Ảo ảnh tiền tệ: Khi fed gọi kích thích là “thắt chặt”

Khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ bắt đầu triển khai chương trình thắt chặt định lượng (QT) vào năm 2022, thị trường tài chính toàn cầu đã chuẩn bị cho cú sốc mang tính hệ thống. Kịch bản dường như đã quá quen thuộc: thu hẹp bảng cân đối kế toán, rút thanh khoản, phơi bày các khoản đầu tư sai lệch và cuối cùng là chu kỳ điều chỉnh đau đớn. Tuy nhiên, cú sốc đó đã không xảy ra. Để hiểu vì sao, cần nhìn không chỉ vào những gì Fed rút khỏi hệ thống, mà quan trọng hơn, là những gì họ âm thầm đưa trở lại.

Từ đỉnh tháng 6/2022 đến cuối năm 2025, quy mô tài sản trên bảng cân đối của Fed đã giảm khoảng 2.300 tỷ USD. Về mặt kỹ thuật, QT vận hành bằng cách cho phép trái phiếu Kho bạc và chứng khoán đảm bảo bằng thế chấp đáo hạn mà không tái đầu tư, qua đó xóa bỏ thanh khoản khỏi hệ thống. Theo lý thuyết, quá trình này lẽ ra phải lộ ra các mất cân đối tín dụng và những “đầu tư sai lầm” tích tụ trong giai đoạn nới lỏng trước đó — đúng như những gì các cuộc khủng hoảng từ Lehman Brothers đến giai đoạn hậu đại dịch từng cho thấy.



Nhưng chu kỳ lần này có một biến số mang tính quyết định: cơ chế Reverse Repo qua đêm (RRP). Trong khi QT rút thanh khoản qua “cửa trước”, RRP lại mở ra “cửa sau”. Từ mức đỉnh, cơ chế này đã giải phóng khoảng 2.500 tỷ USD thanh khoản tư nhân từng bị “đóng băng” trở lại thị trường. Xét trên cơ sở ròng, thay vì thắt chặt, hệ thống thực tế đã nhận thêm khoảng 200 tỷ USD thanh khoản. Nói cách khác, thứ được gọi là “thắt chặt” lại vận hành như một dạng kích thích ngầm.



Nguồn gốc của hiện tượng này nằm ở chính cấu trúc thị trường tiền tệ. Trong giai đoạn hậu đại dịch, RRP đã tích tụ một lượng lớn tiền nhàn rỗi từ các quỹ thị trường tiền tệ. Khi chu kỳ tăng lãi suất của Fed chững lại, lợi suất tín phiếu Kho bạc bắt đầu vượt mức lãi suất mà RRP cung cấp. Các nhà quản lý quỹ, hành xử hoàn toàn hợp lý, đã rút tiền khỏi RRP để chuyển sang nắm giữ T-bills nhằm tối ưu hóa lợi suất phi rủi ro. Ở đỉnh điểm, dòng tiền rút khỏi RRP đã bơm vào thị trường từ 100 đến 200 tỷ USD mỗi tháng — tương đương chương trình kích thích “cửa sau” quy mô lớn, ngay trong lúc thông điệp chính sách vẫn là thắt chặt.

Tác động của dòng thanh khoản này thể hiện rõ trên thị trường tài sản. Chỉ số Dow Jones thiết lập đỉnh mới gần như trùng khớp với thời điểm RRP bắt đầu được rút mạnh — sự tương quan đủ lớn để không thể xem nhẹ, dù quan hệ nhân quả vẫn còn gây tranh luận.

Tuy nhiên, đến năm 2026, bộ đệm này đã cạn kiệt. Quy mô RRP gần như về 0, đồng nghĩa với việc nguồn thanh khoản bổ sung từng trung hòa tác động của QT không còn tồn tại. Đáng chú ý, ngay sau khi “cửa sau” này đóng lại, Fed đã âm thầm điều chỉnh lập trường. Từ tháng 12/2025, Fed New York bắt đầu triển khai chương trình mua tài sản với tốc độ khoảng 40 tỷ USD mỗi tháng. Dù tránh sử dụng thuật ngữ nới lỏng định lượng (QE), về bản chất, đây vẫn là sự mở rộng bảng cân đối.



Vấn đề nằm ở quy mô. So với dòng tiền hàng trăm tỷ USD mỗi tháng từng được giải phóng từ RRP, chương trình mua mới của Fed nhỏ hơn đáng kể. Điều này tạo ra một nghịch lý: chính sách được thiết kế như một biện pháp hỗ trợ có thể, trên thực tế, lại mang tính thắt chặt tương đối so với giai đoạn trước.

Trong nhiều năm, hệ thống tài chính toàn cầu được “đệm” bởi một lớp thanh khoản khổng lồ tích lũy từ thời kỳ đại dịch. Lớp đệm này đã che giấu tác động thực sự của việc thắt chặt tiền tệ. Giờ đây, khi nó không còn, câu hỏi không còn mang tính giả định: hệ thống có thể chịu đựng chu kỳ thắt chặt thực sự trong bao lâu? Câu trả lời, có lẽ, không chỉ nằm ngoài mô hình của Fed — mà còn đang được thị trường dần dần định giá lại.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Trong chu kỳ kinh tế, dòng tiền đầu tư được luân chuyển giữa các loại tài sản đầu tư khác nhau để tối đa hóa lợi nhuận. Hiện nay Sở giao dịch hàng hóa VN mới được cấp phép liên thông trên thị trường hàng hóa quốc tế và đầu tư trực tiếp trên các sàn hàng hóa thế giới, với các sản phẩm thiết yếu như là: Đồng, Bạc, Cà phê, Đường, Nông sản ... Nhà đầu tư có thể tham gia giao dịch trực tiếp trên thị trường hàng hoá của Bô Công Thương. Với nhiều ưu điểm như: Mua bán 2 chiều, T0, miễn lãi margin ... Quan tâm liên hệ với tôi cũng như tham gia nhóm cộng đồng qua thông tin trên trang cá nhân.

***Tư vấn đầu tư hàng hoá thông qua Sở giao dịch Hàng hoá Việt Nam (MXV)***
- Hợp pháp - Minh Bạch - Thanh khoản cao tiêu chuẩn quốc tế
- Mua bán 2 chiều LONG SHORT - Giao dịch T0 - Đòn bẩy 20 lần không lãi vay Margin - Liên thông 52 quốc gia
- Mobile/ z.a.lo: 0867 091 553 ( Để tham gia room )