CHIẾN LƯỢC ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN - Phần 1 : Am hiểu nền kinh tế

Công ty X

Phát triển sp mới

Khả năng điều hành

Chiến lược marketing

Để xác định giá trị cổ phiếu của một công ty, cần phải chú ý đến môi trường hoạt động kinh doanh của chính công ty đó. Tình hình kinh tế toàn cầu và Việt Nam, các sự kiện chính trị và những thay đổi trong một ngành có thể ảnh hưởng sâu rộng đến từng công ty vượt ngoài tầm kiểm soát của họ.

Điểm mấu chốt khi phân tích triển vọng giá cổ phiếu của công ty là cần phải cân nhắc một loạt các yếu tố sẽ ảnh hưởng đến thu nhập của công ty trong hiện tại và tương lai. Một trong những yếu tố này được gọi là “nội sinh” của công ty, nghĩa là các yếu tố này do công ty kiểm soát trực tiếp. Ví dụ như năng lực quản lý, chiến lược tiếp thị và phát triển sản phẩm mới.

Tâm lý nhà đầu tư

Giá cả hàng hóa

Thị trường chứng khoán

Kinh tế

Kinh tế thế giới

Chính sách của Chính phủ

Tỷ giá hối đoái

Thị trường quốc tế

Lãi suất

Tuy nhiên, cũng sẽ có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập của công ty, phần lớn là các yếu tố “ngoại sinh”, nghĩa là công ty rất ít hoặc không thể kiểm soát được những yếu tố này. Một số các yếu tố có thể diễn biến rộng, tác động đến toàn bộ nền kinh tế. Ví dụ như: tỷ lệ tăng trưởng, mức lãi suất và chính sách tài khóa của Chính phủ, sự chuyển đổi cơ cấu kinh tế chẳng hạn như sự quốc tế hóa đang gia tăng của kinh tế Việt Nam cũng được coi là một trong những yếu tố này.

Phương pháp phân tích đầu tư “tiếp cận từ trên xuống”

Phân tích cụ thể một công ty

Kinh tế toàn cầu, tình hình chính trị quốc tế

Kinh tế trong nước, chính sách vĩ mô, tình hình xã hội, xu hướng dân số

Xu hướng tiêu dùng, cải tiến công nghệ, thay đổi mức sống

• Xu hướng phát triển của ngành công nghiệp, ví dụ như thị trường cạnh tranh, chính sách của Chính Phủ đối với từng ngành
• Xu hướng thu hẹp thị trường, ví dụ như xu hướng trong ngành thực phẩm
• Xu hướng phát triển thị trường trong nước

Thực hiện phương pháp tiếp cận từ trên xuống để phân tích triển vọng của công ty, đầu tiên là xem xét chung về kinh tế vĩ mô, môi trường chính trị và xã hội. Sau đó, dần dần tập trung vào phân tích các ngành nghề cụ thể hơn, hoặc thậm chí tập trung phân tích ảnh hưởng vùng đối với thu nhập của công ty. Ưu điểm của phương pháp này là đảm bảo những thông tin liên quan được xem xét một cách nhất quán.

Đồng thời đảm bảo những thông tin cơ bản quan trọng đã được tính đến đầy đủ, do đó sự tương tác giữa điều kiện kinh tế vĩ mô nói chung và các ngành nghề cụ thể cũng đã được lưu ý.

Thực hiện phương pháp phân tích từ trên xuống cũng hữu ích để xem xét những tình huống khác, ví dụ như kết hợp các giả định khác nhau về điều kiện kinh tế đối với hoạt động của từng công ty cụ thể.

Điều cần nhớ là giá chứng khoán phần lớn phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư về thu nhập của công ty trong tương lai. Nói cách khác, giá cổ phiếu hiện hành của công ty đã thể hiện những dự đoán của nhà đầu tư về điều kiện kinh tế và kết quả hoạt động của công ty trong tương lai. Tuy nhiên, kỳ vọng của nhà đầu tư không ổn định, liên tục thay đổi do sẵn có thông tin mới. Vì vậy, kỳ vọng của nhà đầu tư thay đổi khiến giá cổ phiếu cũng thay đổi.

Nền kinh tế Việt Nam

Điều kiện kinh tế Việt Nam thường có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả hoạt động của công ty. Một số yếu tố trong nhiều yếu tố kinh tế vĩ mô có thể ảnh hưởng đến một công ty bao gồm: tốc độ tăng trưởng kinh tế, tỷ lệ lạm phát, tốc độ tăng trưởng việc làm, mức lãi suất, tỷ giá hối đoái và các công cụ khác nhau của chính sách kinh tế.

Sau đây là các số liệu quan trọng để theo dõi, xem xét: tổng sản phẩm quốc nội (GDP), lãi suất, thất nghiệp, lạm phát, tỷ giá hối đoái, cán cân thanh toán và thâm hụt ngân sách. Tuy nhiên, bạn không phải là một nhà kinh tế để phân tích dữ liệu này. Tóm lại, bạn chỉ đơn thuần tìm kiếm dữ liệu để xác định xu hướng tổng thể và đánh giá tác động của nó vào tâm lý thị trường, chứ không phải để phân tích những gì đã xảy ra năm ngoái, hay đưa ra các giải pháp cho các vấn đề kinh tế.

Cập nhập thông tin

Cập nhật điều kiện kinh tế Việt Nam tương đối dễ dàng, miễn là bạn sẵn sàng đầu tư chút ít thời gian. Bạn có thể tham khảo thông tin về các điều kiện kinh tế tại Báo cáo của Ngân hàng nhà nước về chính sách tiền tệ được công bố hàng năm hoặc việc thay đổi lãi suất cơ bản được công bố hàng tháng trên website của cơ quan này. Ngoài ra, bạn có thể tham khảo các thông tin kinh tế vĩ mô tại website của Tổng Cục Thống kê http://www.gso.gov.vn

Các báo, đặc biệt là Tạp chí Đầu tư chứng khoán, Thời báo kinh tế Việt Nam, Nhịp cầu đầu tư… cũng đăng tải những thông tin kinh tế mới. Các bộ phận nghiên cứu của các CTCK thường xuyên đăng những thông tin về kinh tế Việt Nam bao gồm cả dự đoán điều kiện kinh tế.

Kết luận

• Tất cả các quyết định đầu tư cần được thực hiện dựa trên việc xem xét điều kiện kinh tế vĩ mô.
• Bằng cách hiểu được xu hướng của nền kinh tế trong nước và quốc tế, bạn sẽ đưa ra quyết định tốt hơn dựa trên những khu vực sẽ thu được lợi nhuận hoặc bị ảnh hưởng trong tương lai.
• Thông tin kinh tế có thể thu thập từ một số nguồn sau: website www.gso.gov.vn. Mục kinh doanh của các báo, các website chuyên về kinh doanh và các phương tiện truyền thông tài chính khác cung cấp báo cáo tổng thể về tình trạng của nền kinh tế.