Cpi

Theo quy luật, 3 tháng cuối năm là thời gian chỉ số giá sẽ tăng cao hơn những tháng khác trong năm. Cục Quản lí giá, Bộ Tài chính dự báo chỉ số giá tiêu dùng quý IV sẽ trong tầm kiểm soát và cả năm ở phạm vi Quốc hội cho phép.

Theo Tổng cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng 9 tháng qua tăng cao trong các tháng đầu năm (tháng 1 đến tháng 3), giảm tốc độ tăng ở các tháng tiếp sau đó nhưng đến tháng 9 lại tăng cao (tăng 1,31% so với tháng 8). Sở dĩ chỉ số giá tiêu dùng tháng 9 tăng cao hơn so với 6 tháng trước liền kề chủ yếu là do có 2 nhóm hàng tăng khá cao là nhóm giáo dục (tăng 12%) và nhóm hàng ăn uống và dịch vụ ăn uống (tăng 2,32%). Tuy nhiên, theo phân tích của Cục Quản lí giá, chỉ số giá tiêu dùng 9 tháng đầu năm tăng nhưng vẫn trong tầm kiểm soát. Giá tăng do các nguyên nhân tác động đan xen của cả yếu tố gây áp lực tăng giá và những yếu tố kiềm chế tốc độ tăng giá. Trong đó phải kể đến sức mua hàng hóa, dịch vụ 9 tháng đầu năm tiếp tục tăng: tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng ước đạt 1.146 nghìn tỉ đồng, tăng 25,4% so với cùng kì năm 2009. Ngoài ra, tác động theo độ trễ của việc tăng tổng phương tiện thanh toán và tăng trưởng tín dụng ở mức cao của năm 2009 gây áp lực đẩy mặt bằng giá tăng; việc áp dụng trở lại mức thuế suất thuế GTGT 10% thay cho mức 5% của năm 2009 đối với một số mặt hàng; việc điều chỉnh tăng lương tối thiểu... là những yếu tố tác động làm tăng giá thành hoặc tác động tâm lí gây áp lực tăng giá trong năm.

Để thực hiện mục tiêu kiềm chế lạm phát, giữ chỉ số giá tiêu dùng tăng không quá 7% so với tháng 12-2009, công tác chỉ đạo, tổ chức thực hiện bình ổn giá được triển khai đồng bộ, quyết liệt từ Trung ương xuống địa phương, thông qua các biện pháp điều hành chính sách tài chính, tiền tệ, XNK... Hai thành phố là Hà Nội và TP. HCM tiếp tục áp dụng biện pháp hỗ trợ vốn cho các DN bán các mặt hàng thiết yếu thấp hơn giá thị trường từ 5-10% đến hết năm 2010 đã góp phần quan trọng trong việc bình ổn giá trong phạm vi cả nước.

Theo Cục Quản lí giá, từ nay đến cuối năm có những yếu tố tác động gây sức ép đẩy mặt bằng giá tăng cao, đòi hỏi các cơ quan chức năng phải chú ý đó là: Tuy giá thế giới có thể không có đột biến tăng cao, nhưng vẫn có những biến động nhẹ. Nhu cầu tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ tăng (phục vụ lễ hội, Tết Dương lịch, Tết Nguyên đán...); nguồn cung về thực phẩm (nhất là thịt lợn có khả năng thiếu hụt vào dịp Tết Nguyên đán do các cơ sở chăn nuôi chưa phục hồi kịp từ tác động của dịch tai xanh); tác động của việc điều chỉnh tỉ giá; lượng tiền cung ứng ra lưu thông nhiều hơn; thiên tai, dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp và tiềm ẩn nhiều yếu tố bất ổn...

Tuy nhiên, qua phân tích một số mặt hàng thiết yếu, Cục Quản lí giá khẳng định chỉ số giá sẽ ở trong tầm kiểm soát. Cụ thể, giá gạo từ cuối tháng 7, do thiên tai tại một số nước XK, NK lớn đã làm giảm sản lượng gạo trong khi nhu cầu gạo thế giới tăng trở lại, tác động đẩy giá gạo thế giới tăng trở lại từ cuối tháng 7 đến nay. Theo dự báo của Tổ chức nông lương thế giới (FAO), lượng thóc toàn cầu năm 2010 đạt khoảng 704,4 triệu tấn, tương đương với 470 triệu tấn gạo trong khi nhu cầu gạo của thế giới khoảng 461 triệu. Thương mại toàn cầu khoảng 30,1 triệu tấn gạo. Như vậy, cung cầu gạo thế giới khác cân bằng. Mặc dù thiên tai tại một số nước đã ảnh hưởng đến lượng cung, song mức ảnh hưởng không lớn do đó dự báo giá gạo trong các tháng tới sẽ ổn định như hiện nay hoặc nếu có tăng thì sẽ tăng nhẹ.Nhóm thực phẩm tươi sống, trước tình hình dịch bệnh được dự báo trong thời gian tới giá một số mặt hàng như thịt bò, thịt gia cầm, thủy hải sản có khả năng tiếp tục vững giá. Ngoài ra, một số mặt hàng thiết yếu như xi măng ổn định do nguồn cung dồi dào; thép xây dựng sẽ giảm nhẹ trong tháng 10; một số mặt hàng thuốc sẽ không tăng giá đột biến mà biến động khoảng dưới 10%. Đặc biệt, theo dự báo mới nhất của 31 nhà phân tích, diễn biến giá xăng dầu không có biến động so với hiện tại và giá dầu thô trung bình của năm 2010 sẽ ổn định ở mức từ 75-80 USD/thùng…

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ thị yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tăng cường thực hiện các biện pháp bình ổn giá cả, thị trường những tháng cuối năm 2010 nhằm bảo đảm tốc độ tăng trưởng khoảng 6,5% và chỉ số giá tiêu dùng 8%. Trong đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương có phương án cụ thể bảo đảm cân đối cung- cầu các loại hàng hoá, dịch vụ thiết yếu phục vụ sản xuất, tiêu dùng từ nay đến hết năm 2010, quý I-2011 và hàng hoá phục vụ Tết Tân Mão 2011. Bộ Tài chính tăng cường kiểm soát các yếu tố hình thành giá và việc xác định giá bán các mặt hàng thiết yếu, mặt hàng thuộc diện bình ổn giá, nhất là thuốc chữa bệnh, sản phẩm sữa, thép xây dựng, khí ga…; điều hành giữ ổn định giá điện, than bán cho các hộ sản xuất xi măng, phân bón và giấy./.