Xung đột Mỹ – Iran: Hồi kết của một cuộc chiến chưa có lối thoát rõ ràng

Sau hơn một tuần kể từ khi chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran được triển khai, câu hỏi trung tâm mà các nhà hoạch định chính sách, giới chiến lược và thị trường toàn cầu đang phải đối mặt không còn là liệu cuộc chiến có thể giành chiến thắng hay không, mà là chiến thắng thực sự được định nghĩa như thế nào.

Tổng thống Donald Trump đã đưa ra một loạt mục tiêu rộng lớn và thay đổi theo thời điểm: từ việc phá hủy chương trình hạt nhân của Iran, vô hiệu hóa kho tên lửa đạn đạo, chấm dứt sự hỗ trợ của Tehran đối với các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực, cho đến — trong một số tuyên bố — thúc đẩy sự thay đổi lãnh đạo tương tự chiến dịch gần đây tại Venezuela.



Tuy nhiên, việc thiếu các tiêu chí rõ ràng và có thể đo lường để xác định “chiến thắng” khiến kịch bản kết thúc của cuộc xung đột trở nên mơ hồ và tiềm ẩn rủi ro. Phần lớn giới phân tích chính trị tại Mỹ cho rằng ông Trump có thể tuyên bố chiến thắng bất kể cuộc chiến kết thúc theo cách nào. Thực tế, tổng thống đã phần nào phát tín hiệu này khi mô tả chiến dịch là “gần như hoàn tất”, dù đồng thời khẳng định Mỹ “vẫn có thể tiến xa hơn” nếu cần thiết.

Tính toán chiến lược của Iran
Trái ngược với kỳ vọng về sự suy yếu nhanh chóng, Tehran đã phản ứng bằng chiến lược đối trọng tương đối nhất quán. Bằng cách tấn công các đồng minh của Mỹ, làm suy giảm hệ thống phòng thủ khu vực và đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh, Iran đang tìm cách tạo áp lực kinh tế và chính trị tối đa lên Washington.

Việc lựa chọn Mojtaba Khamenei, con trai của lãnh tụ tối cao bị ám sát Ali Khamenei, làm người kế nhiệm cũng mang ý nghĩa biểu tượng mạnh mẽ. Quyết định này gửi đi thông điệp rõ ràng rằng áp lực quân sự từ bên ngoài không làm thay đổi quỹ đạo của chế độ.

Theo nhà phân tích Iran Ali Vaez thuộc International Crisis Group, việc bổ nhiệm này thực chất là lời khẳng định rằng giới lãnh đạo Iran sẵn sàng “tử thủ quyền lực” thay vì nhượng bộ, tương tự cách nhân vật Delcy Rodríguez tiếp tục duy trì quyền lực tại Venezuela.



So sánh với chiến dịch tại Venezuela cho thấy sự khác biệt rõ rệt. Chiến dịch đó chỉ kéo dài vài giờ, không gây thương vong cho phía Mỹ và nhanh chóng thiết lập một chính quyền kế nhiệm thân thiện. Ngược lại, chiến dịch nhằm vào Iran đã bước sang tuần thứ hai, khiến bảy binh sĩ Mỹ thiệt mạng, và chưa cho thấy dấu hiệu dẫn đến một sự chuyển đổi chính trị tương tự.

Ngay từ đầu, phép so sánh này đã mang tính chiến lược thiếu chính xác. Độ sâu thể chế của Iran, cấu trúc quyền lực của Lực lượng Vệ binh Cách mạng và sự gắn kết ý thức hệ của chế độ khiến chiến lược “chặt đầu lãnh đạo” khó có thể trở thành điểm kết thúc của cuộc chiến.

Tác động kinh tế toàn cầu
Hệ quả tức thời và rõ ràng nhất của cuộc xung đột nằm ở thị trường năng lượng. Các cuộc tấn công trả đũa của Iran đã làm gián đoạn hoạt động thương mại và vận tải trong khu vực Vịnh Ba Tư, đẩy giá dầu tăng vọt và khơi dậy trở lại nỗi lo lạm phát trong nền kinh tế toàn cầu vốn đã mong manh.

Đối với thế giới vừa trải qua nhiều cú sốc nguồn cung trong những năm gần đây, cuộc xung đột kéo dài tại một trong những khu vực tập trung trữ lượng dầu lớn nhất hành tinh tạo ra rủi ro hệ thống đáng kể.

Các ngân hàng trung ương tại các nền kinh tế phát triển — vốn đã phải đối mặt với lạm phát “dai dẳng” — giờ đây phải đối diện thêm ràng buộc mới đối với chính sách tiền tệ, khiến dư địa nới lỏng trở nên hạn chế hơn.

Những kịch bản kết thúc
Các nhà phân tích nhìn chung vào một số kịch bản có thể xảy ra. Theo đánh giá của International Institute for Strategic Studies, kịch bản có khả năng cao nhất là chế độ Iran vẫn tồn tại nhưng bị suy yếu đáng kể — cấu trúc quyền lực vẫn hoạt động nhưng bị hạn chế về năng lực chiến lược.

Mô hình này tương tự Saddam Hussein và Iraq sau Gulf War: không còn khả năng chi phối khu vực, nhưng vẫn đủ sức gây bất ổn và tạo chi phí chiến lược cho các đối thủ. Trong trường hợp đó, một hệ thống kiềm chế khu vực phức tạp và tốn kém nhiều khả năng sẽ được thiết lập.

Một kịch bản khác là sự tiếp tục của chế độ độc đoán nhưng mang tính thực dụng hơn, tương tự mô hình nước Nga hậu Liên Xô — nơi hình thức ý thức hệ thay đổi nhưng cấu trúc quyền lực cốt lõi vẫn được duy trì.

Kịch bản thứ ba, mang tính bất ổn cao hơn, là sự phân mảnh lãnh thổ và xung đột nội chiến kéo dài.

Lebanon: Mặt trận thứ hai
Nếu Washington tiến tới thỏa thuận ngừng bắn, Israel nhiều khả năng sẽ làm điều tương tự — nhưng không hoàn toàn rút khỏi chiến trường. Quân đội Israel đang chuẩn bị cho một chiến dịch kéo dài nhằm vào Hezbollah tại Lebanon, sau khi đã tấn công hơn 600 mục tiêu và buộc hàng loạt dân thường phải sơ tán.



Nguy cơ chia rẽ giáo phái sâu sắc hơn tại một quốc gia vốn đã mong manh như Lebanon có thể làm trầm trọng thêm tình trạng bất ổn khu vực, vốn đã ở mức cao.

Cuộc chiến không có lối thoát
Điều rõ ràng nhất ở thời điểm hiện tại là: cuộc xung đột này — được khởi phát từ những mục tiêu tối đa và bùng nổ ngay giữa tiến trình đàm phán — không có lối thoát gọn gàng cho bất kỳ bên nào.

Và khi chiến trường vẫn chưa có hồi kết rõ ràng, thị trường năng lượng, kinh tế toàn cầu và trật tự địa chính trị sẽ tiếp tục phải định giá rủi ro của một cuộc khủng hoảng chưa biết điểm dừng.

Cơ hội hiện tại: Bạc
Trong bối cảnh đó, xu hướng tháng của bạc đóng cây nến tháng 2 với cường độ tăng mạnh củng cố đà tăng trung - dài hạn chưa thay đổi ( biểu đồ khung tháng).

Khung kỹ thuật tuần, xu thế tăng áp đảo sau khi đã có tín hiệu xác nhận lực cầu trở lại quanh vùng hỗ trợ 70$ ở tuần trước nữa. Cây nến tuần trước đóng xanh với thân nến lớn và quan trọng vượt qua vùng kháng cự quan trọng quanh 90$ ( 90-92$)điều này càng gia tăng khả năng đà tăng sẽ tiếp tục mở rộng trong tuần này với các mục tiêu gần quanh 100-105$ trướ khi nghĩ đến mục tiêu đỉnh cũ.



Triển vọng trung hạn vẫn tích cực, với mục tiêu xa hơn trong quý I/2026 có thể đạt tới 150 USD/oz.



Phân tích này dựa trên giả định tỷ lệ vàng/bạc sẽ quay về các đáy lịch sử dài hạn quanh vùng 30-40, từng xuất hiện vào các chu kỳ cao điểm của bạc (1983, 1998, 2011). Nếu vàng bước vào siêu chu kỳ tăng mạnh lên 7.000-8.000 USD/oz, chỉ cần tỷ lệ vàng/bạc giảm về mức trung tính 35 thì giá bạc đã hàm ý mức tăng rất lớn, phản ánh tính đòn bẩy cao của bạc so với vàng.



------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. NĐT quan tâm liên hệ với tôi cũng như tham gia nhóm cộng đồng qua thông tin trên trang cá nhân.

***Tư vấn đầu tư hàng hoá thông qua Sở giao dịch Hàng hoá Việt Nam (MXV)***
- Hợp pháp - Minh Bạch - Thanh khoản cao tiêu chuẩn quốc tế
- Mua bán 2 chiều LONG SHORT - Giao dịch T0 - Đòn bẩy 20 lần không lãi vay Margin - Liên thông 52 quốc gia
- Mobile/ z.a.lo: 0867 091 553 ( Để tham gia room )