Can thiệp thị trường vàng và USD lúc này là kích đầu cơ

(VnMedia) - Trao đổi với VnMedia bên hành làng Quốc hội sáng 3/11, chuyên gia kinh tế, đại biểu, TS Trần Du Lịch cho rằng trước tình hình giá vàng và đặc biệt là USD tăng chóng mặt những ngày qua, chúng ta cần bình tĩnh, trước mắt cần để thị trường tự điều chỉnh, nếu can thiệp vội vàng sẽ kích thích đầu cơ, khiến thị trường rối loạn hơn.
PV: Những ngày qua giá vàng, USD tăng chóng mặt. Đặc biệt giá USD hôm nay trên thị trường tự do đã lên gần 21.000 đồng/USD. Theo ông đâu là nguyên nhân của tình trạng này ?
TS. Trần Du Lịch: Biến động giá vàng và ngoại tệ hiện nay là biến động cực kỳ phức tạp, là tác động hệ quả kéo dài của khủng hoảng tài chính toàn cầu, liên quan đến sự thay đổi dự trữ của ngân hàng trung ương các nước, đến sức khỏe của đồng USD. Đặc biệt tại Việt Nam, tồn tại quá lâu cơ chế chính sách: để thu hút ngoại tệ chúng ta đã lơi lỏng, thậm chí là không có kỷ cương nào trong quản lý ngoại hối. Chẳng hạn ở Việt Nam hiện ai có ngoại tệ là vô tư vào ngân hàng gửi mà chẳng ai kiểm soát, trong khi trên thế giới thì không bao giờ có chuyện đó. Rồi các đại lý thu mua ngoại tệ cho ngân hàng trở thành điểm kinh doanh ngoại tệ, hình thành thị trường đen. Các bạn chỉ cần sang nước lân cận thôi, cầm đồng USD vào ngày nghỉ, các ngân hàng không mở cửa, không đổi tiền thì các bạn không mua được gì cả. Cái đó chúng ta phải lập lại kỷ cương.
Dường như thị trường USD tự do đang gây sức ép và áp đảo thị trường chính thức ?
Dư luận nói quá nhiều đến tác động của thị trường ngoại tệ chợ đen như một thứ áp đảo thị trường chính thức, mà cái đó về mặt pháp lý là bất hợp pháp. Hay chúng ta cũng nói nhiều đến việc các doanh nghiệp không chịu chấp hành, rất nhiều hàng hóa không niêm yết bằng nội tệ mà niêm yết bằng đồng USD. Chính vì thế rất khó quản lý.
Vậy theo ông đâu là giải pháp ổn định thị trường ?
Trong tình hình biến động hiện nay, tôi đề nghị chúng ta cần tỉnh táo không nên chịu tác động

TS. Trần Du Lịch bên hành lang Quốc hội sáng 3/11. ảnh QT​

của thị trường chợ đen mà điều chỉnh hay chạy theo nó; cứ để hiện tượng đầu cơ, để thị trường trước mắt điều chỉnh. Ngân hàng trung ương và Nhà nước nên tập trung nguồn ngoại tệ cho nguồn nhập khẩu thiết yếu, công khai điều này cho doanh nghiệp để họ không phải mua ở thị trường đen. Khi đó các doanh nghiệp nhập khẩu hàng thiết yếu sẽ yên tâm; còn những doanh nghiệp nhập khẩu hàng xa xỉ phẩm thì anh mua đâu tùy anh. Từ đó sẽ giảm áp lực lên ngoại hối.
Thứ hai, mạnh tay trong việc thiết lập lại kỷ cương, chấn chỉnh hoạt động kinh doanh ngoại tệ bất hợp pháp trên thị trường đen. Giống như các nước khác, chúng ta công khai tuyên bố sẽ dẹp thị trường đen. Tuy nhiên ở đây vừa chống phải vừa xây và tôi muốn nói tới cái xây trước: xây ở chỗ nhà nước cam kết cung cấp đủ ngoại tệ cho nhập khẩu hàng thiết yếu thì xây đó mới có tác dụng. Chúng ta cũng phải làm sớm chuyện mọi nguồn tiền đưa vào ngân hàng phải có nguồn gốc. Điều này có rất nhiều tác dụng, trong đó có chống tham nhũng. Chúng ta thử đi các nước, cầm một đống tiền mặt mà không rõ nguồn gốc thì không ngân hàng nào dám nhận.
Đây là cái cần phải làm. Còn bây giờ chúng ta hoảng lên, rồi tác động vào, là coi chừng ta kích đầu cơ vàng và ngoại tệ.
Hiện nay đa số doanh nghiệp muốn có nguồn ngoại tệ phải mua ở thị trường đen chứ không mua được ở các ngân hàng... ?
Đúng vậy, chính vì thế tôi mới nói chúng ta vừa chống vừa xây. Chính phủ cần cam kết ưu tiên ngoại tệ cho nhập khẩu hàng thiết yếu và có sự xếp hạng để các doanh nghiệp chưa có nhu cầu bức thiết sẽ chờ, tránh tình trạng hiện nay cả "anh" cần và "anh" không cần đều rất hoang mang.

Dĩ nhiên Nhà nước cũng cần kết hối các doanh nghiệp Nhà nước: những doanh nghiệp xuất khẩu lớn sẽ bán ngoại tệ cho ngân hàng; lực lượng của Nhà nước đang cần sử dụng vào lúc này. Nhà nước đảm bảo cho doanh nghiệp là khi Nhà nước cần, doanh nghiệp bán lại cho Nhà nước giá 19.000 đồng thì khi doanh nghiệp cần, Nhà nước cũng bán lại đúng 19.000 đồng để doanh nghiệp không thiệt; nhưng doanh nghiệp không được giữ ngoại tệ để tạo mất cân đối cung cầu, nhu cầu tăng giả tạo.
Xin cảm ơn ông !