Cao su Việt Nam ra sao khi Mỹ áp thuế 25% cho ô tô

I. Trump áp thuế 25% đối với ô tô nhập khẩu vào Mỹ

Ông Trump sẽ áp dụng mức thuế 25% - cộng thêm các loại thuế hiện hành - đối với xe nhập khẩu hoàn chỉnh, bắt đầu từ 11 giờ 01 phút ngày 3/4 theo giờ Việt Nam. Mức thuế cơ bản của Mỹ đối với ô tô nhập khẩu hiện là 2,5%.

Mức thuế mới này sẽ được áp dụng cho ô tô và xe tải được sản xuất tại các quốc gia có hiệp định thương mại tự do với Mỹ, bao gồm Canada, Mexico và Hàn Quốc. Các nước này sẽ bị ảnh hưởng nặng nề, cũng như những nhà sản xuất ô tô của Nhật Bản, Đức, Italy và Vương quốc Anh.

Các chuyên gia thương mại và ô tô cho rằng mức thuế đơn phương này sẽ vi phạm Hiệp định thương mại Mỹ-Mexico-Canada (USMCA) và Hiệp định Thương mại Tự do Mỹ-Hàn (KORUS).

Mức thuế 25% cũng áp dụng cho các linh kiện ô tô nhập khẩu chủ chốt, mà theo tuyên bố của ông Trump bao gồm động cơ và phụ tùng động cơ, hộp số và phụ tùng truyền động, cùng với những linh kiện điện. Tuy nhiên, thuế nhập khẩu linh kiện có thể được áp dụng muộn hơn tối đa một tháng, và thời điểm chính thức sẽ được thông báo trong một công bố sắp tới trên Công báo Liên bang, nhưng không muộn hơn ngày 3/5. Công báo này cũng sẽ nêu rõ mã số thuế quan cụ thể cho từng loại linh kiện chịu thuế. Đây là chi tiết mà tuyên bố của ông Trump chưa đề cập đến.

Kế hoạch này cho phép miễn trừ một phần thuế quan đối với xe và linh kiện đáp ứng quy tắc xuất xứ của USMCA, nhưng chỉ áp dụng cho phần giá trị có nguồn gốc từ Mỹ. Ví dụ, một chiếc xe tải sản xuất tại Mexico với 45% linh kiện từ Mỹ vẫn sẽ bị áp thuế 25% trên 55% giá trị còn lại.

Sau khi mức thuế nói trên được công bố, cổ phiếu của General Motors đã giảm 8% trong phiên giao dịch ngoài giờ. Cổ phiếu của Ford và cổ phiếu được giao dịch tại Mỹ của Stellantis đều giảm khoảng 4,5%. Tại châu Á, cổ phiếu của Toyota Motor, Honda Motor và Hyundai Motor đều giảm từ 3-4%.

II. Ngành Cao su Việt Nam có bị ảnh hưởng hay không

Thị trường quan trọng nhất của cao su Việt Nam chính là Trung Quốc. Trong năm 2024, xuất khẩu cao su sang Trung Quốc đạt gần 1,5 triệu tấn, trị giá 2,4 tỷ USD, giám 8,5% về lượng nhưng tăng gần 11% về trị giá so với năm 2023. Trung Quốc chiếm 72% về lượng và 71% kim ngạch xuất khẩu cao su năm 2024.

Trong đó 33% Trung Quốc nhập khẩu để sản xuất lốp xe.

Việc đánh thuế này này ít tác động tới hoạt động sản xuất xe của Trung Quốc này vì Mỹ không phải thị trường chính, chiếm chưa tới 2% sản lượng tiêu thụ ô tô của Trung Quốc.

III. Nhiều yếu tố thuận lợi cho ngành cao su

1. Giá cao su tự nhiên neo cao do thiếu hụt nguồn cung

Năm 2024, giá cao su tự nhiên trên thị trường thế giới đã tăng đáng kể (giá cao su TSR20 và RSS3 bình quân tăng 27% và 54% svck), chủ yếu do ảnh hưởng bởi các hiện tượng thời tiết cực đoan:

• Nửa đầu năm: hiện tượng El Niño khiến nhiệt độ cao kéo dài và thời tiết khô hạn tại các khu vực sản xuất chính ở Đông Nam Á;
  
  
• Nửa cuối năm: diễn biến mưa lớn kéo dài cùng với bão lũ liên tiếp xảy ra tại các vùng sản xuất lớn tại Thái Lan và Việt Nam đã khiến công việc khai thác cao su gặp khó khăn, làm trì hoãn nguồn cung nguyên liệu trong cao điểm thu hoạch.

Thời tiết không thuận lợi trong năm vừa qua khiến nguồn cung giảm đẩy giá cao su tự nhiên tăng cao.

Theo ANRPC, năm 2024, sản lượng và tiêu thụ cao su tự nhiên tăng trưởng lần lượt 2.8% và 1.8% svck, thiếu hụt khoảng 1.16 triệu tấn.

Đồng thời, ANRPC cảnh báo tình trạng nguồn cung cao su toàn cầu có thể kéo dài đến năm 2028, dẫn đến mức thiếu hụt hàng năm từ 600-800 nghìn tấn.

2. Sản lượng xuất khẩu các thị trường lớn giảm

• Thái Lan (32% nguồn cung toàn cầu): Theo Hiệp hội cao su Thái Lan (RAOT) năm 2024, mưa lớn và lũ lụt ở miền Nam Thái Lan vào tháng 12/2024, ảnh hưởng đến 11 tỉnh chiếm 80% sản lượng cao su của cả nước. Điều này làm giảm khoảng 140.000 tấn trong tháng 12. Sản lượng xuất khẩu cao su năm 2024 đạt 4,705 nghìn tấn giảm 1.5% svck, mức thấp nhất trong 4 năm qua.
  
  
• Indonesia (18% nguồn cung toàn cầu): Sản lượng xuất khẩu cao su năm 2024 đạt 1.55 triệu tấn giảm 13.4% so với 1.79 triệu tấn đạt được năm 2023. Đây là năm giảm thứ 3 liên tiếp, nguyên nhân do bệnh rụng lá lan rộng và chuyển đổi diện tích trồng cao su sang trồng các loại nông sản khác có giá trị kinh tế cao hơn.
  
  
• Việt Nam: Sản lượng khai thác năm 2024 đạt 1.37 triệu tấn tăng 6.2% svck, tương ứng tăng 80 nghìn tấn. Tuy nhiên, mức tăng này không đủ bù đắp được thiếu hụt từ Thái Lan và Indonesia

3. Cơ hội cho cao su Việt Nam

a. Xuất khẩu sang EU

• EU đã ban hành Quy định chống phá rừng (EUDR) bắt đầu có hiệu lực từ 29/06/2023. Bảy loại nguyên liệu trong phạm vi kiểm soát gồm dầu cọ, gia súc, cà phê, cao su, gỗ, cao cao và đậu tương. Việt Nam có ba nguyên liệu gồm cà phê, gỗ và cao su.
  
  
• Từ đầu năm 2024, VRG đã chính thức áp dụng giá sàn cho các sản phẩm được chứng nhận PEFC, với mức giá cao hơn giá sàn tối thiểu là 10 USD cho các sản phẩm cùng loại.

Thời gian hiệu lực EUDR: dự kiến được áp dụng kể từ cuối năm 2025.

b. Mỹ là thị trường nhiều tiềm năng cho xuất khẩu cao su của Việt Nam

• Giá cao su Việt Nam đang cạnh tranh
  
  
• MBS cho rằng Mỹ sẽ tăng lượng cao su nhập khẩu trong thời gian tới nhờ sản xuất ô tô trong nước cải thiện khi Mỹ tăng thuế suất nhập khẩu ô tô và đa dạng hoá nguồn cung, giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu cao su từ Canada, Mexico và Trung Quốc (chiếm khoảng 19% lượng nhập khẩu vào Mỹ).

c. Kim ngạch xuất khẩu được kỳ vọng tăng trưởng tốt trong năm 2025 nhờ những yếu tố trên

• Sản lượng thu hoạch của Việt Nam tăng trong khi các nước sản xuất lớn khác giảm, cùng với giá bán cao, sẽ giúp kim ngạch xuất khẩu cao su vẫn tăng trưởng tốt trong năm 2025. Kim ngạch xuất khẩu cao su có thể đạt trên 3.5 tỷ USD.

--- Gộp bài viết, 01/04/2025, Bài cũ: 01/04/2025 ---

Cổ đông Cao Su đâu hết rồi.