CPI tháng 9 và xu hướng CPI những tháng cuối năm 2010 sẽ không chiều lòng nhà đầu tư đánh xuống

Phân tích về CPI tháng 09/2010 và xu hướng CPI trong các tháng cuối năm:

Theo báo cáo của Tổng cục thống kê, CPI tháng 9 tăng 1.31 % so với tháng 8 dẫn đến 9 tháng đầu năm tăng 2010, CPI tăng 5.08% + 1.31 %= 6.39%.

Vì sao chỉ số CPI tăng mạnh trong tháng 9/2010 ? và xu hướng lạm phát trong những tháng cuối năm thế nào?

Để trả lời 2 cầu hỏi trên thì đa phần chúng ta cho rằng CPI tăng mạnh trong tháng 9 là do cính sách điều chỉnh tỷ giá USD/ VND của Ngân hàng Nhà nước; lượng tiền lưu thông dư thừa so với hàng hóa; giá xăng tăng trong tháng trước đó và một số nguyên nhân liên quan khác. Những câu trả lời này thì hoàn toàn đúng khi nhìn tổng quát từ kinh tế vĩ mô. Nhưng vẫn chưa có câu trả lời cụ thể là trên thực tế CPI tháng 9 đã bị ảnh hưởng cụ thể như thế nào để thấy được có thật sự là một sự bùng phát lạm phát hay chỉ là một sự đột biến cục bộ trong tháng 9 do hội tụ những yếu tố tăng giá và từ đó thấy rõ xu thế lạm phát trong những tháng cuối năm như thế nào để có một chiến lược kinh doanh cho phù hợp.

Thật ra, CPI tăng mạnh trong tháng 9 là mang yếu tố cục bộ trong tháng 9 do hội tụ nhiều yếu tố tăng giá trong tháng này và không mang yếu tố lây lan, bùng phát như lo ngại của nhiều người. CPI trong tháng 10 được dự báo sẽ có mức tăng hạ nhiệt trở lại so với mức tăng của tháng 9. Để minh chứng cho điều này, chúng ta làm vài phép tính trong rổ hàng hóa tính CPI và đưa ra 1 số nguyên nhân cụ thể thì sẽ thấy rõ:

Theo Tổng cục Thống kê, trọng số trong rổ hàng hóa tính CPI như sau (chỉ lấy 3 loại hàng hóa có mức tăng mạnh nhất trong tháng 9) :

- Trọng số của chỉ số giá hàng ăn và dịch vụ ăn uống là 39.39%

- Trọng số của chỉ số giá giáo dục là 5.72%

- Trọng số của giá nhà&vật liệu xây dựng là 10.01%

Theo báo cáo của tổng cục thống kê:

- Chỉ số giá giáo dục trong tháng 9 tăng rất mạnh đến 12.01%, tăng gần gấp 3 lần so với mức tăng của tháng 9 năm 2009 (4.33%) và tăng gấp 48 lần mức tăng chỉ giá giáo giục tháng 9 năm 2007 (0.25%), trung bình tháng 9 mỗi năm chỉ số giá giáo dục chỉ tăng xoay quanh mức 1%. Chỉ số giá giáo dục tháng 9/2010 tăng mạnh là do đồ dùng học tập tăng giá và các trường tăng học phí mạnh. Do đó, chỉ số giá giáo dục đã đóng góp vào mức tăng CPI tháng 9 rất mạnh đến gần 0.7%:

12.01% * 5.72% = 0.69% ( chiếm trên 52 % CPI của tháng 9)

Giả sử chỉ số giá giáo dục chỉ tăng nhẹ như các năm xoay quanh 1% thì CPI đóng góp bởi chỉ số giá giáo dục là:

1% * 5.72%= 0.05%.

Do đó, trong trường hợp chỉ số giá giáo dục tháng này không đột biến mà ổn định như mọi năm thì CPI năm nay chỉ có thể là:

1.31% - 0.69% + 0.05% = 0.67% ( tương đương với các năm ổn định)

Như vậy rõ ràng yếu tố gây đột biến cho CPI trong tháng 9 năm 2010 là chỉ số giá giáo dục làm chỉ số CPI tháng 9/2010 tăng lên thêm trên 0,6%.

Bước qua tháng 10 các năm, việc học của các trường đã đi vào ổn định nên chỉ số giá giáo dục hầu như không tăng hoặc tăng rất ít không đáng kể. Do đó, chỉ số giá giáo dục góp phần vào mức tăng CPI trong tháng tháng 10 mỗi năm không đáng kể. Nghĩa là mức tăng do giáo dục gây ra trong tháng 9 sẽ được loại trừ trong tháng 10 ( với con số ít nhất là 0.6%).

Do đó, chỉ xét riêng về chỉ số giá giáo dục thì mức tăng CPI tháng 10 sẽ hạ nhiệt mạnh (ít nhất là 0.6%, như đã tính cụ thể ở trên) so với mức tăng CPI trong tháng 9. Như vậy, có thể nói CPI tháng 9/2010 tăng mạnh là do cục bộ của tháng 9 và không mang yếu tố bùng phát như lo ngại của các chuyên gia kinh tế "hàng đầu" của Việt Nam.

- Để tổng quát và khách quan hơn ta lấy 2 lại loại hóa khác trong rỗ hàng hóa tính CPI mà có mức tăng giá khá trong tháng 09/10 là hàng ăn và dịch vụ ăn uống và giá nhà&vật liệu xây dựng:

Theo bào cáo của Tổng cục Thống kê hàng ăn và dịch vụ ăn uống và giá nhà&vật liệu xây dựng lần lượt có mức tăng 0.79% và 1.08%.

Do đó, đóng góp của 2 loại hàng hóa này vào mức tăng CPI trong tháng 9 là:

0.79% * 39.39% + 1,08% *10.01% = 0.31%

Trong góp 3 loại hàng hóa nêu trên vào CPI tháng 9 lên thêm 1%:

0.69% +0.31% = 1%

0.31% của mức tăng CPI tháng 9 thuộc về 8 loại hàng hóa còn lại trong rổ tính CPI

Mức tăng hàng ăn và dịch vụ ăn uống (chiếm tỷ trọng cao nhất trong rỗ tín CPI) tăng mạnh trong tháng 9/2010 (0.79%) so với mức tăng nhẹ (0.05%) của tháng 9 năm 2009 một phần là do nằm 2010 lễ 02/09 được nghỉ 4 ngày liên tiếp , nhiều cơ quan tổ chức du lịch, ăn uống, tiệc tùng đã khiến mặt hàng này tăng mạnh so với tháng 9/2009. Trong khi đó, lễ 02/09 năm 2009 là thứ tư giữa tuần nên chỉ được nghỉ 1 ngày nên sức tiêu thụ loại hàng hóa cơ bản này không mạnh bằng năm nay. Mức tăng hàng ăn và dịch vụ ăn uống có thể cũng hạ nhiệt trong tháng 10/2010 với mức tăng xoay quanh 0,5% như năm 2006 và 0.32% như năm 2009.

Giá nhà và vật liệu xây dựng cũng sẽ ổn định trong tháng 10 vì giá thép sau khi tăng ở tháng 8 và đầu tháng 9 đã có khuynh hướng chững lại vào nữa cuối tháng 9

Một số mặt hàng khác trong rổ tính CPI có thể tăng vào những tháng cuối năm do ảnh hưởng của việc thay đổi tỷ giá làm hàng nhập khẩu và nguyên liệu chế biến 1 số mặt hàng tăng, nhưng các mặt hàng này có tỷ trọng nhỏ trong rổ hàng hóa tính CPI nên khó gây đột biết CPI trong 3 tháng cuối năm.

Mọi người cần lưu ý cao điểm của CPI trong 1 năm là tháng 1 và tháng 2 mỗi năm, trùng với tết nguyên đán, không phải cao điểm của lạm phát là 3 tháng của quý 4. Theo quy luật hàng năm, CPI tăng mạnh trong tháng 1 và tháng 2, giảm mạnh trong tháng 3 tăng nhẹ lại trong tháng tư và ổn định trong tới tháng 8 và tăng trở lại trong tháng 9. Các tháng 9, 10,11, 12, CPI thường cao hơn các tháng 5,6,7, 8 nhưng không đột biến trừ trường hợp chỉ số giá giáo dục tăng mạnh trong năm nay.

Kết luận:

CPI tăng mạnh trong tháng 9 là mang yếu tố cục bộ của tháng 9 năm nay do hội tụ nhiều yếu tố tăng giá và CPI tháng 9 năm nay không mang yếu bùng phát lây lan qua các tháng sau như lo ngại của nhiều người. Mức tăng CPI trong tháng 10 sẽ hạ nhiệt so với mức tăng trong tháng 9 do loại trù những yếu tố cục bộ của tháng 9. Nhà đầu tư nên có cái nhìn tổng quát để có một chiến lược đầu tư thích hợp và không nên lo ngại quá mức về vấn đề CPI tăng cao trong tháng 9. Con số 1.31% trong tháng 9 là cao nhưng có nguyên nhân cụ thể và kiểm soát được và sẽ bị loại trừ những yếu tố đột biến vào những tháng sau.

Tăng trưởng thì kèm với lạm phát là điều đương nhiên. Lạm phát cao thường xảy ra ở các nước mới nổi, mới chuyển cơ cấu kinh tế như Việt Nam. Vấn đề quan trọng là kiềm chế lạm phát ở mức thích hợp để dung hòa với tăng trưởng. Ân Độ, nền kinh tế lớn thứ 3 của Châu á, lạm phát cũng tăng rất mạnh đến 10% năm.

Với cách phân tích cụ thể ở trên thì CPI trong năm 2010 có thể giữ được ở mức dưới 8% với mức tăng trung bình 0.5% / 1 tháng trong 3 tháng còn lại của năm 2010. Có thể tháng 12 có mức tăng cao nhất trong 3 tháng còn lại của năm 2010 nhưng trung bình mức tăng mỗi tháng là 0.5%.

Thật ra, 9 tháng đầu năm 2010 CPI tăng 6.39% là con số không cao so thới những năm trước đây. Cụ thển 9 tháng đầu năm 2005 CPI tăng 6.8%; 9 tháng đầu năm 2006 CPI tăng 5.1%; 9 tháng đầu năm 2007 , CPI tăng 7.32%; 9 tháng đầu năm 2008, CPI tăng 21.85% (năm siêu lạm phát); 9 tháng đầu năm 2009 , CPI 4.11% (năm có yếu tố giảm phát do suy giảm kinh tế toàn cầu).

Một kịch bản khác được đặt ra là nếu tăng trưởng kinh tế tăng mạnh mẽ trong 3 tháng cuối năm thì CPI năm 2010 tăng 9% và nằm ở 1 con số là chấp nhận được. Tuy nhiên, xác suất CPI năm 2010 vươn tới con số 9% và vượt con số này là khó xảy ra.


NVHOA