lại khi khó khăn đã qua đi. Không bao giờ họ sợ phải mua chứng khoán với giá cao, đơn giản bởi vì họ là nhà cái.

Trong điều kiện thị trường chứng khoán VN hiện nay, muốn bán được chứng khoán phải tạo tính thanh khoản cho thị trường và thổi niềm tin vào lượng cầu tiềm năng. Vì vậy đồng thời với việc đẩy giá cổ phiếu trên sàn, hàng loạt bài báo được tung ra với thông tin định hướng như "Dòng tiền đã quay trở lại thị trường", hay "TTCK đã thật sự khởi sắc", "Thị trường đã tới đáy"... Vì tình trạng thiếu minh bạch, đói thông tin ở VN nên tác động của những bài báo loại này là rất mạnh. Điều này kéo nhiều NĐT quay lại thị trường.

Nhưng vấn đề nguy hiểm là nếu đẩy trạng thái hưng phấn của NĐT lên cao quá mức, tiền sẽ lại bị rút ra khỏi hệ thống ngân hàng để ném vào vòng xoáy mới trên TTCK. Mục đích hút tiền về của ngân hàng không thực hiện được.

Vì vậy trong giai đoạn này hệ thống ngân hàng cần thiết phải giữ thị trường ở mức cân bằng, có sự phối hợp và điều tiết hợp lý giữa lượng bán ra và mua vào trong hệ thống để đảm bảo tiền nhàn rỗi hoặc là chảy vào kênh chứng khoán, hoặc là chảy vào kênh tín dụng tuỳ theo đối tượng nhà đầu tư.

Nhưng trên thực tế sự phối hợp của hệ thống ngân hàng là rất lỏng lẻo, sẽ có những thành viên vì quyền lợi riêng của mình, với hy vọng đi trước người khác một bước sẽ thực hiện hành động bán tháo để thu tiền về. Việc này sẽ kích thích hành động tương tự từ các thành viên khác. Kết cục là lại dẫn đến bán tháo ồ ạt gây ra hành động tháo chạy hỗn loạn. Thị trường lại bị kéo xuống đáy mới sâu hơn đáy cũ.

Hãy nhớ lại bulltrap trung tuần tháng 3/2008, khi thoả thuận không bán cổ phiếu giải chấp của các ngân hàng bị phá vỡ chỉ sau 2 phiên thị trường tăng điểm. Sau đó kết quả như thế nào mọi người đều rõ, ho index và ha inđex rơi một mạch cho đến tận này hôm nay, lấy mất của những NĐT tin tưởng vào sự hồi phục của thị trường và mua vào đợt đó 50% số vốn đầu tư. Và để lại câu nói nổi tiếng "Bán là thua, mua là thắng" của anh Sinh Hùng.

Liệu sau bulltrap lần này đáy mới của VNI sẽ được lập ở khoảng nào? 300 vào thời điểm trung tuần tháng 9/08?