Chi trả cổ tức: DN trễ hẹn, cổ đông kêu ai ?...

Hiện nay, xuất hiện tình trạng một số DN niêm yết không thực hiện đúng cam kết với cổ đông về thời hạn chi trả cổ tức, thậm chí liên tục dời ngày chi trả như đã thông báo trước đó. Vấn đề này đang gây nhiều bức xúc cho nhà đầu tư vì họ cho rằng, các DN niêm yết đang cố tình dùng thủ thuật để chiếm dụng vốn của cổ đông. Trong khi đó, hành lang pháp lý về chế tài xử lý hành vi vi phạm để bảo vệ nhà đầu tư còn bỏ ngỏ!

Từ trường hợp SSM…

CTCP Chế tạo kết cấu thép VNECO (SSM) đang niêm yết trên sàn Hà Nội. Ngày 4/8/2010, thông tin từ HNX cho biết, căn cứ thông báo của Trung tâm Lưu ký Chứng khoán về việc điều chỉnh ngày thanh toán cổ tức năm 2009 của SSM, thời gian thanh toán cổ tức của SSM sẽ được điều chỉnh sang ngày 10/9/2010 thay vì ngày 30/7/2010 như đã thông báo.

Lý do của việc điều chỉnh này theo SSM là do nguồn tiền của các chủ đầu tư chưa thanh toán theo dự kiến, đồng thời Công ty cũng đang cần giữ lại nguồn vốn cần thiết để phục vụ cho việc sản xuất - kinh doanh. Đây là lần điều chỉnh lần thứ hai về ngày chi trả cổ tức của SSM. Trước đó, Công ty đã thông báo sẽ trả cổ tức vào ngày 7/7/2010, nhưng phải lùi lại ngày 30/7/2010 với lý do là nguồn tiền chuẩn bị thanh toán cổ tức năm 2009 về chậm hơn.

Được biết, doanh thu từ hoạt động sản xuất - kinh doanh năm 2009 của SSM đạt hơn 228,2 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 33,3 tỷ đồng. Do đó, ĐHCĐ thường niên năm 2010 của SSM đã ra Nghị quyết dành 50% lợi nhuận sau thuế để chia cổ tức cho các cổ đông hiện hữu, trong đó có phương án chi trả cổ tức bằng tiền mặt với tỷ lệ 36,6% (mỗi cổ đông sở hữu 1 cổ phiếu sẽ được nhận 3.660 đồng) và bằng cổ phiếu theo tỷ lệ 10:2 (cổ đông sở hữu 10 cổ phiếu sẽ được hưởng thêm 2 cổ phiếu mới).

Nhà đầu tư Đặng Kim Hà, ngụ ở số 5/105/10 Nơ Trang Long, phường 7, quận Bình Thạnh, TP. HCM bức xúc cho biết: "Tôi bỏ ra trên 1 tỷ đồng để mua gần 30.000 cổ phiếu SSM với mong muốn có được cổ tức cao. Nhưng với 'phi vụ' dời ngày chi trả cổ tức này, mỗi tháng SSM chiếm dụng của tôi số tiền trên 100 triệu đồng". Như vậy, với số lượng khoảng 3 triệu cổ phiếu đang niêm yết, SSM đã giữ lại trên 10 tỷ đồng cổ tức đáng lẽ phải chi trả cho cổ đông.

Để rộng đường dư luận xung quanh phản ánh của nhà đầu tư, phóng viên ĐTCK đã liên lạc qua điện thoại với ông Hoàng Việt Trung, Phó giám đốc VNECO (chức danh nêu trong website của Công ty), có trụ sở tại Khu công nghiệp Hòa Khánh, quận Liên Chiểu, Đà Nẵng, nhưng ông Trung không cung cấp thông tin và cho rằng, Báo ĐTCK không có chức năng "chất vấn" về lĩnh vực này. Được biết, theo bản cáo bạch của SSM, ông Trung là ủy viên HĐQT phụ trách công bố thông tin chính của SSM... Rõ ràng, trong trường hợp này, DN đã "từ chối" quyền được thông tin ra công luận để nhà đầu tư, cổ đông hiểu hơn về mình.

… mong một chế tài cụ thể

Trao đổi với phóng viên ĐTCK, đại diện của HNX cho biết, về thủ tục, việc dời ngày chi trả cổ tức trước hết DN niêm yết phải có văn bản gửi Trung tâm Lưu ký. Sau đó, Trung tâm tiến hành xử lý, đồng thời có công văn thông báo đến Sở GDCK và Sở lấy đó làm căn cứ để thông tin rộng rãi ra công chúng. Đây là vấn đề của DN niêm yết, Sở GDCK hay Trung tâm Lưu ký không có quyền có cho phép hay không cho phép DN dời ngày chi trả cổ tức như đã công bố trước đó. Tuy nhiên, vị này cũng cho rằng, đang rất băn khoăn về việc DN tự ý dời ngày chi trả cổ tức, vì như thế sẽ gây thiệt hại cho quyền lợi của đa số cổ đông.

Theo luật sư Bùi Quang Nghiêm, Giám đốc Công ty Luật hợp danh Nghiêm & Chính, đây được coi như khoản DN vay cổ đông, theo quy định của Bộ luật Dân sự, DN chậm chi trả cổ tức cho cổ đông làm phát sinh trách nhiệm dân sự là phải trả lãi suất chậm trả bằng 150% so với lãi suất cơ bản của Ngân hàng Nhà nước. Hiện pháp luật chưa có quy định nào khác về chế tài đối với công ty niêm yết trong việc chậm chi trả cổ tức. Đồng thời, việc xử phạt hành vi vi phạm hành chính trong vấn đề này thì Luật Chứng khoán hay Luật Doanh nghiệp cũng không có quy định. Đây là một kẽ hở để các DN niêm yết có thể lợi dụng.

Tất nhiên, với một DN niêm yết, bên cạnh việc tuân thủ luật pháp, việc giữ chữ tín với các nhà đầu tư, với các cổ đông phải được đặt lên hàng đầu. Có thể DN chưa cân đối đủ nguồn để trả cổ tức hoặc cần vốn để kinh doanh, tái đầu tư vào lĩnh vực khác, nhưng nếu chậm trả cổ tức cho cổ đông thì việc chậm trả ít nhất cũng phải xin ý kiến và được sự đồng ý của đa số cổ đông... Đồng thời, việc thiếu vắng chế tài cụ thể cho hành vi này cũng là một kẽ hở mà các nhà làm luật cần "vá lại" trong hành lang pháp lý về TTCK, nhất là đối với lần sửa đổi, bổ sung Luật Chứng khoán sắp tới.

Quốc Trị​