Câu chuyện quản trị rủi ro mọi người sẽ phải đối mặt và cách quản trị rủi ro

Trong bối cảnh thế giới đang chịu ảnh hưởng từ dịch COVID-19, chứng khoán lại một lần nữa trở thành chủ đề mà nhiều người quan tâm đến. Cụm từ "Chứng khoán" trở thành một thị trường mà bất cứ ai, từ doanh nhân đến công nhân, từ già đến trẻ, đều bắt đầu muốn bỏ tiền vào với mưu cầu kiếm lời.
Việt Nam, một quốc gia với hơn 97 triệu người, số lượng tài khoản chứng khoán hiện tại chỉ mới dừng tại 3 triệu tài khoản, nghĩa là 3,1% trên tổng dân số, đã và đang trên con đường bùng nổ số lượng mở mới tài khoản chứng khoán ở mức kỷ lục trong lịch sử. Đủ để thấy rằng Covid đóng đi cơ hội của biết bao nhiêu người, nhưng cũng mở ra cơ hội cho những Nhà đầu tư F0 - Dòng tiền xanh - sạch - xinh thâm nhập vào thị trường chứng khoán Việt Nam.

+ Mn kỳ vọng điều gì?
Hiển nhiên bạn sẽ không đầu tư chứng khoán nếu như bạn không kỳ vọng tỷ suất lợi nhuận của mình sẽ cao hơn các kênh đầu tư khác
Biểu đồ diễn biến của VN-Index, chỉ số tổng hợp giá chứng khoán niêm yết tại Sở Giao dịch chứng khoán Hồ Chí Minh (HOSE), từ 2013 đến 2021. Đây là giai đoạn mà nền kinh tế bắt đầu ổn định sau khi trải qua Bong bóng chứng khoán và Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu (2007-2009), Căng thẳng thị trường nợ, lạm phát cao và hệ thống ngân hàng suy yếu (2011-2012). Tính bình quân hàng năm, chỉ số mang tính đại diện này đã tăng khoảng 15.08%/năm - từ khoảng hơn 400 điểm lên 1275 điểm.
Nhưng trước khi đi được đến con số tăng trưởng ấn tượng như vậy, đã có biết bao con người ngã xuống để cho ra được các bài học khác nhau trong thị trường. Với sự phát triển của Internet ngày nay, F0 - những nhà đầu tư mới, luôn có thể khai phá được rất nhiều câu chuyện dở khóc dở cười từ các bậc tiền bối, có lẽ có cả những giọt lệ. Chúng ta cùng đi qua một trong nhiều bài học đó là gì dưới đây.

+ Mn sẽ làm gì khi đối mặt rủi ro?
Cạm bẫy Bluechip
“Vì đó là nơi mà nhà đầu tư nhỏ lẻ “chết” nhiều nhất”, nhà đầu tư trẻ A chua chát chia sẻ.
Với anh, Bluechip, tức những cổ phiếu nằm trong nhóm VN30, chỉ phù hợp với các quỹ lớn và nhà đầu tư tiền tỷ trong tài khoản. Đây là nhóm cổ phiếu chịu áp lực mạnh của thị trường, thị trường thì khó tăng mạnh, nhưng giảm thì lại khác. Cho nên đối với người có tiền thì lời 3% là đủ, không cần nhiều.
Ngược lại, tâm lý nhiều nhà đầu tư mới cho rằng các công ty vốn hóa nghìn tỷ không thể phá sản, “không phá sản nhưng giá có thể giảm”, thậm chí giảm rất sâu.
“Những cái lời ảo”
Xưa, có người bạn của tôi khoe, mày ạ, tao mới đánh con FLC mới 2 ngày lời hơn 20 triệu, đến hôm nay nó quất phát còn 200 ngàn.
Đặc thù của thị trường chứng khoán Việt Nam là thị trường T3. NĐT chỉ có quyền bán cổ phiếu của mình 3 ngày sau khi thực hiện giao dịch (tức mua ngày hôm nay thì 3 ngày sau mới được bán). Đây là sự khác biệt lớn nhất giữa thị trường Việt Nam và thị trường chứng khoán Mỹ.
Vì vậy trong khoảng thời gian 3 ngày này, khoản lời lỗ chỉ là tạm thời, thậm chí sau 3 ngày này, bạn chưa thực hiện mua, bán thì tiền lời lỗ cũng vẫn chỉ là trên danh nghĩa. Nhiều anh chị cứ khéo đùa nhau câu “chưa bán là chưa lỗ”, hay câu “Còn thở là còn gỡ”, nghe thì vui đấy, nhưng cứ thế ôm mãi những khoản lỗ mà ai nhìn vào cũng thấy ong đầu và ngao ngán.

+ Quy tắc quản trị rủi ro
Vì thế, cắt lỗ là quy tắc bất di bất dịch trong chứng khoán (kể cả những thị trường khác như tiền ảo, forex,...). Cắt lỗ đúng lúc sẽ giúp bạn hạn chế những tổn thất về tiền bạc khi các cổ phiếu biến động. Tuy nhiên, thực tế đã chứng minh cắt lỗ không phải dễ dàng, bởi rào cản lớn nhất của nhà đầu tư lúc này chính là tâm lý. Đôi lúc khi bạn vừa bán xong thì cổ phiếu lại tăng khiến bạn tức điên lên. Những trường hợp như thế này xuất hiện rất nhiều trên thị trường, khóc cười đủ cả.
Thầy của tôi - bậc thầy về quản trị nguồn vốn, tôi chưa bao giờ thấy ông lỗ quá 4% tài sản của mình, bởi ông có nguyên tắc như thế này:
“Nếu không chạy nhanh trước khi tuyết lở, cái kết cuối cùng chỉ còn thân xác vùi trong đống tuyết”
Đúng vậy, bạn có thể chinh phục lại ngọn núi bất kỳ lúc nào sau khi biến cố qua đi, chỉ có điều ngu ngốc là ngoan cố đương đầu với nó khi bão đến.

+ Cần một hành trang
Với tôi, tối thiểu bạn phải biết tình hình doanh nghiệp bạn đầu tư đang như thế nào, quan trọng tiếp theo vẫn là kiến thức và tâm lý. Kiến thức giúp bạn hiểu rõ được mình đang làm gì, và tâm lý giúp bạn đưa ra những quyết định tỉnh táo trong lúc hoảng loạn nhất. Mọi chuyển biến trên thị trường đều có lí do. “Người biết nhiều sẽ bớt đắng cay hơn người không biết gì.”
Thị trường chứng khoán là tập hợp những chuỗi cay - đắng - ngọt - bùi, bài học này vừa đi qua bài học khác lại ập đến. Nhưng tôi tin, chỉ cần bạn trải nghiệm đủ, việc kiếm tiền từ thị trường này thực ra không quá khó khăn với mức sinh lãi 10%/năm, cao gấp đôi lãi suất ngân hàng hiện tại. Nếu bạn giỏi hơn và có người tư vấn phù hợp, số % đó, thậm chí, sẽ còn tăng cao nữa.