Ảnh hưởng căng thẳng Thái - Cam đến Việt Nam

1. Gián đoạn chuỗi cung ứng

Việc đóng cửa các cửa khẩu then chốt với Thái Lan làm gián đoạn luồng hàng hóa ASEAN – đặc biệt là qua hành lang Đông–Tây (East–West Corridor) đi qua Campuchia, Lào, Thái, Việt Nam.

Các doanh nghiệp Việt Nam từng nhận thêm logistics từ Campuchia đang gặp khó khi đường vận chuyển phải chuyển hướng qua Lào, kéo dài tuyến đường và khiến chi phí vận chuyển tăng gấp ba lần.

2. Thay đổi luồng hàng hóa

Campuchia cấm nhập khẩu nông, thủy sản, xăng dầu Thái, nhằm chuyển hướng nguồn cung sang Trung Quốc và Việt Nam.

Doanh nghiệp Việt đang hưởng lợi ngắn hạn nhờ đón đầu đơn hàng từ Campuchia, như thủy sản, trái cây, nông sản.

Tuy nhiên, đây không phải nền tảng ổn định – nếu căng thẳng kéo dài, Việt Nam có thể phải dùng chính sách phòng vệ mậu dịch vì lo sợ tự xuất nguồn loạn.

3. Tình hình đầu tư và lao động di cư

Đầu tư trực tiếp từ Thái vào Campuchia có thể bị đình trệ khiến dòng vốn từ Việt Nam sang Campuchia (qua liên doanh, xuất khẩu phụ trợ, lao động...) bị ảnh hưởng mạnh.

Đặc biệt, lực lượng lao động Campuchia đang làm việc ở Thái Lan (khoảng 500.000 người) bị đình trệ, gây áp lực lên doanh nghiệp Việt sử dụng lao động Campuchia tại biên giới.

4. Ảnh hưởng kinh tế vĩ mô

Giá xăng dầu, khí điện có thể biến động nhẹ do nguồn năng lượng từ Thái chuyển qua Campuchia bị hạn chế.

Giá nông sản và thực phẩm có thể tăng do cắt nguồn từ Thái, ảnh hưởng mặt hàng nhập khẩu của Việt Nam (gạo, trái cây, thực phẩm, nhu yếu phẩm…).

Nếu căng thẳng xuất hiện nhiều quốc gia trong ASEAN, tâm lý rủi ro khu vực tăng, ảnh hưởng đến niềm tin và dòng vốn FDI vào Việt Nam.

5. Chính sách, rủi ro ngắn hạn

NHNN có thể giữ tỷ giá ổn định để hỗ trợ xuất khẩu, đồng thời micromanage chi phí logistic tạm thời.

Bộ Công Thương và Bộ NN-PTNT có thể điều chỉnh hợp tác tạm thời với Campuchia để hỗ trợ thay thế nguồn cung dầu, nông sản.

Tuy nhiên, nếu chiến sự kéo dài, ASEAN đứng trước nguy cơ mất niềm tin, khiến nền kinh tế khu vực bị thiệt thòi dài hạn.