BSC Bình luận và nhận định “Tác động của các quy định tại thông tư 13 với TTCK"

Là một trong những nguyên nhân chính cản đà giảm của lãi suất

• Nhìn chung, Thông tư 13 là một chính sách về chủ trường thì đúng song chứa đựng rất nhiều điểm chưa hợp lý, và là một nguyên nhân chính cản đà giảm của lãi suất. Tỷ lệ cho vay không vượt quá 80% vốn huy động trong đó nguồn vốn để cung ứng tín dụng tín dụng không bao gồm tiền gửi không kỳ hạn của tổ chức, vốn tự có của NHTM, đầu tư của tổ chức sẽ càng làm giảm khả năng mở rộng tín dụng.


Chưa tính đến việc các khoản này chiếm khoảng 15% vốn huy động, khiến cho quy định này thực chất đã giảm tỷ lệ cho vay so với vốn huy động tổng thể xuống còn khoảng 60-65%, mà chỉ nói đến quy định tỷ lệ cho vay không vượt quá 80% vốn huy động, thì riêng điều này đã tạo thêm một cái khóa nữa cho ngân hàng trong nỗ lực tăng trưởng tín dụng.


Theo chúng tôi tìm hiểu, quy định này cũng chưa từng có trong thông lệ quốc tế, và nó có thể chồng chéo với các quy định về quản lý nợ có, dự trữ bắt buộc v.v… Đây là một điểm có lẽ còn chưa thật hợp lý nếu ban hành quy định này vào thời điểm này. Tác động ngắn hạn của nó sẽ làm giảm đà tăng của tín dụng, và lãi suất sẽ khó giảm trong ngắn hạn.

• Cùng lúc với việc thực hiện thông tư 13/TT-NHNN, các NH lại bị điều chỉnh bởi quy định chỉ được huy động trên thị trường 2 tối đa 20% số vốn huy động thị trường 1. Các Ngân hàng buộc phải tăng huy động từ dân nếu muốn tăng vay trên thị trường 2, điều này khiến các ngân hàng phải cạnh tranh gay gắt trong việc lấy thị phần và nguồn huy động từ các chi nhánh mới.


Do đó, lãi suất vẫn chưa thể hạ nhiệt trong khi cung vốn tín dụng từ NHTM lại đang bị hạn chế.

Khó khăn cho việc tăng khả năng tạo tiền

• Quy định tỷ lệ cho vay không vượt quá 80% vốn huy động là quy định chưa có thông lệ trên thế giới. Có thể chỉ áp dụng trong những trường hợp đặc biệt trong các giai đoạn mất an toàn. Quy định này làm giảm khả năng tạo tiền và số nhân tiền tệ của hệ thống ngân hàng, vì một khoản tiền lớn huy động được sẽ không dành để cho vay mà có thể nằm “chết” tại các NHTM.

• Đồng thời làm giảm hiệu quả can thiệp giảm lãi suất của NHNN qua thị trường mở, cho vay liên ngân hàng theo định hướng của NHNN. Thực chất, sự cạnh tranh tăng lãi suất tiết kiệm vẫn lấn át định hướng giảm của lãi suất trên thị trường liên ngân hàng và OMO nên sự hạ nhiệt chưa truyền tải tới lãi suất tín dụng doanh nghiệp. Vì vậy, mặt bằng lãi suất chưa thể hạ ngay và khả năng cung cấp tín dụng của ngân hàng thương mại đối với các doanh nghiệp trong nền kinh tế cũng bị hạn chế.

Có khả năng gây những tác động không tích cực đến khả năng hồi phục của thị trường chứng khoán
• Thời điểm thực hiện chưa hợp lý: Mặc dù chủ trương đúng đắn, song trong bối cảnh các điều kiện vĩ mô và hệ thống ngân hàng đang ở mức tốt: lạm phát thấp, vấn đề nợ xấu ngân hàng không quá biến động, các NHTM không gặp vấn đề về thanh khoản hay thiếu vốn… , vấn đề thắt chặt các quy định an toàn trong thời điểm đang gây nên những bất hợp lý.

Với thời điểm hiệu lực là 1/10/2010, bắt đầu quý cuối cùng của năm, vì lý do an toàn hoặc làm đẹp bảng cân đối, sẽ có một làn sóng các ngân hàng nỗ lực tăng vốn và bán chứng khoán (giảm tài sản rủi ro tăng tiền mặt). Điều này sẽ tác động tiêu cực lên thị trường nhất là tại thời điểm khá nhạy cảm hiện tại khi khả năng hồi phục của thị trường chưa chắc chắn.

• Việc nâng hệ số an toàn vốn CAR từ 8-9% là chủ trương đúng về dài hạn. Tuy nhiên tác động chính trong ngắn hạn là khiến lãi suất khó có thể hạ và tác động tiêu cực lên TTCK – Điều mà các nhà đầu tư và thị trường đang mong đợi để khích lệ niềm tin và thanh khoản

• Áp lực rất lớn cho TTCK: Cùng với áp lực tăng vốn lên 3000 tỷ của các NHTM, lượng tiền lớn bị hút mạnh vào các NHTM trong khi nguồn cung niêm yết trên thị trường cũng tăng mạnh và hút thêm vốn từ TTCK

Kết luận:

• Thông tư 13 về dài hạn là chủ trương đúng, song ngắn hạn sẽ gây tiêu cực đốivới các NHTM, TTCK và khả năng điều tiết của NHNN.

Cùng với việc tăng vốn sẽ là sự giảm sút của việc nắm giữ cổ phiếu, danh mục đầu tư tài chính của các ngân hàng sẽ giảm sút để đảm bảo hệ số CAR.


Mặc dù khuyến khích tăng huy động vốn từ dân cư song dư địa tăng cung tiền qua thị trường mở OMO, thị trường liên ngân hàng lại giảm khi khả năng và công suất khai thác huy động từ dân cư đang có dấu hiệu cạn kiệt.

Cùng với một vài quy định bất hợp lý trong TT này đang cản nỗ lực hạ lãi suất của Việt Nam.

• Khó khăn trong việc hạ lãi suất và sự ngặt nghèo hơn trong quy định hoạt động của
NHTM dẫn đến nguồn tiền và tính đột phá của thị trường chứng khoán trở nên rất khó
khăn, tình trạng khó khăn có thể kéo dài đến giữa quý IV/2010.