Bài xì phé của những thằng lừa đảo

CHƯƠNG III

HỌC CÁCH YẾU MẾN/ĂN BÁM VĂN HÓA CỦA CÔNG TY MÌNH.

Kẻ nào biến được mình thành quái vật thì sẽ xóa được hết nỗi đau làm người. ?" Samuel Jackson


Tôi còn nhớ chính xác những gì tôi thấy và cảm nhận được trong ngày đầu tiên ở Solomon Brothers. Một cảm giác run run vì lạnh bao trùm toàn thân như thể vẩn còn mơ màng ngái ngủ. Với một lí do. Tôi không phải bắt đầu làm việc cho đến 7h30 sáng nên tôi dậy sớm và đi dạo khắp Wall Street trước khi đến văn phòng. Tôi chưa bao giờ thấy nơi này . Một phía có một dòng sông, còn phía bên kia là một nghĩa địa. Ở khoảng giữa là khu Mahattan cổ kính. Một hẻm núi hẹp và sâu ( ct: có thể hiểu là con đường lọt giữa 2 bên là dãy nhà cao tầng) mà trong đó những chiếc taxi màu vàng luồn lách qua những nắp cống, ổ gà và những đống rác. Những đoàn người khoác bộ vest ào ào cuốn vào ga xe điện ngầm Lexington. Đối với giới thượng lưu, những người này có vẻ không được hạnh phúc. Họ trông nghiêm túc, căng thẳng, ít ra thì cũng nghiêm túc hơn tôi lúc này nhiều. Tôi chỉ có vài nỗi bồn chồn lo sợ thường xuất hiện khi khởi đầu một cái gì mới. Lạ lùng thay, tôi không thể tưởng tượng rằng cuối cùng thì mình cũng đã đi làm, mà lại giống như đi đổi tờ vé số trúng giải độc đắc.

Solomon Brothers đã gửi cho tôi một lá thư tại London thông báo rằng công ty sẽ trả tôi mức lương của môt thạc sĩ quản trị kinh doanh ( MBA) mặc dù tôi không có bằng MBA. Khoảng 42,000 đôla cộng thêm tiền thưởng. Hồi ấy tôi không có đủ trình độ cần thiết để cảm thấy hèn mọn đối với 48,000 đôla (tương đương 45,000 bảng Anh lúc đó) một năm. Khi tin đó nhận được ở nước Anh, nơi mà đồng lương tập tễnh làm nổi bật tính hào phóng của Solomon Brothers. Một giáo sư trưởng khoa ở trường kinh tế London, người mà lúc nào cũng hay quan tâm đến những gì liên quan đến vật chất, đã trố mắt lên nhìn tôi, ríu rít nói khi ông ta nghe thấy số tiền tôi được trả. Nó gấp đôi lương của ông ta ở tuổi 40, ở đỉnh cao của sự nghiệp. Tôi mới 24 tuổi và ở đáy của sự nghiệp. Không có sự công bằng trên thế giới này, và xin cám ơn Chúa về điều đó.

Có lẽ nên giải thích đồng tiền này xuất phát từ đâu thì hay hơn là cứ nghĩ nhiều về nó. Năm 1985 là năm công ty Solomon Brothers làm ăn có lãi nhất thế giới. Ít nhất đây là những gì tôi được nghe nhiều lần. Tôi không bao giờ phải áy náy để kiểm tra lại bởi vì dường như đối với tôi nó hoàn toàn đúng. Wall Street đang sôi sục và chúng tôi là công ty kiếm nhiều tiền nhất trên Wall Street.

Wall Street luân chuyển cổ phiếu và trái phiếu. Vào cuối những năm 1970 là thời kì bắt đầu của cả lịch sử tài chính và nền chính trị hiện đại Mỹ. Solomon Brtohers am tường về trái phiếu hơn bất kì công ty nào khác trên Wall Street: biết cách định giá, cách buôn bán nó. Chỉ có 1 mảng nhỏ duy nhất mà công ty không chiếm ưu thế: trái phiếu thứ cấp (junk bond), mà chúng ta sẽ đề cập tới sau, lại là sở trường của một công ty khác rất giống chúng tôi: Drexel Burnham. Nhưng vào cuối những năm 1970 và đầu 1980, trái phiếu thứ cấp chỉ chiếm một phần nhỏ trong một thị trường trái phiếu rộng lớn mà Solomon chiếm lĩnh hoàn toàn. Phần còn lại của Wall Street đành nhường bước và đầu hàng Solomon Brothers không phải vì họ không thu được lợi nhuận mà cũng không phải họ không có uy tín. Lợi nhuận nhiều nhất là từ huy động vốn ( cổ phiếu) cho các công ty. Uy tín là có nhiều mối quan hệ với giới điều hành các công ty. Solomon Brothers lại là một công ty đứng ngoài các mối quan hệ tài chính và xã hôi.

Dù như thế nào thì đó cũng là điều tôi nghe được. Thực khó để chứng minh vì chỉ là những lời nói miệng. Nhưng hãy nghĩ xem lời nói đùa mở đầu buổi diễn thuyết tại trường Wharton vào tháng 3, 1977 của Sydney Homer thuộc Solomon Brothers, nhà phân tích trái phiếu hàng đầu của Wall Street từ những năm 1940 đến 1970. Homer nói: ?o Tôi cảm thấy bế tắc về công việc của mình. Vào những bữa tiệc rượu cocktail, các quí bà cứ dồn dập hỏi tôi về quan điểm của tôi về thị trường, nhưng chao ôi, khi họ biết được tôi là một người kinh doanh trái phiếu thì họ cứ lẳng lặng bỏ đi?.

Hay hãy suy nghĩ xem về chính việc thiếu bằng chứng. Có 287 quyển sách nói về trái phiếu trong thư viện thành phố New York và hầu hết chúng đều chứa đầy công thức phức tạp. Không có cuốn nào mà không có những con số khô khan, hay mang những tựa đề hấp dẫn đại loại như ?o Mặt trận trái phiếu yên ả?, ?o Chiến lược cho nhà đâu tư với rủi ro thấp?. Nói cách khác, những cuốn đó không thuộc loại sách mà bạn phải ngồi dở liền tay từng trang và dán chặt thân vào ghế. Người ta thường cho rằng con người có xu hướng để lại cho xã hội những tri thức quí giá thông qua những hồi kí và giai thoại hơn. Nhưng có đến hàng chục hồi kí và giai thoại kinh điển như vậy cho thị trường chứng khoáng thì thị trường trái phiếu lại hoàn toàn im hơi lặng tiếng. Dân trái phiếu có cùng một vấn đề giống như với những nhà khảo cổ ở tận sâu trong rừng Amazon. Một phần là bởi vì những người trong thế giới trái phiếu không phải là những học giả hoặc có học vấn cao, càng làm cho nó không được hấp dẫn. Năm 1968, lần cuối cùng tính về số bằng cấp ở Solomon Brothers, 13 trong số 28 vị Partners không học đại học và một người chưa tốt nghiệp lớp 8. Trong đám này, John Gutfruend có vẻ là người trí thức nhất, mặc dù ông ta bị đại học Havard từ chối, xong ông ta cũng đã tốt nghiệp trường Oberlin ( ct nd: trường hạng xoàng).

Câu chuyện hoang đường lớn nhất về dân bond trader và cho nên sự hiểu lầm lớn nhất về sự phồn vinh chưa hề thấy trên Wall Street vào những năm 1980 là họ kiếm tiền bằng cách cả gan liều mạng ( take big risk). Đúng là có một số ít., Còn tất cả các trader đều ít liều hơn. (take small risk). Phần lớn các trader hành động đơn giản như những kẻ thu thuế. Sự phát đạt họ có được, như Kurt Vonet (nhưng lại nói về dân luật sư) đã tóm lược một cách ngắn gọn là: ?o Có một khoảnh khắc kì diệu khi một người dâng nộp một kho báu mà chính người sắp nhận kho báu đó lại chưa kịp nhận ra. Một luật sư nhanh nhẹn ( tôi lại muốn ám chỉ trader) sẽ chớp lấy vận may, sở hữu nó trong tích tắc, lấy đi một phần kho báu và rồi chuyền nó đi.?

Nói cách khác, Salomon đã cắt lại một phần nhỏ từ mỗi giao dịch tài chính. Cứ thế mà công lên. Saleman của Solomon bán trái phiếu mới của IBM trị giá 50 triệu USD cho Quĩ hưu trí X. Trader ở Solomon, người cung cấp cho saleman số trái phiếu đó, được hưởng 1/8 của một phần trăm (0.125%) trị giá trái phiếu hay 62,500 đôla. Nếu trader đó muốn, anh ta có thể lấy thêm. Thị trường trái phiếu không như thị trường cổ phiếu, tỉ lệ hoa hồng không được tuyên bố công khai.

Bây giờ trò vui bắt đầu. Khi mà trader biết được những trái phiếu IBM đó đang thuộc về ai và tính nết của người chủ của nó, anh ta không cần phải thông minh lắm cũng có thể cho những trái phiếu ( kho báu) di chuyển một lần nữa. Anh ta có thể tạo ra ra giây phút kì diệu của riêng mình.Anh ta có thể , ví dụ như bảo saleman của mình cố gắng thuyết phục công ty bảo hiểm Y rằng những trái phiếu IBM có giá trị cao hơn cái giá mà Quĩ hưu trí X đã trả lúc đầu. Điều đó đúng hay không thì cũng không quan trọng. Trader đó mua lại những cỗ phiếu từ X và bán chúng cho Y lấy thêm 1/8 khác. Và Quỹ hưu trí thì rất hài lòng vì có được một món lãi nhỏ trong một thời gian ngắn ngủi như thế thôi.

Trong tiến trình trên, tốt nhất là không để cả hai đối tác từ 2 phía của người trung gian biết giá trị thực của trái phiếu đó. Những người trên sàn giao dịch có thể đã không được đi học, nhưng học có bằng tiến sĩ về sự ngu xuẩn của con người. Trên bất cứ thị trường nào cũng giống như chơi trên một sòng bài xì phé, bao giờ cũng có một thằng khờ. Nhà đầu tư tinh ranh Warren Buffet thích nói rằng nếu anh không nhận ra ai là thằng khờ đó trong thị trường thì coi chừng anh chính là nó. Năm 1980, khi mà thị trường trái phiếu bừng dậy từ một giấc ngủ dài, thì nhiều nhà đầu tư và thậm chí cả các ngân hàng ở Wall Street cũng không có một manh mối nào đề nhận ra ai là thằng khờ trong trò chơi này. Traders trong công ty Solomon Brothers biết ai là thằng khờ bởi vì đó là nghề của họ. Hiểu về thị trường là hiểu về những điểm yếu của những kẻ khác. Họ vẫn thường nói một thằng khờ là người sẵn sàng bán trái phiếu rẻ hơn giá trị thực của nó hay mua trái phiếu giá cao hơn giá trị thực của nó. Một trái phiếu chỉ đáng giá cho người nào đánh giá nó đúng. Và Solomon là công ty đã đánh giá những trái phiếu đúng nhất.

Nhưng không thể nào giải thích được tại sao công ty Solomon Brothers đặc biệt phát tài vào những năm 1980. Việc kiếm tiền trên Wall Street hơi giống như việc ăn thịt nhồi con gà tây. Một cơ quan quyền lực cao hơn nào đó, đầu tiên phải nhồi nhân vào con gà tây. Con gà tây được nhồi trong những năm 1980 nhiều hơn bao giờ hết. Và công ty Solomon do sự thông thạo của mình, đã ăn đến lần thứ 2, thứ 3 trước khi các công ty khác biết rằng đang có bữa ăn.

Một trong những người làm công việc nhồi nhân con gà đó là Cục Dự Trữ Liên Bang ( FED). Điều đó thực mỉa mai vì không ai phản đối những cái vượt quá giới hạn của Wall Street vào những năm 1980 của ông chủ tịch FED Paul Volcker. Tại một cuộc họp báo hiếm hoi thứ bảy ngày 6/10/1979, Volker tuyên bố rằng lượng cung tiền sẽ không biến động theo chu kì kinh tế nữa, nguồn cung tiền này sẽ được giữ cố định, và lãi suất sẽ được thả nổi. Tôi nghĩ, sự kiện đó đánh dấu bước khởi đầu của thời đại hoàng kim của dân bond trader. Nếu như Volcker không bao giờ làm cuộc cải tổ căn bản với chính sách đó thì thế giới ấy sẽ có biết bao bond trader ngày một nghèo đi, sự thay đổi tập trung vào chính sách tiền tệ có nghĩa là lãi suất sẽ hết sức biến động. Giá trái phiếu ngược chiều với lại suất. Để cho lãi suất biến động tức là để cho giá trái phiếu biến động. Trước khi có bài diễn văn của Volcker thì trái phiếu là phương tiện đầu tư bảo thủ, nơi mà các nhà đầu tư bỏ tiền tiết kiệm của mình vào đó khi mà họ không cảm thấy hào hứng trong thị trường chứng khoán. Sau bài diễn văn của Volcker, các trái phiếu đã trở thành phương tiện để đầu cơ, một hình thức tạo nên sự giàu có chứ không phải chỉ để lưu giữ giá trị. Qua một đêm thị trường trái phiếu được chuyển từ một vũng nước thành một sòng bạc. Doanh thu của Salomon tăng vọt. Ngày càng thêm nhiều nhân viên được thuê cho các công việc kinh doanh mới với lương khởi đầu là 48,000 đô la.

Khi mà Volcker đã để lãi suất thả nổi tự do, thì những bàn tay nhồi nhân gà tây bắt đầu làm việc. Các chính quyền tiểu bang, người tiêu dùng và các công ty vay tiền với tốc độ nhanh hơn bao giờ hết, điều này có nghĩa khối lượng giao dịch, phát hành trái phiếu cũng bùng nổ (một cách khác để nhìn vào vấn đề này là các nhà đâu tư đang cho vay tiền một cách thoải mái hơn trước đây). Số tiền nợ của ba nhóm trên hợp lại vào năm 1977 là 323 tỉ đôla, phần nhiều trong đó không phải là trái phiếu mà là những khoản do các ngân hàng thương mại cho vay. Vào năm 1985 ba nhóm đó đã vay 7000 tỉ đô la. Còn gì nữa, nhờ có các chủ thầu tài chính như công ty Solomon và tính hay dao động của các ngân hàng thương mại, tỉ lệ phần trăm của các món nợ dưới hình thức trái phiếu đã lớn hơn nhiều so với trước.

Vì vậy không những giá trái phiếu dao đông mạnh hơn mà tính thanh khoản cũng tăng. Chẳng có gì thay đổi trong nội bộ công ty Solomon Brothers đã làm cho traders mạnh mẽ hơn . Tuy nhiên, bậy giờ trader làm bùng nổ cả về qui mô lẫn tần số giao dịch. Một saleman ở Solomon trước đây chỉ bán được 5 triệu đô la giá trị hàng hóa trong sổ sách của trader mỗi tuần thì bây giờ có thể đẩy 300 triệu đô la chỉ trong một ngày. Anh ta cùng với trader và công ty tha hồ làm giàu. Và họ quyết định rằng, vì lí do tốt cho công ty, bỏ ra phần nào số tiền trên để đầu tư, mua những người như tôi.

Bác nào khoái chơi Poker mời vào Pokerparty.com tải về, hẹn hôm nào đẹp giời chúng ta đánh online tí cho zui nhỉ...

Ủng hộ

Các lớp đào tạo ở công ty Solomon Brothers được dạy ở trên tầng 23 một tòa nhà của công ty nằm tại góc đông nam của Mahattan. Cuối cùng thì tôi cũng đã leo lên được tới đó để?bắt đầu sự nghiệp. Thoạt nhìn thì tầng lầu có vẻ trống vắng, lạnh lẽo. Mấy học viên khác hình như đã đến cách đây mấy giờ đồng hồ rồi. Thực tế thì, để có lợi thế hơn những người khác, phần lớn đã ở đây hàng tuần trước. Trong lúc tôi đi vào, họ đã tụ tập thành từng đám trên hành lang hay trong phòng giải lao phía sau nói chuyện luyên thuyên. Nó như là một cuộc đoàn tụ. Tất cả mọi người đều quen biết nhau. Bè nhóm đã hình thành. Tất cả các két gửi đồ có khóa tốt nhất đã được bị chiếm. Những người mới đến bị xem xét với vẻ nghi ngờ. Những ý nghĩa về ai là ?ongười giỏi? đã hình thành, có nghĩa là ai sẽ được vào làm trên sàn giao dịch Solomon, và ai là kẻ thất bại.

Có một nhóm đứng thành vòng tròn ở góc phòng giải lao đang chơi một trò chơi mà lúc đó tôi không nhận ra, nhưng bây giờ thì biết, ?o Bài Nói Dối?. Họ cười nhạo, chửi rủa và liếc nhìn bài nhau, nói chung cư xử theo phong cách của trader. Họ đeo thắt lưng. Tôi nghĩ rằng, lúc đó tôi đã bỏ ngay lập tức cái ý tưởng cảm thấy Solomon Brother là nhà của mình, khi thấy những cái thắt lưng đó. Tôi thì đeo lên mình sợi đai quần màu đỏ tươi có những đồng đôla bằng vàng chạy dọc. Đã đến lúc nên đóng vai một investment banker. Lầm to. Về sau có một học viên tốt bụng cho tôi lời khuyên, ?o Đừng có để họ thấy anh trên sàn giao dịch với cái thứ này. ?oChỉ có mấy ông giám đốc điều hành mới có thể tránh được phiền hà khi đeo nó thôi?. Họ sẽ nhìn anh và nói: ?o Đ. Mẹ, mày là thằng con Q. nào??

Tôi cũng còn nhớ rằng khi tôi bước vào phòng giải lao buổi sáng đầu tiên đó, một học viên nữ đang quát tháo trên cái điện thoại, chắc phải là điều gì đó một mập mờ. Giữa cái tháng bảy nóng như thiêu đốt, cô gái mập lùn này mặc một bô vest ba mảnh bằng vải tweed và đeo một cái nơ con **** màu trắng quá cỡ, đến nỗi tôi không cần phải đắn đo cho rằng cô ta làm thế chỉ để gây sự chú ý. Cô ta đặt một tay che ống nghe và nói với một nhóm nhỏ phụ nữ ngay đó: ?oNè mấy chị, tôi có thể đặt 6 bộ vest hoàn chỉnh chỉ với giá 750 đôla. Hàng chất lượng nhá. Giá này rất tốt. Mấy chị không thể tìm ra chỗ nào rẻ hơn đâu?.

Chính nó giải thích điều đó. Cô ta mặc bộ tweed chỉ vì cô ta đang bán quần áo mang bằng vải tweed thôi. Cô ta đoán chính xác rằng lớp thực tập đã đại diện cho một thị trường: Những người này có tiền để đốt, có mắt để mặc cả và có tủ quần áo lớn để chứa. Cô ta đặt chúng từ một cái sạp Ba Tàu nào đó với số lượng lớn. Khi nhận thấy tôi đang nhìn, cô ta nói ngay ?ođàn ông tôi cũng chơi?. Cô ta không có ngụ ý tục tĩu. Thế nên lời nói đầu tiên tôi nhận được hôm đó lại là từ một người định bán cho tôi một cái gì đó. Thật đúng là một chào đón của Solomon Brothers.

Từ một góc tối nhất của phòng giải lao phát ra một tia hi vọng nhỏ, đó là dấu hiệu đầu tiên cho thấy có những khái niệm khác về cuộc sống ở Solomon Brothers. Một anh chàng béo mập nằm dang tay trên sàn nhà, đến nỗi tôi có thể xác định là hắn đang ngủ. Chiếc áo sơ mi của hắn thì bỏ ngoài quần và nhàu nếp; cái bụng trắng phớ xỗ sàng như một cục bướu của con cá voi chỗ mấy cái khuy không được cài. Miệng hắn mở rộng y như đang đợi một chùm nho rơi vào. Hắn là một người Anh, được quyết định trước sẽ làm cho một văn phòng ở London về sau tôi được biết và tỏ ra không băn khoăn gì về nghề nghiệp của hắn lắm. So với phần lớn các thực tập sinh, thì hắn là một người trong cuộc. Hắn phàn nàn liên miên về việc bị công ty đối xử như một thằng con nít. Hắn đã sống với thị trường ở London được tròn 2 năm và đã thấy hết ý định của sự lố bịch trong chương trình huấn luyện. Vì vậy hắn biến Mahattan thành nơi quậy phá vào ban đêm và cố hồi sức vào ban ngày. Hắn uống mấy bình cà phê và lăn ra ngủ trên sàn lớp đào tạo, mà từ chỗ đó đã gây được ấn tượng đầu tiên không thể gội sạch đối với nhiều bạn đồng nghiệp mới của hắn.

127 thành viên của khóa 1985 là một trong những đợt sóng rũ sạch đi những gì gọi là sàn giao dịch sinh lãi nhiều nhất thế giới. Vào thời kì ấy chúng tôi thuộc lớp đào tạo lớn nhất trong lịch sử của Solomon, và khóa sau chúng tôi lại lớn gần gấp đôi. Tỷ lệ nhân viên giúp việc cho một nhà chuyên môn (tin nổi không? chúng tôi cũng là những nhà chuyên môn!) là 5 trên 1, do vậy 127 chúng tôi có nghĩa cần thêm 635 nhân viên giúp việc. Số lượng tăng nhanh lại là một bi thảm cho một công ty có sơ sơ hơn 3000 người. Sự gia tăng quá nhanh này dần dần sẽ làm cho công ty bị què quặt và thậm chí cả chúng tôi nữa. Nó không được tự nhiên, tựa như cứ tưới quá nhiều phân lên một cái cây con vậy. Vì một lí do kì lạ nào đó mà ban quản lí điều hành đã không đồng ý với quan điểm của tôi.

Nhìn lại, thực rõ ràng đối với tôi rằng việc đến với Solomon Brothers đã đánh dấu điểm bắt đầu về kết cục của thể chế thần thánh này. Dù tôi đi đến đâu, tôi cũng không thể thấy gì khác hơn ngoài sự vỡ vụn của nó. Tôi không phải là một bánh răng đủ lớn trong cổ máy để trực tiếp gậy ra sự suy vi của công ty. Nhưng họ để cho tôi và những người đánh lưới như tôi bước qua cánh cửa là một dấu hiệu báo trước. Hồi chuông đã điểm. Họ đang mất đi cá tính của mình. Họ từng là những tay buôn ngựa sắc sảo. Hiện nay họ đang sai lầm khi thu nhận rất nhiều loại người. Ngay cả những người có đầu óc kinh doanh hơn tôi, chẳng hạn như cái cô gái bán quần áo đó đều không có ý định cống hiến cuộc đời mình cho Solomon Brothers. Và cả tôi cũng vậy.

Chẳng có gì trói buộc chúng tôi vào công ty cả ngoài những gì đã lôi cuốn nhiều người trong chúng tôi xin vào làm: vì tiền và niềm tin kì lạ là chẳng có công việc nào khác trên thế gian này đáng làm hơn. Chính xác không phải vì lòng trung thành sâu sắc. Trong tầm 3 năm, 75% trong số chúng tôi ra đi ( so với những năm trước đây sau 3 năm, trung bình 85% trong lớp đó vẫn còn làm việc với công ty). Sau đợt pha trôn những người lạ này với ý định giữ họ thì công ty lại đi vào chỗ lung lay, giống như bị rối loạn tiêu hóa vì ăn quá nhiều thứ lạ.

Chúng tôi là một nghịch lí. Chúng tôi được thuê để giao dịch trên thị trường, để tinh ranh hơn kẻ đứng kế bên, nói đơn giản là để thành trader. Hãy hỏi bất cứ trader khôn ngoan nào thì anh ta sẽ nói cách tốt nhất là phải làm ngược với những hiểu biết thông thường. Những trader giỏi có thiên hướng làm những việc không mong đợi. Chúng tôi là một nhóm người khó ai có thể đoán trước được. Đến với Solomon, chúng tôi chỉ đang làm những gì mà một người mê tiền phải làm. Nếu chúng tôi hưng phấn với những điều bình thường trong cuộc sống, thì làm sao có thể hưng phấn với những điều bình thường trên thị trường ? Rút cuộc, thị trường lao động vẫn là một thị trường.

Các lớp đào tạo ở công ty Solomon Brothers được dạy ở trên tầng 23 một tòa nhà của công ty nằm tại góc đông nam của Mahattan. Cuối cùng thì tôi cũng đã leo lên được tới đó để?bắt đầu sự nghiệp. Thoạt nhìn thì tầng lầu có vẻ trống vắng, lạnh lẽo. Mấy học viên khác hình như đã đến cách đây mấy giờ đồng hồ rồi. Thực tế thì, để có lợi thế hơn những người khác, phần lớn đã ở đây hàng tuần trước. Trong lúc tôi đi vào, họ đã tụ tập thành từng đám trên hành lang hay trong phòng giải lao phía sau nói chuyện luyên thuyên. Nó như là một cuộc đoàn tụ. Tất cả mọi người đều quen biết nhau. Bè nhóm đã hình thành. Tất cả các két gửi đồ có khóa tốt nhất đã được bị chiếm. Những người mới đến bị xem xét với vẻ nghi ngờ. Những ý nghĩa về ai là ?ongười giỏi? đã hình thành, có nghĩa là ai sẽ được vào làm trên sàn giao dịch Solomon, và ai là kẻ thất bại.

Có một nhóm đứng thành vòng tròn ở góc phòng giải lao đang chơi một trò chơi mà lúc đó tôi không nhận ra, nhưng bây giờ thì biết, ?o Bài Nói Dối?. Họ cười nhạo, chửi rủa và liếc nhìn bài nhau, nói chung cư xử theo phong cách của trader. Họ đeo thắt lưng. Tôi nghĩ rằng, lúc đó tôi đã bỏ ngay lập tức cái ý tưởng cảm thấy Solomon Brother là nhà của mình, khi thấy những cái thắt lưng đó. Tôi thì đeo lên mình sợi đai quần màu đỏ tươi có những đồng đôla bằng vàng chạy dọc. Đã đến lúc nên đóng vai một investment banker. Lầm to. Về sau có một học viên tốt bụng cho tôi lời khuyên, ?o Đừng có để họ thấy anh trên sàn giao dịch với cái thứ này. ?oChỉ có mấy ông giám đốc điều hành mới có thể tránh được phiền hà khi đeo nó thôi?. Họ sẽ nhìn anh và nói: ?o Đ. Mẹ, mày là thằng con Q. nào??

Tôi cũng còn nhớ rằng khi tôi bước vào phòng giải lao buổi sáng đầu tiên đó, một học viên nữ đang quát tháo trên cái điện thoại, chắc phải là điều gì đó một mập mờ. Giữa cái tháng bảy nóng như thiêu đốt, cô gái mập lùn này mặc một bô vest ba mảnh bằng vải tweed và đeo một cái nơ con **** màu trắng quá cỡ, đến nỗi tôi không cần phải đắn đo cho rằng cô ta làm thế chỉ để gây sự chú ý. Cô ta đặt một tay che ống nghe và nói với một nhóm nhỏ phụ nữ ngay đó: ?oNè mấy chị, tôi có thể đặt 6 bộ vest hoàn chỉnh chỉ với giá 750 đôla. Hàng chất lượng nhá. Giá này rất tốt. Mấy chị không thể tìm ra chỗ nào rẻ hơn đâu?.

Chính nó giải thích điều đó. Cô ta mặc bộ tweed chỉ vì cô ta đang bán quần áo mang bằng vải tweed thôi. Cô ta đoán chính xác rằng lớp thực tập đã đại diện cho một thị trường: Những người này có tiền để đốt, có mắt để mặc cả và có tủ quần áo lớn để chứa. Cô ta đặt chúng từ một cái sạp Ba Tàu nào đó với số lượng lớn. Khi nhận thấy tôi đang nhìn, cô ta nói ngay ?ođàn ông tôi cũng chơi?. Cô ta không có ngụ ý tục tĩu. Thế nên lời nói đầu tiên tôi nhận được hôm đó lại là từ một người định bán cho tôi một cái gì đó. Thật đúng là một chào đón của Solomon Brothers.

Từ một góc tối nhất của phòng giải lao phát ra một tia hi vọng nhỏ, đó là dấu hiệu đầu tiên cho thấy có những khái niệm khác về cuộc sống ở Solomon Brothers. Một anh chàng béo mập nằm dang tay trên sàn nhà, đến nỗi tôi có thể xác định là hắn đang ngủ. Chiếc áo sơ mi của hắn thì bỏ ngoài quần và nhàu nếp; cái bụng trắng phớ xỗ sàng như một cục bướu của con cá voi chỗ mấy cái khuy không được cài. Miệng hắn mở rộng y như đang đợi một chùm nho rơi vào. Hắn là một người Anh, được quyết định trước sẽ làm cho một văn phòng ở London về sau tôi được biết và tỏ ra không băn khoăn gì về nghề nghiệp của hắn lắm. So với phần lớn các thực tập sinh, thì hắn là một người trong cuộc. Hắn phàn nàn liên miên về việc bị công ty đối xử như một thằng con nít. Hắn đã sống với thị trường ở London được tròn 2 năm và đã thấy hết ý định của sự lố bịch trong chương trình huấn luyện. Vì vậy hắn biến Mahattan thành nơi quậy phá vào ban đêm và cố hồi sức vào ban ngày. Hắn uống mấy bình cà phê và lăn ra ngủ trên sàn lớp đào tạo, mà từ chỗ đó đã gây được ấn tượng đầu tiên không thể gội sạch đối với nhiều bạn đồng nghiệp mới của hắn.

127 thành viên của khóa 1985 là một trong những đợt sóng rũ sạch đi những gì gọi là sàn giao dịch sinh lãi nhiều nhất thế giới. Vào thời kì ấy chúng tôi thuộc lớp đào tạo lớn nhất trong lịch sử của Solomon, và khóa sau chúng tôi lại lớn gần gấp đôi. Tỷ lệ nhân viên giúp việc cho một nhà chuyên môn (tin nổi không? chúng tôi cũng là những nhà chuyên môn!) là 5 trên 1, do vậy 127 chúng tôi có nghĩa cần thêm 635 nhân viên giúp việc. Số lượng tăng nhanh lại là một bi thảm cho một công ty có sơ sơ hơn 3000 người. Sự gia tăng quá nhanh này dần dần sẽ làm cho công ty bị què quặt và thậm chí cả chúng tôi nữa. Nó không được tự nhiên, tựa như cứ tưới quá nhiều phân lên một cái cây con vậy. Vì một lí do kì lạ nào đó mà ban quản lí điều hành đã không đồng ý với quan điểm của tôi.

Nhìn lại, thực rõ ràng đối với tôi rằng việc đến với Solomon Brothers đã đánh dấu điểm bắt đầu về kết cục của thể chế thần thánh này. Dù tôi đi đến đâu, tôi cũng không thể thấy gì khác hơn ngoài sự vỡ vụn của nó. Tôi không phải là một bánh răng đủ lớn trong cổ máy để trực tiếp gậy ra sự suy vi của công ty. Nhưng họ để cho tôi và những người đánh lưới như tôi bước qua cánh cửa là một dấu hiệu báo trước. Hồi chuông đã điểm. Họ đang mất đi cá tính của mình. Họ từng là những tay buôn ngựa sắc sảo. Hiện nay họ đang sai lầm khi thu nhận rất nhiều loại người. Ngay cả những người có đầu óc kinh doanh hơn tôi, chẳng hạn như cái cô gái bán quần áo đó đều không có ý định cống hiến cuộc đời mình cho Solomon Brothers. Và cả tôi cũng vậy.

Chẳng có gì trói buộc chúng tôi vào công ty cả ngoài những gì đã lôi cuốn nhiều người trong chúng tôi xin vào làm: vì tiền và niềm tin kì lạ là chẳng có công việc nào khác trên thế gian này đáng làm hơn. Chính xác không phải vì lòng trung thành sâu sắc. Trong tầm 3 năm, 75% trong số chúng tôi ra đi ( so với những năm trước đây sau 3 năm, trung bình 85% trong lớp đó vẫn còn làm việc với công ty). Sau đợt pha trôn những người lạ này với ý định giữ họ thì công ty lại đi vào chỗ lung lay, giống như bị rối loạn tiêu hóa vì ăn quá nhiều thứ lạ.

Chúng tôi là một nghịch lí. Chúng tôi được thuê để giao dịch trên thị trường, để tinh ranh hơn kẻ đứng kế bên, nói đơn giản là để thành trader. Hãy hỏi bất cứ trader khôn ngoan nào thì anh ta sẽ nói cách tốt nhất là phải làm ngược với những hiểu biết thông thường. Những trader giỏi có thiên hướng làm những việc không mong đợi. Chúng tôi là một nhóm người khó ai có thể đoán trước được. Đến với Solomon, chúng tôi chỉ đang làm những gì mà một người mê tiền phải làm. Nếu chúng tôi hưng phấn với những điều bình thường trong cuộc sống, thì làm sao có thể hưng phấn với những điều bình thường trên thị trường ? Rút cuộc, thị trường lao động vẫn là một thị trường.

Bác cho đọc mờ ko cho thư zản gì cả, mệt mắt quớ !!!

Vì đó là em...




Giải trí thế thôi, anh đề nghị các chú không post ảnh gái mạng linh tinh...topic này vẫn có chức năng khác..

Cảm ơn các đồng chí nhiều



Được apple68 sửa chữa / chuyển vào 17:36 ngày 26/12/2008

chú em apple68 mới ở tathy dạt sang đây hử. anh góp ý chú là nên để thêm cái source: VC hay translate by aero... gì đó nữa ở dưới cho gọi là có, ko thì sau này nó lại lằng nhằng ra, hay thằng dịch nó thấy copy nó lại chán ko dịch nữa thì bỏ mịa

Chúng tôi tỏ ra lễ độ trước một người đàn ông cao lớn giống như tỏ ra trước bất kì ai, là không nói năng gì cả. Ông ta giảng bài cho cả buổi chiều. Có nghĩa là ông ta đã bị kẹt 3 tiếng đồng hồ trong một cái rãnh rộng 10 feet trên cái sàn ở phía trước căn phòng với một cái bàn dài, một cái bục diễn thuyết và một cái bảng đen. Người đàn ông bước đi bước lại trong cái rãnh đó như một huấn luyện viên đứng ngoài mép biên, thỉnh thoảng liếc xuống sàn nhà, đôi lúc lại tỏ vẻ đe dọa chúng tôi. Chúng tôi ngồi trong dãy ghế được kết với nhau ?" 22 dãy bàn với học viên nam mặc sơ mi trắng, lác đác mấy học viên nữ sinh mặc áo dài màu xanh nước biển, 2 da đen, và một nhóm người Nhật Bản. Màu kem u buồn của món súp nghêu vùng New England của bốn bức tường và sàn nhà nói lên tâm tình của lớp học. Một bức tường có những kẻ những cửa sổ dài và hẹp, có tầm nhìn quét hết cả khu cảng New York và tượng Nữ Thần Tự Do nhưng bạn phải ngồi ngay bên cạnh nó thì mới nhìn thấy hết và ngay cả khi đó bạn cũng không được phép đắm đuối ngắm phong cảnh ấy.

Đúng ra nó giống một nhà tù hơn là một phòng học. Căn phòng nóng bức và thiếu không khí. Những chiếc đệm ghế màu xanh khó nhìn mỗi khi đứng dậy sau một ngày mài đũng quần vào đó. Sau khi ngấu nghiến một cái cheese hamburger to đùng đầy mỡ và chỉ có một thoáng quan tâm mang tính xã hội vào người giảng viên, cơn buồn ngủ bao trùm lên tôi. Chúng tôi chỉ mới bước vào tuần đầu tiên của 5 tháng huấn luyện, vậy mà tôi đã kiệt sức. Tôi lặng chìm trên ghế của mình.

Người giảng viên hôm đó là một bond trader hàng đầu của Solomon. Trên chiếc bàn phía trước căn phòng có một cái điện thoại, sẽ reo lên mỗi khi thị trường trái phiếu biến động. Khi bước đi, ông phải khép chặt hai tay vào sườn để che đi vết hằn mồ hôi hình bán nguyệt đang to lên dưới nách ông. Nỗ lực hay kiên cường? Có lẽ là kiên cường. Bạn không thể quở trách ông ta được. Ông ta cố bày tỏ niềm tin từ tận đáy lòng mình và chính vì vậy mà trông ông ta dữ dằn hơn bất kì giảng viên nào từ trước tới giờ. Tôi lại thuộc thiểu số những người thấy ông ta có một chút gì buồn ngủ, tẻ nhạt. Ông ta vẫn hoàn hảo trước đám học viên. Đám học viên ngồi ở hàng cuối vẫn lắng nghe chăm chú. Khắp phòng, tất cả học viên đều bỏ chơi trò ô chữ trên tờ báo New York Times xuống. Ông ta đang kể cho chúng tôi cách để tồn tại. ?o các anh phải biết rằng Solomon Brother giống như một khu rừng?. Ông ta nói. Thật ra không phải như vậy, nó như thế này: ?okéc anh phãi bét ràng Solomon Bờ rada giống như một khu ràng?.( nói ngọng kiểu miền tây)

?oSàn giao dịch là một khu rừng nhiệt đới? ông ta tiếp tục ?o và người mà anh sau này sẽ làm việc cho chính là người kiểm lâm. Thành công hay thất bại hoàn toàn tùy thuộc vào cách tồn tại trong rừng. Bạn nên học hỏi ở sếp của bạn, ông ấy là chìa khóa. Hãy tưởng tượng xem tôi lấy 2 người và đặt họ vào giữa khu rừng và tôi cho một người cuốn cẩm nang đi rừng còn người kia thì chẳng có gì. Bên trong khu rừng có nhiều bãi lầy, thú dữ và nhiều thứ rùng rợn. Bên ngoài khu rừng có một cái tivi đang phát trận chung kết giải vô địch bóng đá quốc gia và một cái tủ lạnh khổng lồ đầy?Bud ( bia Budweiser)?

Ông giảng viên này đã tìm thấy bí mật cho việc điều khiển khóa 1985 của Solomon Brothers: Hãy chiến thắng những trái tim và khối óc của hàng ghế sau cuối. Hàng ghế sau, từ khoảng ngày thứ ba của khóa học, mấp mé bên bờ vực của sự hỗn độn. Thậm chí khi cảm thấy vừa yêu vừa ghét giảng viên thì những người ngồi dãy ghế sau vẫn ngủ gục hay ném những nắm giấy vo tròn vào đám nhu nhược ngồi hàng trước. Nhưng nếu những người ở dãy ghế sau vì lí do nào đó không quan tâm đến người giảng viên thì thật chết tiệt, tất cả sẽ xổ lồng hết. Không phải lúc này. Sự tiết lộ sơ khởi đã quét tới phía cuối lớp học như âm điệu của tiếng mõ rừng. Giống như toán thổ dân Cro-manon đang rập rình đi săn thì thình lình phát hiện và ngần ngại trước một dụng cụ mới. Lần đầu tiên trong suốt cả ngày, đám học viên dãy bàn cuối ngả người về phía trước và thở hhhhì hhhhà.

Với dãy bàn cuối bị vô hiệu hóa, thì người giảng viên đã điều khiển hoàn toàn khán giả, đối với đám ngồi dãy đầu thì lúc nào cũng trong trạng thái bay tự động. Những người ngồi dãy bàn đầu thì đều giống nhau trên khắp thế giới. Phần lớn dân tốt nghiệp Harvard đều ngồi ghế trước. Mỗi người trong số họ đều chào đón người giảng viên mới bằng cách vẽ một sơ đồ tổ chức. Sơ đồ giống như cây thông giáng sinh với John Gutfreund ở phía trên cùng và chúng tôi ở phía dưới cùng. Ở đoạn giữa là những khung vuông, anh ta cố kiểm soát tình huống bằng cách xác định rõ chức vị của người giảng viên, nhìn nhận vị trí của ông ấy trong hệ thống cấp bậc và để ông ấy trong khung hợp lí.

Thật là lạ, những sơ đồ này giống như ảo thuật hơn là kinh doanh. Thứ hạng không quan trọng lắm trên sàn giao dịch. Cơ cấu tổ chức ở công ty Solomon Brothers là một cái gì đó như trò cười. Việc kiếm tiền mới thực sự quan trọng nhất. Nhưng dãy ghế phía trước thì kém tự tin hơn dãy ghế phía sau trong việc công ty là lãnh địa của những kẻ giỏi kiếm tiền. Họ đang bảo về tiền cọc (nv hedge their bet) ?" như lỡ công ty Solomon vẫn có vài liên hệ nào đó với những thứ họ đã được học ở trong trường.

?o Một cái tủ lạnh đầy Bud..? người giảng nhắc lại lần thứ hai ?osác xuất rất cao cho người có cẩm nang đi rừng là người đầu tiên đi xuyên rừng tới chỗ có tivi và bia. Không phủ nhận rằng người còn lại, có thể cuối cùng cũng sẽ tới được nơi đó. Nhưng đến đây người thuyết trình dừng lại nhìn chúng tôi với vẻ hơi ranh mãnh, ?o Người tới sau sẽ rấâât ( nhấn giọng) khát nước và sẽ chẳng còn chút bia nào?

Đây là là cú đấm hiệu quả. Bia. Đám bàn cuối rất thích thú. Họ chồm qua nhau, vỗ lòng bàn tay, và trông có vẻ ngờ nghệch của những anh chàng da trắng mặc vest bắt chước phong cách của dân da đen. Họ càng thích thú thì càng bớt căng thẳng. Nhưng khi không còn được nghe những câu chuyện kiểu này nữa, chúng tôi lại thấy mình đang đối diện với một người đàn ông nhỏ bé, với một hàng bút bi cài trên túi áo, đang giảng về phép toán để chuyển lãi suất nữa năm của trái phiếu( semiannual bond yield) thành lãi suất nguyên năm (annual bond yield). Đám bàn cuối hoàn toàn chán nản. ?o Dẹp mẹ mấy cái phép toán chó đẻ này đi ông nội ơi? họ nói ?o kể chuyện về khu rừng nữa đi?

Việc dãy bàn cuối trông giống đám cổ động viên tưng bừng quậy phá sau trận đá banh hơn là loại người được kí thác sẽ trở thành lãnh đạo tương lai của ngân hàng đầu tư có lãi nhất của Wall Street đã gây rắc rối và làm khó xử cho rất nhiều ủy viên ban quản trị công ty trước lớp đào tạo. Với lượng thời gian và nỗ lực đã đầu tư vào việc tuyển mộ được những người ở dãy bàn cuối, lẫn bàn đầu, và cả lớp học, về lý thuyết , lẽ ra phải rất qui củ như một đôi quân. Nét kì lạ của sự phá vỡ kỉ luật này là ở chỗ nó ngẫu nhiên, không liên quan tới bất kì thứ gì bên ngoài chính nó và vì thế, không cách nào kiểm soát được. Mặc dù hầu hết những người tốt nghiệp từ Harvard đều ngồi dãy bàn đầu, nhưng cũng có một số ngồi ở dãy cuối. Ngay kế bên họ cũng là những người tốt ngiệp từ Stanford, Yale, Penn. Dãy bàn cuối cũng toàn là những người có học vấn đắt giá, được dạy dỗ công phu. Ít nhất nó cũng có những bộ não tương đương với dãy bàn đầu. Vậy tại sao những người này lại cứ cư xử như vậy?

Và vì sao Solomon để điều đó xảy ra thì tôi cũng không biết. Ban quan lí công tý đã tạo ra chương trình đào tạo này, đổ vào nó đầy ắp và quay mình bỏ đi. Kết quả là một tình trạng hỗn loạn, vô chính phủ với cái ác áp đảo cái thiện, cái lớn áp đảo cái bé và bắp thịt áp đảo trí tuệ. Có một nét riêng chung của dân ngồi bàn cuối, mặc dù tôi không nghĩ là nó xảy ra cho bất kì ai: Họ cảm thấy cần phải giấu đi những cá tính tốt đẹp, vẻ trí thức mà họ đã mang theo mình đến Solomon Brothers. Đây là hành động phản xạ hơn là có ý thức. Họ là nạn nhân của câu chuyện hoang đường đặc biệt phổ biến ở Solomon Brothers rằng trader là một kẻ tàn ác và trader càng giỏi thì càng tan ác. Điều này không đúng một cách tuyệt đối. Sàn giao dịch có nhiều bằng chứng cho nó, nhưng cũng có nhiều bằng chứng cho điều ngược lại. Mọi người có quyền tin vào điều họ muốn. Có một nguyên nhân cho chủ nghĩa du côn này. Cuộc đời như là một thực tập viên bị đánh đập hàng ngày bởi những người hàng xóm hung dữ. Dần dần bạn cũng trở nên mất dạy và hèn hạ. Tỉ lệ chọi để có thể được tham gia vào chương trình đào tạo này, ngoại trừ tôi là người may mắn ra là 60:1. Bạn chiến đấu gian khổ để vượt qua được tỉ lệ đó và cảm thấy xứng đáng được hưởng một chút khoây khỏa. Không hề! Công ty sẽ không kéo bạn qua một bên, xoa lưng bạn và an ủi rằng rồi thì mọi thứ sẽ tốt đẹp thôi. Mà là ngược lại., công ty xây dựng một hệ thông xoay quanh một niềm tin rằng thực tập viên phải biết mềm dẻo và khéo léo luồn lách. Những kẻ chiến thắng sau quá trình phỏng vấn bây giờ sẽ chiến đấu tiếp trong lớp học. Một cách ngắn gọn, kẻ xấu tính nhất trong những kẻ xấu tính sẽ nhận được công việc.

Việc làm sẽ được thông báo nhỏ giọt trên cái bảng đen bên hông sàn giao dịch. Trái với những gì chúng tôi kì vọng, chúng tôi không được bảo đảm về công ăn việc làm. Có nhiều hơn một ông giảng viên đã từng nói rằng ?o Hãy nhìn sang bên trái, rồi sang bên phải các anh xem. Trong vòng một năm thôi, một trong số những người này sẽ bị đá ra ngoài đường". Hàng ngang phía trên cùng của cái bảng là danh sách các phòng của sàn giao dịch như Municipal Bond ( trái phiếu đô thị), Coporate Bond ( trái phiếu công ty), Government Bond ( trái phiếu chính phủ) v.v. Còn dọc theo tấm bảng là những chi nhánh của công ty: Atlanta, Dallas, New York v.v. Cái ý nghĩa là anh ta sẽ hạ cánh tại một chổ đáng sợ nào đó trong cái ma trận ( matrix) này, hoặc chẳng nơi nào hết, càng dồn người thực tập viên vào tuyệt vọng. Anh ta dần mất hết tất cả các khái niệm về triển vọng của công việc. Anh ta không cho rằng mình may mắn vì đã có mặt ở Solomon Brothers, mà bất kì ai nghĩa theo cách ấy, đều chẳng bao giờ nhận được việc làm đầu tiên cả. Người thực tập viên ở Solomon chỉ có thể thấy được 2 thái cực của thành công và thất bại. Bán trái phiếu đô thị ở Atlanta là quá sức thê thảm. Bán trái phiếu bất đông sản (Mortgage) ở New York là vinh quang tột đỉnh.

Trong vòng mấy tuần lễ sau khi chúng tôi đến, giám đốc mỗi phòng ban bắt đầu tranh cãi về những phẩm chất và triển vọng của chúng tôi. Nhưng mấy sếp vẫn là trader từ trong tận trái tim. Họ không thể nào thảo luận về một con người, một nơi hay một vật gì đó mà không trade nó. Dó đó, họ bắt đầu trade đám thực tập sinh, như là buôn nô lệ. Một ngày, bạn có thể thấy ba người bọn họ chúi mũi vào quyển sổ màu xanh trong đó có những tấm ảnh và hồ sơ lí lịch chúng tôi. Ngày hôm sau bạn nhận được tin bạn đã bị đổi ( swap) để lấy một người ngồi ở dãy đầu cộng với một suất lựa chọn trước tiên ( draft choice) cho một thực tập viên ở khóa kế tiếp. Áp lực tăng dần. Ai là người nghe được chuyện của người khác? Ở đâu có công việc còn lại? Như bất kì quá trình tuyển chọn nào, bao giờ cũng có kẻ thắng người thua. Nhưng quá trình tuyển chọn này thì cực kì mang tính chủ quan. Vì không có một tiêu chí năng lực nào, nên việc được bố trí một công việc tốt có thể nói một phần là do may mắn, môt phần là do ?o phong cách nổi bật? và một phần là biết đặt cái môi một cách chắc chắn vào phần sau cuối (ct tg kiss ass/hôn đít) một vài người quan trọng vào lúc nào và ở nơi đâu. Bạn chẳng thể làm được gì nhiều với 2 điều đầu, do vậy bạn phải xoay sở để tập trung vào điều thứ 3. Làm quen với 112 vị giám đốc điều hành ( Managing Director) thì không đủ, phải kết bạn thật thân với một vị trong số họ. Có một vấn đề nho nhỏ ở đây. Các vị giám đốc thì không phải lúc nào nhiệt tình đánh bạn với thực tập viên. Rút cuộc thì họ được lợi gì trong chuyện này?

Còn tiếp...

Copyright (C) by aerohung
Jr. Trader



Tinh thần trader mà được trần như thế này thì anh vui lắm



Được apple68 sửa chữa / chuyển vào 11:49 ngày 29/12/2008