Cánh cửa dẫn đến tương lai của ngân hàng

Ngay sau bài phát biểu của Thủ tướng, một kế hoạch huy động 15,5 tỷ USD trong vòng 3 – 5 năm cho chuyển đổi năng lượng công bằng của Việt Nam đã được Nhóm đối tác quốc tế (IPG) gồm nhiều quốc gia phát triển thông qua ngay tại hội nghị. Các khoản vốn này được IPG cam kết huy động với điều kiện vay vốn hấp dẫn, hỗ trợ tư nhân thông qua các khoản đầu tư.
Bắt đầu từ hội nghị COP 26 năm 2021, Việt Nam dù là quốc gia đi sau nhưng thực sự có quyết tâm hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

World Bank ước tính, Việt Nam sẽ cần đầu tư thêm khoảng 368 tỷ USD đến năm 2040, tương đương 6,8% GDP mỗi năm để thích ứng với biến đổi khí hậu. Trong đó, đầu tư vào khả năng phục hồi khoảng 254 tỷ USD và 114 tỷ USD cho hành trình khử carbon.

Điều này đòi hỏi Việt Nam sẽ cần khoản đầu tư khổng lồ trong gần 30 năm tới, trong đó vai trò của đơn vị cung cấp nguồn vốn như các ngân hàng là không thể thiếu.

Với đặc thù cho vay tập trung vào lĩnh vực nông nghiệp, chiếm khoảng 67% tổng dư nợ, Agribank cũng đang là một trong những ngân hàng đi đầu về cấp tín dụng xanh tại Việt Nam. Giai đoạn 2018 - 2020, dư nợ tín dụng xanh của Agribank tăng trưởng mức 100 - 380%/năm.

Ngân hàng đã triển khai chương trình tín dụng ưu đãi quy mô tối thiểu 50.000 tỷ đồng và không hạn chế về nguồn vốn phục vụ sản xuất nông nghiệp sạch, với lãi suất cho vay giảm từ 0,5 - 1,5%/năm. Dư nợ cho vay đối với lĩnh vực xanh tại Agribank hiện đạt hơn 12.000 tỷ đồng, với gần 42.000 khách hàng, tập trung vào lâm nghiệp bền vững và năng lượng tái tạo.

Những con số trên thể hiện nỗ lực của Agribank nhưng 12.000 tỷ đồng dư nợ tín dụng xanh nếu so với tổng dư nợ hơn 1,5 triệu tỷ đồng của nhà băng này thì vẫn còn khá nhỏ bé.

“Một trong những lý do quan trọng khiến ngân hàng chưa thể đẩy mạnh cấp tín dụng xanh là sự thiếu vắng của một bộ tiêu chuẩn chung”, bà Phùng Thị Bình, Phó tổng giám đốc Agribank chia sẻ.

Đối với các ngân hàng, khó khăn đầu tiên phải đối mặt lại mang tính cơ bản nhất: thế nào là một dự án xanh? Việc thiếu đi một tiêu chuẩn chung không chỉ là vấn đề của các ngân hàng Việt Nam mà ngay cả những định chế tài chính lớn nhất thế giới cũng phải đối mặt.

Trong vài năm trở lại đây, những ngân hàng hàng đầu như Morgan Stanley, HSCB, Goldman Sachs hay JPMorgan đã công bố sẽ đầu tư 750 - 2.500 tỷ USD cho tài chính bền vững đến năm 2030.

“Nhu cầu với nguồn vốn tín dụng xanh của Việt Nam là rất rõ ràng nhưng mức cầu này cũng phụ thuộc vào độ hấp dẫn của tín dụng xanh”, ông Nguyễn Bá Hùng, Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) chia sẻ.

Là một quốc gia đang phát triển với tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, nhu cầu sử dụng năng lượng ngày càng tăng, đồng thời phải đối mặt với những áp lực lớn từ biến đổi khí hậu, Việt Nam cần lượng vốn lớn đầu tư vào các lĩnh vực xanh như năng lượng tái tạo, chuyển đổi năng lượng, xử lý chất thải…

Ước tính gần đây của IFC cho rằng, đầu tư cho các hoạt động liên quan đến biến đổi khí hậu ở Việt Nam có thể lên tới 757 tỷ USD vào năm 2030. Trong đó, nguồn vốn tín dụng xanh từ các tổ chức quốc tế có vai trò rất quan trọng, tạo đà cho phát triển thị trường. Để các nguồn vốn quốc tế tiếp cận tới các dự án tại Việt Nam, vai trò của các nhà băng trong nước rất quan trọng. Việc xây dựng bộ khung ESG đáp ứng tiêu chuẩn trở thành cơ sở để tiếp cận các nguồn lực quốc tế.