4 sai lầm thường gặp khi định giá P/E và P/B

Thiên kiến nhìn trước (Look-ahead bias)
Nhiều nền tảng phân tích cổ phiếu thường chọn sử dụng dữ liệu P/E, P/B trong báo cáo tài chính hàng quý để biểu diễn biểu đồ định giá P/E, P/B cho các cổ phiếu. Điều này nhanh gọn lẹ nhưng sẽ mắc sai lầm nghiêm trọng là "thiên kiến nhìn trước".

Lấy ví dụ là biểu đồ P/E của cổ phiếu MSB trên 24hmoney như hình bên dưới cho bạn dễ hình dung nhé.

​

Bạn có thể thấy P/E MSB Quý 4-2024 là 5.3 sẽ hoàn toàn không chính xác vì sử dụng số liệu EPS 4 quý gần nhất để tính P/E sau khi BCTC Quý 4-2024 đã công bố vào đầu tháng 01-2025 nhưng trên thực tế tại thời điểm tháng 10/2024 - 12/2024 thì BCTC Quý 4-2024 chưa có nên mức định giá P/E thực tế của MSB sẽ dao động quanh 6.6-7.8 khi sử dụng dữ liệu EPS 4 quý gần nhất là từ Q4-2023 đến Q3-2024.

Sai lầm này sẽ làm cho nhà đầu tư có cái nhìn sai về mức định giá P/E thực tế tại thời điểm đó, nó vô tình giúp cổ phiếu MSB trông có vẻ rẻ hơn khi chúng ta nhìn lại dữ liệu quá khứ của các quý trước.

Thôi bỏ vụ định giá này đi
Đang dòng tiền đầu cơ ngồi định giá dễ móm

Định giá bản thân nó không sai. Chỉ có cách chúng ta áp dụng nó sai thôi.

TT thừa tiền như hiện nay thì PE đẩy cao là đúng rồi, còn về dài hạn khi tiền về mức bình thường thì phần lớn các cp sẽ về định giá đúng như PE PB thôi. Ai chải qua nhiều mùa khoai sọ bị vùi bị dập mới hiểu

đây là 1 dạng thiên kiến khi mình ko hiểu và áp dụng đúng nên sai rồi cứ nghĩ định giá là phương pháp sai. Không phải ngẫu nhiên định giá P/E, P/B tồn tại đến tận ngày nay.

Khi TT bán tháo mạnh thì những ai phân tích được định giá đúng sẽ là người chiến thắng 1 cách an toàn, ít rủi ro. Ví dụ như tôi all in MSB tháng 04-2025. Mặc dù hiệu suất kém hơn nhiều 1 số mã khác nhưng vào thời điểm bán tháo đó bạn ko biết tương lai sẽ uptrend mạnh như hôm nay thì đó là khoản đầu tư tuyệt vời khi biết chắc chắn thị trường sẽ định giá lại MSB cho dù có uptrend hay ko.

Anh em thường nghĩ định giá là như kiểu tìm ra 1 con số cố định, như để làm mỏ neo giao dịch. Tuy nhiên, nó có tính "động", phụ thuộc vào kỳ vọng tương lai gần/xa của bản thân dn, bối cảnh vĩ mô (như cụ nói là TT thừa tiền, bản chất là lợi suất của kênh phi rủi ro quá thấp nên thị trường sẵn sàng trả giá cao hơn cho tài sản rủi ro),...

Tại thời điểm đó, có 1 số bank có p/b<1 như OCB, MSB, VPB, TPB,... và tôi chọn VPB vì tăng trưởng LN 2025, CAR cao
Một điều rất nghịch lý là lúc thị trường sập mạnh về tới -2STD thì chẳng thấy ai bàn về định giá, nhưng đến lúc thị trường lên đến đây thì bắt đầu có những luận điểm như p/e vni mới 15.x, vẫn thấp so với đỉnh thời đại, nên vẫn còn rẻ

MSB là cp dạng vừa tấn công vừa phòng thủ.
Khi thị trường không thuận lợi thì MSB quay về cp phòng thủ khi:
- Giá sổ sách 19.130 đ/cp; thị giá 17.700, theo thông tư qui định khi áp dụng Base III thì DN sẽ chia cp để tăng vốn điều lệ làm cơ sở để tăng trưởng tín dụng khi NHNN bỏ room. Khi chia cổ phiếu ( từ lợi nhuận còn lại hoặc thặng dư vốn) thì thị giá so với giá hiện tại của MSB sau chia chỉ còn 9.000 đ/cp.
- EPS ( thu nhập trên 1 cổ phiếu hàng năm kiếm được) vẫn ở mức cao: 2.500 đ/cp tức lợi nhuận hàng năm vẫn đạt 25%/ vốn điều lệ, cổ tức đủ chia 20%/năm ( từ 2024 trở về trước năm nào cũng chia 30%). Số liệu thực tế năm 2025 thì căn cứ số 6 tháng đã kiểm toán và nghị quyết đại hội CĐ 2025 giao kế hoạch lợi nhuận

https://cafef.vn/du-lieu/hose/msb-ngan-hang-thuong-mai-co-phan-hang-hai-viet-nam.chn

Với tiêu chí phân tích như trên, trong trường hợp thị trường xầu thì chuyển sang đầu tư giá trị cổ phiếu MSB hưởng đều 20% cổ tức = cp/1 năm thì với mức giá 9.000 đ/cp nêu trên thì chỉ cần sau 3,5 năm đầu tư thì cổ phiếu MSB sẽ có giá trị đầu tư = 0 đồng bất kể thị trường biến động như thế nào.
Tóm lại cho ngắn gọn là giá 17.7 nhưng cổ tức 20% thì đi vay NH để tích trữ cp vẫn ngon hoặc mua tích sản bảo vệ thành quả, khi TT tốt lại nhảy vào chiến

Hix. Khó nhể. Sml vài mùa mới thấm
1 tt thứ cấp dùng pe như ipo thì ko ổn chút nào