Bình luận về bài báo của tác giả Đặng Quang Gia về giá trị cổ phiếu FPT – Báo ĐTCK 12/02/2007

Xin phép được trích dẫn nguyên văn phần bài viết của tác giả để mọi người tiện theo dõi:


***(Bản dịch thông tin số liệu về Microsoft được cung cấp từ email: dichthuatcongchung@gmail.com của Công ty Dịch thuật công chứng UNITRANS - www.UNI-TRANSLATION.com) ***


-------------------------------------------------------------------

“Một số nhà phân tích nhận định giá cổ phiếu của FPT cao hơn cả Microsoft và cho rằng, giá cổ phiếu của FPT quá mắc. Rất nhiều học viên và các nhà đầu tư đã thắc mắc về quan điểm này và cá nhân tôi nhìn nhận như sau:

(1) Microsoft là một công ty hàng đầu của Mỹ và cả thế giới trong suốt 20 năm qua về lĩnh vực phần mềm trong khi FPT chỉ là một công ty mới nổi của Vietnam, chỉ được coi là có thế mạnh trong nước mà thôi

(2) Số lượng phát hành của Microsoft là hơn 11 tỷ cổ phiếu, trong khi FPT chỉ có 60.8 triệu cổ phiếu. Nếu làm một phương pháp split đối với cổ phiếu FPT thì giá sẽ như sau:

• Nếu FPT chia nhỏ cổ phiếu của mình thành 181 lần đối với số lượng 60.8 triệu cổ phiếu để đạt số lượng 11 tỷ cổ phiếu như Microsoft thì giá trị thị trường của FPT là hiện nay là 640000 đồng cũng được chia nhỏ thành 181 lần và đạt 3535 đồng, tương đương với 22 Uscent. Trong khi đó, giá thị trường hiện nay của Microsoft là 30.5 USD/cổ phiếu, tức là gấp 138 lần so với giá cổ phiếu FPT.
• Nếu Microsoft tách đảo nghịch (reverse split) để rút số lượng cổ phiếu từ 11 tỷ xuống còn 60.8 triệu cổ phiếu như số cổ phiếu của FPT hiện nay thì giá cổ phiếu của Microsoft sẽ là 30,5 USD x 181 = 5220 USD, trong khi giá của FPT chỉ tương đương 40 USD (640000 đồng).

(3) Nếu dùng phương pháp: Vốn thị trường/Doanh thu gộp thì đưa tới 2 số sau:

P/S (Microsoft) = 7,62 lần

P/S (FPT) = 3,33 lần

Hai thông số trên cho biết tỷ lệ giá cổ phiếu/doanh thu của FPT (năm 2006 đạt 730 triệu USD) nhỏ hơn nhiều so với tỷ lệ này của Microsoft (năm 2006, Microsoft đạt doanh thu 44 tỷ USD), có nghĩa là giá cổ phiểu FPT nếu so với giá cổ phiếu của Microsoft thì còn lên được nữa. Hiện nay, doanh thu Microsoft gấp hơn 60 lần so với FPT, nhưng giá cổ phiếu Microsoft cao hơn FPT tới 138 lần.

Nói về phân tích, chúng ta không có cửa để so sánh giữa FPT với Microsoft, nhưng cũng không thể dùng một số thông số giá thị trường của FPT và Microsoft mà đánh giá là cổ phiếu FPT cao hơn Microsoft”.


-----------------------------------------------------



Bình luận về nhận định (1):

Tôi đồng ý với nhận định này của tác giả, FPT rõ ràng chẳng là gì so với Microsoft cả. Tuy nhiên, có một điều tôi muốn làm rõ: hoàn toàn có khả năng so sánh giữa FPT và Microsoft. Trong tài chính, hầu hết các công ty với nhau đều có thể so sánh được, vấn đề còn lại chỉ là lựa chọn các yếu tố nào để so sánh mà thôi

Trích bảng phân tích báo cáo tài chính FPT so với Microsoft
(Trích nguồn: Bài viết “Mất cân bằng ở thị trường chứng khoán Việt Nam qua kính cổ phiếu FPT” của tác giả Quangnam)​

Chỉ tiêu
FPT
MSFT
MSFT/FPT
Giá trị thị trường (M$)
2,199
305,630
138.99
Số lượng nhân viên
7,008
71,000
10.13
Tăng trưởng doanh thu quý
42,4%
11.00%
0.26
Doanh thu (M$)
729
45,350
62.21
Lợi nhuận gộp/Doanh Thu
13%
82.16%
6.32
Lợi nhuận trước thuế, lãi vay và giảm trừ (EBITDA) (M$)
38
19,000
500.00
Lợi nhuận hoạt động/Doanh Thu
4,78%
39.38%
8.24
Lợi nhuận ròng (M$)
33
12,940
392.12
EPS ($)
0.499
1.251
2.51
P/E
75
24.85
0.33
P/S (Thị Giá/Doanh thu trên 1 CP)
3
6.66
2.22


Các bạn hãy nhìn bảng phân tích trên, rõ ràng tác giả của nó đang so sánh giữa Microsoft và FPT đấy thôi! Nếu tôi nói rằng giá trị thị trường của Microsoft gấp 138.99 lần FPT và khả năng tạo ra lợi nhuận ròng của Microsoft so với FPT là 392.12 lần thì có gì là sai nào?

Bất kỳ một nhà đầu tư nào khi tiến hành đầu tư vào cổ phiếu thì điều họ quan tâm đầu tiên là khả năng tạo ra lợi nhuận của công ty đó và lựa chọn đầu tư vào công ty nào có khả năng sinh lợi cao hơn và bền vững hơn. Với 100 đồng doanh thu, Microsoft tạo ra 82.16 đồng lợi nhuận gộp trong khi FPT chỉ có 13 đồng, vậy cổ phiếu nào có sức hấp dẫn hơn đối với tôi là quá rõ, đối với các bạn thì sao nào?

Bình luận về nhận định (2):

Tôi không hiểu liệu tác giả có định “tung hỏa mù” hay không mà đưa ra những kiểu “tách”, “gộp” cố phiếu “có vẻ phức tạp”. Đọc qua tôi có thể hiểu cái mà tác giả đang nói đến là giá trị thị trường cổ phiếu của Microsoft hiện đang gấp hơn 138 lần so với FPT (đơn giản lấy giá trị thị trường của Microsoft chia cho giá trị thị trường FPT). Nói theo kiểu tác giả thì có phải là đang biện hộ cho một lập luận, theo cá nhân tôi, là rất “ngây thơ”: giá cổ phiếu FPT rẻ chỉ bằng 1/138 lần so với Microsoft và chắc chắn là sẽ còn tăng trong tương lai?

Khi nói đến tính chất đắt hay rẻ của một cổ phiếu người ta thường hay sử dụng chỉ số P/E, đại diện cho một đồng thu nhập trên mỗi cổ phiếu thì nhà đầu tư sẵn lòng trả cho cổ phiếu này bao nhiêu tiền căn cứ trên giá thị trường của cổ phiếu. P/E của Microsoft là 24.85, của FPT là 75. Suy ra giá trị thị trường cổ phiếu FPT mắc gấp 3 lần Microsoft. Vậy mà bài báo lại chứng minh rằng FPT rẻ bằng 1/138 lần Microsoft!

Còn một điều nữa tôi muốn nói là xưa nay tôi chưa thấy ai tìm cách tách cổ phiếu để so sánh giá trị giữa 2 cổ phiếu khác nhau như cách tác giả bài báo làm. EPS của FPT hiện nay là 0.499$/cổ phiếu. Nếu tách nhỏ cổ phiếu FPT ra 181 lần thì EPS của FPT là 0.002757 $/cổ phiếu, tương đương 44 đồng/cổ phiếu. Bạn có dám bỏ tiền ra để mua cổ phiếu của một công ty có EPS thấp kinh khủng như thế này không? Đó là chưa kể thị giá của cổ phiếu (3535 đồng) đã bị đẩy xuống thấp hơn mệnh giá của cổ phiếu (10000 đồng). Việc tách gộp cổ phiếu về bản chất vốn sổ sách cổ đông không thay đổi (không mất đi) mà chỉ gia tăng tính thanh khoản vì lượng cổ phiếu lưu hành tăng, giá trên mỗi cổ phiếu sẽ nhỏ hơn (dễ mua bán hơn) và người sở hữu cổ phiếu có cảm nhận ta được một lượng nhiều hơn nên tác động hai chiều mua-bán nhiều hơn tạo thanh khoản tốt hơn và kết quả là giá trị thị trường của công ty thường cao hơn (trường hợp này rất đúng với tất cả các cổ phiều của Việt Nam trong thời gian qua).!

Tuy nhiên, việc tách cổ phiếu sẽ gây áp lực ngược cho ban lãnh đạo công ty với các chỉ số như thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS) hay chỉ tiêu cổ tức (nếu có) sẽ bị loãng, vì tốc độ tăng lợi nhuận hay doanh thu tăng thêm không bằng tốc độ tăng vốn. Nếu công ty không duy trì được các chỉ tiêu này trong dài hạn, có thể giá trị thị trường công ty sẽ giảm trong tương lai. Một điểm đáng lưu ý nữa là: việc tách nhỏ cổ phiếu, hay thưởng cổ phiếu thường là một công cụ, tác thuật tài chính nhằm bảo đảm quyền lợi của cổ đông hiện hữu, tránh chia sẻ lợi ích và thường dùng thay cho chia cổ tức bằng tiền mặt...áp dụng cho các công ty có tăng trưởng tốt, tiềm năng và ổn định kỳ vọng lợi nhuận cho nhà đầu tư.

Bình luận về nhận định (3)

P/S (Thị giá/doanh thu trên một cổ phiếu) là một chỉ số hay, nhưng nó chỉ hay khi áp dụng cùng với các chỉ số khác. Đứng dưới góc độ của một nhà đầu tư, tôi thực sự không quan tâm lắm đến chỉ số này, vấn đề mà tôi quan tâm là với một đồng bỏ ra trên thị giá tôi sẽ thu được bao nhiêu đồng lợi nhuận. Cho dù chỉ số P/S của FPT chỉ thấp bằng một nửa so với Microsoft nhưng tôi vẫn không cho rằng FPT hấp dẫn, 64% doanh thu của FPT là từ phân phối điện thoại di động (điểm này tôi hoàn toàn đồng ý với phân tích của tác giả Quangnam trong bài viết đã nhắc đến ở trên), rủi ro doanh thu của FPT quá cao trong khi Microsoft có khả năng duy trì tăng trưởng doanh thu tốt hơn vì hiện đang thống trị thế giới với bộ phần mềm Windows và Microsoft Office. Với tôi, EPS của Microsoft gấp 2.51 lần FPT là quá đủ, hãy quên P/S đi!

Thế nên tôi cho rằng nhận định của tác giả liên quan đến chỉ số P/S, cho rằng: “Giá cổ phiếu FPT nếu so với giá cổ phiếu của Microsoft thì còn lên được nữa” là thiếu căn cứ, và cũng thiếu cả cơ sở khoa học!

Trước tiên chỉ xin có vài ý kiến thế, mong mọi người cùng đóng góp!