Chứng khoán khó trông chờ vào tín dụng

Không gia hạn việc nâng tỷ lệ an toàn vốn
16/08/2010 09:13:54

Các ngân hàng sẽ phải cạnh tranh gay gắt hơn trong huy động tiền nhàn rỗi từ dân cư - Ảnh: Đức Thanh ​

(ĐTCK-online) Trước kiến nghị của 14 NHTM và công ty tài chính thành viên Hiệp hội Ngân hàng (VNBA) về các khó khăn khi thực hiện quy định tại Thông tư 13/TT-NHNN, nhất là thời gian để chuẩn bị thực hiện quá gấp, trả lời ĐTCK cuối tuần qua, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Nguyễn Văn Giàu khẳng định, thời gian thực hiện là không nhanh. Vì một văn bản pháp lý được ban hành từ ngày 20/5 tới 1/10 mới có hiệu lực.

>> Kiến nghị về Thông tư 13: Xử lý “kỹ thuật” thế nào?
>> Thống đốc NHNN nói về Thông tư 13
>> 14 ngân hàng, công ty tài chính “phản pháo” chính sách mới
>> Tăng trưởng tín dụng lại gặp “khe cửa hẹp”
​

Theo Thống đốc, trong khi các văn bản quy phạm pháp luật tối thiểu là 45 ngày, còn với Thông tư 13 có tới 130 ngày để ngân hàng chuẩn bị.
Cũng theo Thống đốc NHNN, thời gian từ nay đến khi thực hiện các quy định tại Thông tư 13 còn đến 1 tháng rưỡi, nên vẫn theo lộ trình để thực hiện. Thông tư 13 không quy định các tỷ lệ an toàn quá cao. Mục tiêu của chính sách tiền tệ là ổn định giá trị tiền đồng và đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng, đồng thời đảm bảo an toàn hệ thống thanh toán, góp phần phát triển kinh tế. Và thực tế, việc ban hành Thông tư 13 là từng bước xây dựng hệ thống ngân hàng tiệm cận với chuẩn mực quốc tế.
Thế nên, việc ban hành thông tư này nhằm đáp ứng quá trình hội nhập đi từ thấp tới cao và dần thực hiện đến ngày 1/1/2011 sẽ còn cao hơn. Do đó, người có lợi trực tiếp chính là các tổ chức tín dụng, sau đó là toàn xã hội.
Về khoản tiền gửi không kỳ hạn của các tổ chức kinh tế, Kho bạc Nhà nước, Bảo hiểm xã hội và tổ chức khác không được tính vào nguồn vốn huy động để cho vay, NHNN cho rằng, tiền gửi không kỳ hạn có thể mất thanh khoản bất cứ lúc nào.
Tương tự, với tiền gửi thanh toán cũng vậy, trước đây không để trên tài khoản nhiều, các ngân hàng cũng sử dụng triệt để, nhưng không tính vào tỷ lệ an toàn.
Trong khi đó, ý kiến từ 14 NHTM, công ty tài chính cho rằng, tiền gửi không kỳ hạn của các tổ chức kinh tế, Kho bạc Nhà nước, Bảo hiểm xã hội và tổ chức khác thường chiếm tỷ lệ đến 15 - 20% trong tổng nguồn vốn huy động của ngân hàng. Và theo các NHTM thì đây là nguồn vốn ổn định cao. Do đó, phần vốn để đảm bảo khả năng thanh toán 35% (20% vốn huy động từ thị trường 1, NHTM phải giữ lại không được cho vay, cộng với 15 - 20% khoản vốn từ khoản tiền gửi không kỳ hạn từ tổ chức kinh tế, Bảo hiểm xã hội, Kho bạc Nhà nước… ) trên tổng nguồn vốn huy động là một tỷ lệ quá cao nên không hợp lý.
Vì vậy, theo kiến nghị từ VNBA, việc thực hiện các quy định trong Thông tư 13 sẽ gây ra không ít khó khăn cho các NHTM, công ty tài chính trong quá trình thực hiện, do “mặt bằng” của các NHTM, công ty tài chính không đồng đều…
Mặt khác, theo VNBA, tỷ lệ an toàn vốn được nâng từ 8% lên 9% kể từ ngày 1/10 tới sẽ có nhiều NHTM không thực hiện được. Vì thời gian chuẩn bị chỉ có 4 tháng nên các nhà băng phải có thời gian để điều chỉnh tài sản có rủi ro, cũng như phụ thuộc vào việc tăng vốn điều lệ của ngân hàng trong thời gian tới. Đặc biệt là các NHTM có quy mô nhỏ khi đang phải đối mặt với lộ trình tăng vốn theo quy định.
Vì để đảm bảo đúng quy định về tỷ lệ an toàn vốn của NHNN là 9% buộc các NHTM phải giảm “mẫu số”, tức giảm tài sản Có xuống và điều này có thể buộc nhà băng phải giảm quy mô tín dụng. Nếu không, ngân hàng phải tăng vốn tự có, nếu muốn mở rộng hoạt động cho vay.
Do đó, khả năng tăng trưởng tín dụng trong thời gian tới sẽ chững lại là điều khó tránh khỏi. Đáng chú ý là ở khối NHTM quy mô vừa và nhỏ, khả năng cạnh tranh trong huy động vốn từ dân cư còn yếu kém. Thêm vào đó, theo quy định hiện hành của NHNN, các ngân hàng không được sử dụng quá 20% vốn liên ngân hàng làm vốn tín dụng, nên kỳ vọng giảm lãi suất theo chủ trương để kích thích tăng dư nợ là điều không dễ thực hiện, nhất là sau khi quy định nâng tỷ lệ an toàn vốn có hiệu lực.
Các ngân hàng sẽ phải cạnh tranh gay gắt hơn trong huy động tiền nhàn rỗi từ dân cư để có vốn phát triển tín dụng. Từ đó dẫn đến chi phí đầu vào không thể giảm xuống theo chủ trương là về mức 10%/năm, nên ngân hàng khó có thể hạ lãi suất cho vay.
Trong khi đó, theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế, lãi suất cao, ngân hàng có vốn nhưng không cho vay được đang làm trì trệ các TTCK, bất động sản, DN không mở rộng sản xuất - kinh doanh. Vì thế, nếu không sớm điều chỉnh và có chính sách phù hợp, chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế trong những quý tới.
Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, TS. Lê Đức Thúy cũng nhận định, lãi suất cho vay hiện vẫn quá cao so với sức chịu đựng của DN và dân cư. Do vậy, thách thức phục hồi đà tăng trưởng trong nửa cuối năm 2010 lớn hơn thách thức về lạm phát cao trở lại, nên phải có biện pháp mạnh và đúng đắn trong hoạch định cũng như điều hành chính sách tiền tệ để đảm bảo cung ứng tổng phương tiện thanh toán (đảm bảo thanh khoản cho hệ thống ngân hàng và cho nền kinh tế).

Vân Linh​

Tăng trưởng tín dụng lại gặp “khe cửa hẹp”
14/08/2010 09:12:10

Những ngân hàng lớn như VCB, ACB, Eximbank… vẫn chưa thực hiện được phân nửa mục tiêu tăng trưởng dư nợ cả năm trong 2 quý vừa qua - Ảnh: Hoài Nam​

(ĐTCK-online) Khả năng lãi suất tiền gửi sẽ theo chiều hướng lên và cạnh tranh về huy động vốn sẽ gay gắt hơn trong thời gian tới, dù chỉ số giá tiêu dùng (CPI) được kiểm soát ở mức thấp trong 7 tháng qua cũng như mục tiêu cả năm.

>> Thông tư 13 và hệ thống tài chính Việt Nam
​

Không chỉ với nhà băng nhỏ, mà ngay cả ngân hàng lớn cũng tăng khuyến mãi trong thời gian gần đây, bên cạnh áp dụng mức lãi suất tiền gửi cao nhất 11,2%/năm theo đồng thuận, với kỳ vọng hút thêm được tiền nhàn rỗi trong dân cư. Song kỳ vọng huy động được tiền từ thị trường một (dân cư) của nhà băng không hẳn để đẩy mạnh cho vay, mà chủ yếu để cân đối lại nguồn trước khi quy định nâng tỷ lệ an toàn vốn từ 8% lên 9% bắt đầu có hiệu lực kể từ ngày 1/10 tới theo Thông tư 13/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

Lãi suất khó giảm
Chủ trương của Chính phủ đưa ra là tiếp tục điều chỉnh lãi suất huy động về 10%/năm và cho vay xuống 12%/năm để kích thích tăng trưởng. Trước đó, nhiều dự đoán cho rằng, lãi suất tiền gửi sẽ giảm dần trong tháng 8/2010. Thế nhưng, lãi suất huy động vốn đã diễn biến trái chiều. Trong đó, nhiều ngân hàng nhỏ giảm lãi suất đầu tháng 7 vừa qua (mức cao nhất còn 10,8%/năm) đã nhanh chóng điều chỉnh lên mức tối đa theo sự đồng thuận giữa các thành viên của Hiệp hội Ngân hàng là 11,2%/năm. Đồng thời, mức lãi suất này được áp dụng cho tất cả các kỳ hạn từ 3 - 12 tháng.
Trong những ngày qua, không ít ngân hàng tiếp tục tung ra khuyến mãi để tăng tính hấp dẫn cho lãi suất. Cạnh tranh về huy động vốn từ thị trường một ngày một nóng thêm khi quy định nâng tỷ lệ an toàn vốn lên 9% đang gần kề. Vì thế khó tránh khỏi việc một số nhà băng nhỏ đã mạnh tay đẩy vốn cho vay trong 2 quý đầu năm phải "căng sức" để huy động vốn từ thị trường một nhằm cân đối lại nguồn. Bởi theo quy định hiện hành của NHNN, các ngân hàng không được sử dụng quá 20% vốn trên thị trường liên ngân hàng so với vốn huy động. Mặt khác, Thông tư 13 quy định, các ngân hàng chỉ được sử dụng tối đa 80% vốn huy động để cho vay.
Nhưng điều đáng nói là nguồn vốn huy động dùng để cho vay (80% nói trên) của ngân hàng không bao gồm tiền gửi không kỳ hạn của tổ chức kinh tế, kho bạc nhà nước, bảo hiểm xã hội và các tổ chức khác. Có nghĩa là, ngoài tỷ lệ 20% vốn huy động về của các ngân hàng thương mại không được sử dụng để cho vay theo quy định tại Thông tư 13, thì khoản tiền gửi không kỳ hạn (15 - 20%) huy động từ tổ chức kinh tế, kho bạc nhà nước, bảo hiểm xã hội và các tổ chức khác, ngân hàng cũng không được cho vay.
Trong khi đó, theo lý giải của các ngân hàng thương mại, đây chính là nguồn vốn ổn định cao. Do đó, để đáp ứng được yêu cầu theo quy định tại Thông tư 13, các nhà băng, nhất là những đơn vị quy mô vừa và nhỏ sẽ gặp khó khăn, do uy tín trên thị trường chưa cao, huy động vốn từ thị trường một không dễ dàng, nên tìm cách gia tăng lãi suất.
Trao đổi với ĐTCK ông Nguyễn Hoàng Minh, Phó giám đốc NHNN - Chi nhánh TP. HCM cho biết, trong 2 ngày qua, NHNN - Chi nhánh TP. HCM tiếp tục thành lập đoàn kiểm tra về lãi suất huy động vốn tại các ngân hàng thương mại sau khi có những thông tin trái chiều về việc một số nhà băng áp dụng lãi suất cao hơn nhiều so với mức đồng thuận 11,2%/năm. Qua đó ổn định mặt bằng lãi suất tiền gửi để các nhà băng có thêm điều kiện giảm lãi suất cho vay, nhằm kích thích tăng trưởng dư nợ tín dụng.
Tuy nhiên, trước bối cảnh thị trường hiện nay, khi một số quy định "siết" kênh huy động cũng như sử dụng vốn của ngân hàng, thì nhiều khả năng lãi suất sẽ khó giảm thêm trong thời gian ngắn. Để cân đối được nguồn, các ngân hàng nhỏ tìm mọi cách để thu hút khách hàng, mặt bằng lãi suất tiền gửi từ đó không thể giảm thì lãi suất đầu ra cũng khó giảm theo. Tuy lãi suất cho vay thỏa thuận được nhiều ngân hàng đưa xuống 11,5 - 12,5%/năm, nhưng không phải khách hàng nào cũng vay được vốn giá rẻ.

Tín dụng không thể tăng nhanh?
Vốn huy động về của ngân hàng, đặc biệt là một số ngân hàng nhỏ, trong lúc này không dám mạnh tay cho vay, mà chủ yếu là để cân đối lại nguồn. Vì nếu muốn đẩy mạnh cho vay, các ngân hàng phải tăng vốn tự có, còn không nhà băng phải giảm tài sản có xuống và điều này sẽ ảnh hưởng đến hoạt động cho vay (tức thu hẹp tín dụng). Trong khi đó, vốn điều lệ của nhiều ngân hàng còn ở mức khiêm tốn. Theo thống kê, hiện có đến 23 đơn vị có vốn dưới 3.000 tỷ đồng.
Như vậy, ngoài những tác động của thị trường trong 5 tháng còn lại của năm 2010 được dự báo chưa hết khó khăn, tín dụng xuất khẩu sẽ chững lại do thị trường châu Âu bị ảnh hưởng bởi khủng hoảng nợ công tại Hy Lạp lan tỏa, thì với quy định nêu trên của Thông tư 13, các nhà băng cho biết, khó có thể kích thích được tăng trưởng dư nợ.
Cho dù "room" tín dụng còn lại để triển khai trong 5 tháng cuối năm được các nhà băng cho biết là khá lớn, vì tăng trưởng dư nợ 7 tháng qua chưa đáng kể, song muốn đạt mục tiêu tăng trưởng tín dụng đề ra ở mức khiêm tốn cho năm nay là không dễ. Tại VCB, ACB, Eximbank…, đây là những ngân hàng lớn, nhưng 2 quý đầu năm vẫn chưa thực hiện được phân nửa mục tiêu tăng trưởng dư nợ cả năm.
Còn ở một số ngân hàng quy mô nhỏ hơn, tuy đã thực hiện hơn 1/2 mục tiêu tăng trưởng dư nợ đưa ra cho cả năm, nhưng mục tiêu tín dụng các nhà băng này xây dựng lại rất thấp. Đơn cử tại HDBank, kết thúc hoạt động 7 tháng đầu năm 2010, Ngân hàng cho biết, dư nợ tín dụng là 7.474 tỷ đồng, đạt 71,18% so với kế hoạch cả năm, tuy nhiên nếu so với cùng kỳ năm trước, tín dụng tại HDBank chỉ tăng 11,42%.
OCB cho hay, 6 tháng đầu năm 2010, dư nợ tín dụng của Ngân hàng tăng 17% (đạt 9.816 tỷ đồng), thực hiện hơn 50% so với chỉ tiêu đề ra cho cả năm. Thế nhưng, so với năm trước, mục tiêu tăng trưởng tín dụng bình quân năm nay của OCB chỉ tăng 30%.
Theo thống kê của NHNN, 7 tháng đầu năm nay, tăng trưởng tín dụng toàn ngành ngân hàng là 12,96% so với mục tiêu kiểm soát cả năm là khoảng 25%. Điều này cho thấy, "room" tín dụng còn nhiều để triển khai trong khoảng thời gian từ nay đến cuối năm. Tuy nhiên, với các nhà băng, giảm lãi suất để kích thích tăng trưởng dư nợ nhằm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng tín dụng cũng như chỉ tiêu lợi nhuận đưa ra cho năm nay là không dễ trong thời gian còn lại của năm.
Vì thực tế, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Giàu cho biết, trong quý I đầu năm, tỷ lệ sử dụng vốn trên thị trường liên ngân hàng làm vốn tín dụng ở một số nhà băng còn chiếm tỷ trọng cao nên phải từng bước giảm dần trong quý sau đó. Theo thống kê của NHNN, trong các tuần gần đây, nhu cầu vốn qua thị trường liên ngân hàng giảm. Đến nay, ngân hàng phải ra sức huy động để cân đối nguồn và đảm bảo tỷ lệ dự trữ 20% trong tổng vốn 100% (huy động từ thị trường một) nên lãi suất tiền gửi khó có thể giảm.
Trong khi đó, tâm lý khách hàng, nhất là với doanh nghiệp đứng trước bối cảnh thị trường hiện nay vẫn chờ đợi lãi suất thỏa thuận giảm thêm mới tiếp cận vốn vay.
Tổng giám đốc một ngân hàng trên địa bàn TP. HCM nhận định, với các quy định đặt ra tại Thông tư 13, từ nay đến cuối năm không ít ngân hàng phải "co" dần tín dụng, sau khi các hợp đồng cho vay đáo hạn, để đáp ứng yêu cầu. Theo vị tổng giám đốc này, khả năng lãi suất tiền gửi sẽ theo chiều hướng lên và cạnh tranh về huy động vốn sẽ gay gắt hơn trong thời gian tới, dù chỉ số giá tiêu dùng (CPI) được kiểm soát ở mức thấp trong 7 tháng qua cũng như mục tiêu cả năm.
Để cạnh tranh được trong huy động vốn, trong các cuộc họp với Hiệp hội Ngân hàng, các ngân hàng nhỏ kiến nghị về việc xin cơ chế riêng về lãi suất tiền gửi. Tuy nhiên, theo ông Hồ Hữu Hạnh, Giám đốc NHNN - Chi nhánh TP. HCM, trong một môi trường bình đẳng thì việc đó khó có thể xảy ra. Ông Hạnh cho biết, nếu nhà băng nào cố ý làm mất sự ổn định của thị trường cũng như mặt bằng lãi suất và có hành vi cạnh tranh không lành mạnh, NHNN sẽ có biện pháp kiểm soát chặt chẽ.

Vân Linh​

[r2)][r2)]