[Chuyện ngắn] Bẫy cận thị lịch sử (historical myopia) và rủi ro khi đầu tư commodities ít người nhắc

[Chuyện ngắn] Mr. Scott Fearon bàn về bẫy cận thị lịch sử (historical myopia) và rủi ro khi đầu tư nhóm commodities mà ít người nhắc đến>

@bbt TGN, đăng lại T2/2026:

Gần đây khi nhìn đồ thị thống kê của giá Vàng tương lai (Gold Futures) thế giới của BarChart, chúng tôi khá bất ngờ khi nó đã vào vùng quá mua (most overbought level) trong suốt gần 50 năm lịch sử kể từ 1980, một dữ liệu khá thú vị!



Dù không thể biết được giá Vàng, Bạc thế giới trong tương lai có thể lên đến bao nhiêu xét đến nhu cầu decoupling khỏi USD khá lớn từ Nga, Trung Quốc, Ấn Độ và các quốc gia khác, song những dữ liệu lịch sử, thậm chí thực sự xa lên đến 50 năm như vậy cho thấy bất cứ điều gì cũng có thể xảy ra nếu ta nhìn về phía sau đủ xa.

Bẫy cận thị lịch sử (historical myopia), khi một người quá tự tin về khả năng dự đoán giá hàng hóa trong lịch sử gần chỉ 10-20 năm như vị Ban lãnh đạo công ty Dầu khí trong câu chuyện ngắn dưới đây của Mr. Scott Fearon, cho chúng ta thấy rằng trong đầu tư hàng hóa (commodities), nhà đầu tư cần có thái độ khiêm tốn, luôn luôn nghi ngờ khả năng dự đoán của bất cứ ai, kể cả bản thân. Quan trọng hơn hết, chúng ta cần phải tôn trọng lịch sử, đặc biệt với những chu kỳ xa đến mức tận hơn 50 năm...

*******************

@Tác giả Scott Fearon, 2015, trong quyển Dead Companies Walking:

"...Anh ta tiếp tục đưa ra biểu đồ hiệu suất cho thuê giàn khoan, và đúng như vậy, trong 20 năm qua hay gì đấy, cứ mỗi quý nào hiệu suất sử dụng giàn khoan <70% thì tự động nó đảo chiều "shot up" ngược lên. Anh ta kết thúc buổi trò chuyện bằng một nụ cười tự tin: "Tôi bảo rồi đấy Scott, đây là thời điểm tuyệt vời để mua vào thêm."

Dù vậy, trong lúc đi ô tô về văn phòng, tôi bảo Geoff (trưởng phòng) rằng không hiểu vì sao tôi không muốn mua case nầy, tôi cảm giác như đây là một thương vụ "value trap" bắt dao rơi nào đó nên quyết định rằng mình sẽ đợi hoạt động kinh doanh của nó cải thiện triệt để rồi mới xem xét thêm.

Và may mắn thay cho tôi, bởi vì tôi không còn cơ hội nào để xem xét thêm. Đến giữa năm 1985, khi khối OPEC đẩy nguồn cung khiến giá dầu sụp đổ, giá cổ phiếu Global Marine còn $1, giảm -80% so với lúc tôi thăm trụ sở cty. Và các bạn đoán xem, tỷ suất rig utilization rate của Global Marine lúc đó là bao nhiêu? Khi ngành dầu khí vỡ trận, con số kỳ diệu mà Jerry nói với tôi chỉ còn 25%, thứ chưa bao giờ xẩy ra trong lịch sử 20 năm trước. Đến T1/1986, tức 18 tháng sau khi Jerry hối thúc tôi "MUA, MUA, MUA", Global Marine nộp đơn phá sản vì khối nợ vay quá lớn..."



*******************
Chi tiết tại: https://tinyurl.com/3x6rxa8n

Saigon, một trưa Thứ 6 đen tối (Black Friday) của TTCK Việt nam, 06.02.2026, Ban biên tập TGN