[Chuyện ngắn] Ngài Isaac Newton và bong bóng South Sea Company (reposted)>

[Chuyện ngắn] Ngài Isaac Newton và bong bóng South Sea Company (reposted)>

Lược dịch, trích dẫn và bàn thêm từ phần bình luận của tác giả Jason Zweig trong quyển The Intelligent Investor

@S.A.F.E (nhân ngày Thứ Năm đen tối 14.11.2024): Gần đây nhìn thấy nhiều nhà đầu cơ cá nhân bán tháo ra chứng khoán Việt Nam - trong đó có cả những DN chất lượng đang ở mức giá vừa phải (thứ chúng tôi sẽ có bài viết sớm trong tương lai gần), chuyển sang các kênh đang tăng nóng như crypto, altcoins đầy rủi ro, chúng tôi chợt nhớ đến câu chuyện của nhà vật lý học lỗi lạc: ngài Isaac Newton vs cổ phiếu South Sea Company.

Ít người biết rằng, Isaac Newton là một trong những người có IQ cao nhất thế giới (dự đoán lên đến gần 190-200), ông sáng tạo ra cả một bộ môn Toán tích phân (Calculus) năm ông chỉ mới 24 tuổi như một công cụ chỉ để đo lường bộ môn mà ông yêu thích: "các vì sao" - thứ mà các học sinh cấp 3 thông minh tại VN chúng ta học còn chưa hiểu rõ!

Những nhà vật lý, toán học lỗi lạc sau này như Albert Einstein còn phải ứng dụng Toán tích phân và các công trình về vũ trụ học mà Newton sáng tạo năm 20 mấy tuổi, và họ luôn tự nhận Newton thông minh hơn mình gấp nhiều lần!

Chúng tôi hoàn toàn tôn trọng (respect) Newton rất nhiều, và không hề có ý hạ thấp ông qua chuyện ngắn về cổ phiếu South Sea Company nầy.

Song như chúng ta có thể thấy: trong đầu tư, các bẫy tâm lý (psychology of human misjudgements) mà ngài Munger đã chỉ ra nó có sức mạnh khủng khiếp hơn trí thông minh IQ của loài người chúng ta, đến ngay cả bậc đại tài như Newton cũng không tránh nổi



Lòng ghen ghét đố kỵ khi nhìn những tài sản đang sinh lời nóng ngắn hạn từ bạn bè, đồng nghiệp, người xung quanh rất dễ khiến chúng ta lạc quên khỏi con đường đầu tư dài hạn ban đầu, khiến ta đưa ra các quyết định đầu tư sai lầm liên tục và chịu hậu quả khôn lường nhiều năm sau không dứt...
-----------------------
...."Câu chuyện bi kịch của ngài Newton để lại cho ta nhiều bài học. Nếu quý độc giả còn nhớ bài học về các bẫy tâm lý của ngài Munger mà chúng tôi đề cập cách đây không lâu, ngài Newton đã bị hiệu ứng siêu kết hợp tâm lý (lollapalooza effect) khi ông: vừa ghen tỵ với mức sinh lời của những người xung quanh, vừa sợ mất cơ hội, vừa bám víu vào cổ phiếu giảm giá đến mức mất tất cả tài sản.

Như ngài Graham đã có một câu châm ngôn bất hủ: “Kẻ thù lớn nhất của nhà đầu tư, không ai khác, chính là bản thân anh ta”.



Trong đầu tư, trí thông minh cảm xúc quan trọng khôn cùng: ta cần hiểu rằng một cổ phiếu bị đầu cơ điên rồ thì không thể tăng giá vĩnh viễn được!

Ta chỉ cần tích lũy những doanh nghiệp tuyệt vời mà ta am hiểu theo đúng bộ tiêu chí của bản thân – tại mức giá vừa phải (reasonable). Thời gian còn lại, ta chỉ việc ngồi ung dung tự tại, mặc cho quy luật thị trường cuốn đi “những kẻ không mặc quần” bất cẩn; rồi từ đó, ta lại mua vào những kho báu ẩn dưới từ đống tro tàn ấy một cách nhẹ nhàng và từ tốn."
-----------------------
Chi tiết tại: https://newslettervietnam.com/chuyen-ngan-ngai-isaac-newton-va-bong-bong-south-sea-company/

Saigon, nhân ngày Thứ Năm đen tối, 14.11.2024, bởi S.A.F.E team - TGN