Xáo trộn kinh tế gây bối rối cho chính phủ Việt Nam

Xáo trộn kinh tế gây bối rối cho chính phủ Việt Nam

Straits Times
Ngày 8-3-2008

Xáo trộn kinh tế gây bối rối cho chính phủ Việt Nam

Hủy bỏ một diễn đàn về đầu tư giữa những mối lo âu về lạm phát, Chứng khoán và mất cân bằng cán cân thương mại

Bài của Roger Mitton,Thông tín viên tại Việt Nam

HÀ NỘI ?" Trong một động thái đáng kinh ngạc, chế độ cộng sản hiện hành ở Việt Nam đã buộc phải thực hiện việc hủy bỏ một hội nghị quan trọng vào tuần tới về đầu tư ở nước này. Các nhà tổ chức hội nghị thường niên lần thứ Ba Diễn đàn Đầu tư Việt Nam của Euromoney đã lên lịch trình vào thứ Ba, nay đã cho biết họ không có lựa chọn nào nhưng phải chấp nhận đề nghị của chính phủ là sẽ không tiến hành sự kiện này.

Theo ông Paris Shepherd, giám đốc vùng châu Á-Thái Bình Dương của nhà tổ chức: ?~Do một sự gắn kết trong mối quan ngại về sức ép lên nền kinh tế vĩ mô và vi mô, chính phủ Việt Nam đã yêu cầu Euromoney đình hoãn Diễn đàn Đầu tư Việt Nam năm nay.?T

Các nhà tổ chức cho biết hội nghị sẽ được lên lịch trình lại vào tháng Chín song việc hủy bỏ nó là một tín hiệu lớn nhất cho thấy sự tiếp tục nhiễu loạn trong nền kinh tế đã gây bối rối cho chính phủ, thể hiện tính thiếu quyết đoán và sự mâu thuẫn trong việc đối phó với hàng loạt những tiến triển tiêu cực.

Kể từ đầu năm, Hà Nội đã bị giáng một cú đòn lạm phát nặng nề, cán cân thương mại nghiêng đi thê thảm và một thị trường Chứng khoán đang đi tới sụp đổ.

Tỉ lệ lạm phát 15,67% của Việt Nam vượt xa so với mức cao nhất của Đông Á và ngay cả các giới chức chính phủ lúc này cũng phải thừa nhận rằng tình trạng lạm phát sẽ tồi tệ hơn trước khi nó được vãn hồi.

Khi mà tình hình còn chưa tới mức tồi tệ, chính phủ đã tiết lộ tình trạng mất cân bằng thương mại của Việt Nam đang ở mức báo động đáng lo ngại là 4,2 tỉ USD (5,8 tỉ SD) trong hai tháng đầu năm.

Thâm thủng tài chính cả năm 2006 chỉ 4,8 tỉ USD, và năm ngoái nó đã âm thầm leo lên tới 12,4 tỉ USD. Các quan chức cấp bộ giờ đây cho rằng năm nay nó sẽ đạt mức cao nhất là 17 tỉ USD.

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Thành Biên: ?~Thâm hụt mậu dịch đã tới độ báo động.?T

Đỉnh điểm của những mối lo ngại này là khi chính phủ bị giáng một đòn nặng trước tình trạng thị trường Chứng khoán đang sụp đổ.

Việt Nam lúc này đang có một thị trường cổ phiếu diễn biến xấu nhất ở châu Á. Chỉ số cổ phiếu sụt giảm xuống tới mức 583 điểm vào hôm thứ Tư, gần bằng một nửa so với mức 1170 điểm vào tháng 3 năm ngoái.

Những cảnh tượng đau lòng diễn ra trong thị trường Chứng khoán y như ở những ổ cá cược tỉnh lẻ, với những người đã phải vay giật tiền để mua cổ phiếu và giờ thì chẳng thể trả được nợ hay tìm ra người mua, rồi phải cầm cố hết tài sản vào ngân hàng và ra đi không một xu dính túi.

Thị trường sụp đổ chỉ bị chặn đứng một cách muộn màng vào hôm thứ Năm khi đơn vị cấp vốn của chính phủ khởi sự một động thái chưa từng thấy bằng việc khoanh vùng mua những cổ phiếu của chính nó.

Dân chúng chê trách chính phủ và khẳng định điều đó trong khung cảnh hỗn độn dâng cao, chính phủ đã không lường trước một cách đúng mức ảnh hưởng của việc gia nhập WTO, cũng như không tiên liệu được chỉ số giá dầu và tình trạng bùng phát nhập khẩu.

Vào đầu năm nay, chính phủ đã phải nâng mức lương tối thiểu để xoa dịu những công nhân có thu nhập thấp bị khốn đốn bởi giá cả leo thang. Nhưng mức tăng này thấp hơn rất nhiều so với tỉ lệ lạm phát, nên người công nhân cuối cùng vẫn khổ hơn trước.

Như là một hệ quả, đã có một tình trạng náo động ngày càng gia tăng ở những người lao động trên khắp đất nước. Vào thứ Tư tuần trước, 10 nghìn công nhân đã đình công tại một nhà máy của hãng Nike Hàn Quốc gần Thành phố Hồ Chí Minh, họ đòi tăng lương sao cho theo kịp với mức tăng của giá cả. Một cuộc đình công khác với 5 nghìn người ở một công ty của Nhật tại thành phố cảng Hải Phòng.

Một giáo chức tên là Nguyễn Thu Phương bị tác động dữ dội bởi giá cả leo thang đã nhận xét: ?~Mọi người cho rằng chính phủ thật đáng trách. Họ tăng mức lương tối thiểu song lại không chú ý tới việc phải có những bước đi mạnh mẽ để kiềm chế tình trạng giá cả tăng cao.?T

Giá thuê nhà cũng vọt tới chín tầng mây và Việt Nam lúc này được đánh giá là địa điểm có giá cho thuê văn phòng đắt thứ năm của châu Á.

Trong một toan tính quyết liệt nhằm hạn chế lạm phát, chính phủ đã lệnh cho các ngân hàng trong nước nâng lãi suất và hạn chế mức cung tiền tệ.

Song sự khan hiếm đột ngột tiền đồng Việt Nam, loại tiền trong nước, đã gây kinh hãi cho các doanh gia và người nước ngoài ở đây, cũng như với du khách gặp khó khăn trong việc tìm đổi tiền dola mang theo.

Kết cục là một khung cảnh đang ngày càng trầm trọng khi nhóm lãnh đạo kinh tế của chế độ và ngân hàng trung ương đã thiếu khả năng để nhận biết trước những chiều hướng biến chuyển kinh tế để đưa ra những bước quyết định, ngăn chặn trước những gì có thể xảy ra mang tính đặc trưng khi một quốc gia hướng tới nền kinh tế thị trường.

Thậm chí hệ thống truyền thông trong nước do chính phủ kiểm soát cũng đã đưa ra những tường trình về sự thiếu rành mạch trong việc phối hợp giữa các cấp bộ và có những lời chỉ trích rằng quyết định kiềm chế nguồn cung cấp tiền của ngân hàng nhà nước đã không được bổ trợ bằng việc cắt giảm chi tiêu của chính phủ.

Quả thực, nhiều người đã nói là có một cuộc đấu đá trên cao ở cấp bộ trưởng, giữa những người biện hộ cho việc tiếp tục tăng trưởng cao, và những người đòi quyền ưu tiên hơn cho chống lạm phát.