Bước ngoặt chiến lược của Iran: leo thang đặt Eo biển Hormuz vào tâm chấn rủi ro kinh tế toàn cầu

Cộng hòa Hồi giáo Iran đang phát đi tín hiệu về quân sự — và hệ quả kinh tế của bước ngoặt này có thể lan rộng vượt xa khu vực Vịnh Ba Tư. Nếu trước đây chiến lược của Tehran dựa trên các đòn trả đũa có tính toán, được “báo trước” nhằm kiềm chế đối đầu với Hoa Kỳ, thì theo các quan chức cấp cao Iran, định hướng mới mang tính hệ quả sâu rộng hơn nhiều: áp đặt chi phí hữu hình lên lực lượng, hạ tầng của Mỹ và — quan trọng hơn cả — các động mạch kinh tế toàn cầu.

Quy mô rủi ro từ sự tái hiệu chỉnh này là rất lớn. Đại tướng Abdolrahim Mousavi, Tổng tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang Iran, khẳng định trong tuần này rằng sự kiềm chế trước đây là lựa chọn chiến lược có chủ đích, không phải do hạn chế năng lực. “Hành vi của Mỹ đã buộc chúng tôi thay đổi cách tiếp cận,” ông nhấn mạnh. Một nguồn tin nội bộ tại Tehran cho biết với Financial Times rằng Iran sẽ “chuyển sang leo thang, nhắm vào mọi mục tiêu trong tầm với — từ căn cứ Mỹ tới Eo biển Hormuz và các tàu chiến Mỹ.” Chỉ riêng cụm từ “Eo biển Hormuz” cũng đủ để thu hút sự chú ý của mọi nhà kinh tế và chuyên gia thị trường năng lượng trên toàn cầu.



Khoảng 20% lượng dầu vận chuyển bằng đường biển của thế giới đi qua Eo biển Hormuz mỗi ngày, biến nơi đây thành điểm nghẽn hàng hải nhạy cảm bậc nhất về kinh tế. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã tiến hành tập trận hải quân tại eo biển này đầu tháng, tạm thời đóng một số khu vực đường thủy. Nếu Iran áp đặt phong tỏa kéo dài trong kịch bản xung đột, cú sốc nguồn cung đối với thị trường năng lượng toàn cầu có thể rất nghiêm trọng, đẩy giá dầu lên những mức chưa từng thấy kể từ giai đoạn căng thẳng nhất của khủng hoảng năng lượng 2022. Áp lực lạm phát — vốn đã là thách thức dai dẳng với các nền kinh tế lớn — sẽ gia tăng rõ rệt. Phí bảo hiểm vận tải biển sẽ tăng vọt, còn gián đoạn chuỗi cung ứng sẽ lan rộng trong các ngành phụ thuộc năng lượng trên phạm vi toàn cầu.

Tương quan sức mạnh quân sự giữa Iran và Mỹ đã được ghi nhận rộng rãi. Lực lượng Mỹ hiện duy trì sự hiện diện tại Trung Đông ở mức lớn nhất kể từ cuộc xâm lược Iraq năm 2003, và cuộc xung đột kéo dài 12 ngày giữa Israel và Iran năm 2024 đã bộc lộ những điểm yếu đáng kể trong hệ thống phòng không của Tehran. Tuy vậy, các nhà phân tích cảnh báo không nên xem nhẹ năng lực răn đe thông thường của Iran. Trong cuộc xung đột đó, Iran đã phóng hàng trăm tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái vào Israel, với hàng chục quả xuyên thủng hệ thống phòng thủ. Giới hoạch định chiến lược Iran dường như đã rút ra bài học rằng ưu thế về số lượng và chiến thuật bão hòa có thể bù đắp phần nào sự thua kém về công nghệ.

Từ góc độ kinh tế chiến lược, Iran về thực chất đang theo đuổi học thuyết “áp đặt chi phí” thay vì “tìm kiếm chiến thắng”. Mục tiêu không phải là đánh bại Hoa Kỳ về quân sự — điều mà không nhà phân tích nghiêm túc nào cho là khả thi — mà là khiến bất kỳ sự can dự quân sự nào của Mỹ trở nên cực kỳ tốn kém về nhân lực, tài chính và vốn địa chính trị. Các tài sản hải quân Mỹ tại vùng Vịnh, các căn cứ khu vực với hàng nghìn binh sĩ và hạ tầng năng lượng trọng yếu đều là những điểm gây áp lực mà Iran có thể đe dọa một cách khả tín, dù không thể xóa bỏ ưu thế quân sự của Mỹ.



Kênh ngoại giao vẫn đang hoạt động. Các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran tại Geneva hiện là lối thoát khả dĩ nhất khỏi một cuộc xung đột mà theo các quan chức Iran, không bên nào chủ động tìm kiếm. Hồ sơ hạt nhân là trọng tâm của tiến trình này: Iran khẳng định quyền làm giàu theo các cam kết quốc tế, trong khi Hoa Kỳ yêu cầu cam kết rõ ràng về việc không vũ khí hóa.

Chi phí kinh tế của một sai lầm tính toán trong bối cảnh này sẽ mang tính toàn cầu. Các nhà hoạch định chính sách, thị trường năng lượng và nhà đầu tư cần theo dõi sát diễn biến leo thang chiến lược này với mức độ khẩn cấp cao.

Cơ hội hiện tại: Bạc
Trong bối cảnh đó, xét tổng thể tháng 1/2026, giá bạc tăng trưởng rất mạnh. Tuy nhiên, áp lực chốt lời lớn quanh vùng tâm lý 120 USD từ cuối tuần trước khiến nến tháng dù đóng cửa tăng nhưng rút đầu đáng kể, qua đó phần nào hạ nhiệt đà tăng nóng, chưa đủ cơ sở để khẳng định xu hướng đảo chiều tại thời điểm này.

RSI khung tháng đang nằm trong vùng quá mua, cho thấy các nhịp điều chỉnh hoặc tích lũy đi ngang trong ngắn hạn là diễn biến hợp lý để thị trường cân bằng lại động lượng.

Tổng thể, xu hướng tăng trên khung tháng vẫn được giữ, song tín hiệu quá mua đã xuất hiện. Trong bối cảnh biến động mạnh của bạc, quản trị vốn và kỷ luật giao dịch là yếu tố then chốt giúp nhà đầu tư hạn chế rủi ro từ các nhịp rung lắc lớn.



Triển vọng trung hạn vẫn tích cực, với mục tiêu xa hơn trong quý I/2026 có thể đạt tới 150 USD/oz.



Phân tích này dựa trên giả định tỷ lệ vàng/bạc sẽ quay về các đáy lịch sử dài hạn quanh vùng 30-40, từng xuất hiện vào các chu kỳ cao điểm của bạc (1983, 1998, 2011). Nếu vàng bước vào siêu chu kỳ tăng mạnh lên 7.000-8.000 USD/oz, chỉ cần tỷ lệ vàng/bạc giảm về mức trung tính 35 thì giá bạc đã hàm ý mức tăng rất lớn, phản ánh tính đòn bẩy cao của bạc so với vàng.



------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. NĐT quan tâm liên hệ với tôi cũng như tham gia nhóm cộng đồng qua thông tin trên trang cá nhân.

***Tư vấn đầu tư hàng hoá thông qua Sở giao dịch Hàng hoá Việt Nam (MXV)***
- Hợp pháp - Minh Bạch - Thanh khoản cao tiêu chuẩn quốc tế
- Mua bán 2 chiều LONG SHORT - Giao dịch T0 - Đòn bẩy 20 lần không lãi vay Margin - Liên thông 52 quốc gia
- Mobile/ z.a.lo: 0867 091 553 ( Để tham gia room )