Cơn bão vĩ mô đa tầng

Kỷ nguyên lãi suất liên tục giảm, vốn định hình nền tài chính toàn cầu từ những năm 1980 đến những năm 2010, đã kết thúc. Những gì chúng ta đang chứng kiến ngày nay không chỉ là sự tăng trưởng theo chu kỳ của chi phí vay, mà còn là một sự đảo ngược cơ cấu cơ bản, sẽ định hình lại chính sách kinh tế, chiến lược đầu tư và tài chính hộ gia đình trong nhiều thập kỷ tới.

Lãi suất tự nhiên - lãi suất cân bằng lý thuyết cân bằng giữa cung tiết kiệm và cầu đầu tư trong khi vẫn duy trì việc làm đầy đủ và ổn định giá cả - đã tăng mạnh. Sau khi giảm từ khoảng 5% vào đầu những năm 1980 xuống mức thấp kỷ lục 1,7% vào năm 2012, mô hình kinh tế cho thấy lãi suất đã tăng lên 2,5% và dự kiến sẽ đạt 2,8% vào năm 2030. Con số này có vẻ khiêm tốn, nhưng trong thế giới tài chính toàn cầu liên kết chặt chẽ, những biến động như vậy là vô cùng to lớn.

Cơn bão hoàn hảo của số phận nhân khẩu học

Động lực chính của sự đảo ngược này nằm ở nhân khẩu học. Thế hệ Baby Boom, những người đã tích lũy được nhiều thập kỷ tiền tiết kiệm dồi dào để chuẩn bị cho việc nghỉ hưu, giờ đây đã bước vào giai đoạn chi tiêu trong chu kỳ kinh tế của họ. Khi khoảng 76 triệu người Mỹ chuyển từ người tiết kiệm sang người chi tiêu, nguồn tiết kiệm nội địa khổng lồ vốn giúp kiềm chế lãi suất đang nhanh chóng cạn kiệt.

Lực cản nhân khẩu học này càng trở nên trầm trọng hơn bởi những diễn biến song song trong mô hình tiết kiệm toàn cầu. Trung Quốc, quốc gia đã tái sử dụng thặng dư thương mại khổng lồ thành trái phiếu kho bạc Mỹ trong hơn hai thập kỷ, đã thay đổi căn bản cách tiếp cận của mình.

Dự trữ ngoại hối của Trung Quốc đạt đỉnh gần 4 nghìn tỷ đô la vào năm 2014 nhưng kể từ đó đã giảm xuống còn 3,3 nghìn tỷ đô la do Bắc Kinh cho phép linh hoạt hơn về tiền tệ và tập trung vào các ưu tiên đầu tư trong nước.

Tương tự, các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ, vốn từng đầu tư đô la dầu mỏ vào trái phiếu chính phủ Mỹ, giờ đây đang chuyển hướng vốn sang các dự án trong nước đầy tham vọng. Chỉ riêng dự án thành phố Neom của Ả Rập Xê Út đã có thể hấp thụ hàng nghìn tỷ đô la vốn đầu tư trước đây chảy vào thị trường trái phiếu kho bạc.




Nhu cầu đầu tư tăng vọt đáp ứng tình trạng thiếu hụt tiết kiệm

Trong khi nguồn cung hợp đồng tiết kiệm toàn cầu tăng trưởng, nhu cầu đầu tư đang trải qua sự tăng trưởng chưa từng có trên nhiều lĩnh vực. Cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo đòi hỏi phải triển khai vốn lớn cho các trung tâm dữ liệu, nâng cấp lưới điện và chuyển đổi công nghiệp. Ước tính ban đầu cho thấy nhu cầu cơ sở hạ tầng liên quan đến AI có thể đạt 10 nghìn tỷ đô la trên toàn cầu trong thập kỷ tới.

Chuyển đổi khí hậu tạo thêm một tầng nhu cầu đầu tư. Việc đạt được mức phát thải ròng bằng 0 sẽ đòi hỏi phải tái thiết cơ bản các hệ thống năng lượng, mạng lưới giao thông và quy trình công nghiệp. Cơ quan Năng lượng Quốc tế ước tính rằng đầu tư năng lượng sạch toàn cầu phải tăng gấp ba lần, lên 4 nghìn tỷ đô la mỗi năm vào năm 2030 để đạt được các mục tiêu khí hậu.

Căng thẳng địa chính trị đã chấm dứt "cổ tức hòa bình" vốn giúp duy trì chi phí vay ở mức thấp trong ba thập kỷ. Các thành viên NATO đã cam kết chi tiêu quốc phòng ở mức 3,5% GDP, tăng so với mức chuẩn 2% trước đó. Sự gia tăng chi tiêu quân sự này có thể làm tăng thêm 2,3 nghìn tỷ đô la vào nợ công của riêng châu Âu trong thập kỷ tới, với những áp lực tương tự ảnh hưởng đến ngân sách quốc phòng trên toàn thế giới.

Ảnh hưởng đang giảm dần của Cục Dự trữ Liên bang

Áp lực chính trị lên sự độc lập của ngân hàng trung ương đặt ra thêm rủi ro cho triển vọng lãi suất. Mặc dù các cơ quan tiền tệ vẫn kiểm soát lãi suất chính sách ngắn hạn, nhưng ảnh hưởng của họ đối với chi phí vay dài hạn - lãi suất quan trọng nhất đối với thế chấp, trái phiếu doanh nghiệp và nợ chính phủ - lại hạn chế hơn nhiều.

Những cuộc tấn công vào sự độc lập của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) có thể đẩy lãi suất dài hạn lên cao một cách nghịch lý, ngay cả khi áp lực chính trị tìm cách buộc lãi suất giảm xuống. Nếu thị trường bắt đầu nghi ngờ cam kết ổn định giá của ngân hàng trung ương, các nhà đầu tư sẽ yêu cầu mức phí bảo hiểm cao hơn để bù đắp rủi ro lạm phát. Kết quả sẽ là một môi trường chính sách mà lãi suất ngắn hạn có thể bị kìm hãm một cách giả tạo trong khi chi phí vay dài hạn tăng vọt.



CHI TIẾT: https://vietnambusinessinsider.vn/c...tieu-quoc-phong-den-ai-va-khi-hau-a46943.html