Cửa thoát hiểm" cho đảo Lý Sơn

Cửa thoát hiểm" cho đảo Lý Sơn

Quảng Ngãi:"Cửa thoát hiểm" cho đảo Lý Sơn
Lao Động số 98 Ngày 03/05/2008 Cập nhật: 8:08 AM, 03/05/2008

Tàu đánh cá cập cảng đảo Lý Sơn.
(LĐ) - Lâu nay, người ta biết đến Lý Sơn như một hòn đảo chuyên canh tác cây tỏi, cây hành. Loại đặc sản nổi tiếng này không những không đưa hai vạn dân Lý Sơn thoát nghèo mà có những năm, cây tỏi, cây hành đã "hành" người trồng ra nó điêu đứng vì mất mùa, vì rớt giá.
Mấy năm nay, Lý Sơn bắt đầu vươn ra biển để đánh bắt hải sản. Đây chính là "cửa thoát hiểm" cho người dân nơi hòn đảo xinh đẹp này.

Cây gì?

Vẫn là cây tỏi chứ không có cây gì khác để thay thế nó, dù 20 năm nay, cây ngô, cây vừng rồi cây dưa đã có mặt trên đảo Lý Sơn, nhưng tất cả những loại cây này không thể "qua mặt" cây tỏi được. Lý Sơn có 300ha đất dành để trồng tỏi, mỗi năm thu khoảng 1.500 tấn tỏi khô, trị giá khoảng 30 tỉ đồng. Nếu như giá mỗi ký tỏi bán 30.000-40.000đ thì số tiền lên tới 45-60 tỉ. Thế nhưng, sản lượng 1.500 tấn mỗi năm chỉ là con số lý tưởng, vì mất mùa tỏi luôn đồng hành với nông dân ở đây.

Chỉ tính riêng vụ tỏi vừa qua, 1.500 hộ trồng tỏi trên đảo đã thua lỗ khoảng 9 tỉ đồng. Nhiều cánh đồng tỏi mất đến 80% sản lượng. Đã vậy, để trồng được tỏi, dân phải đi lấy cát dưới biển, lên núi lấy đất đỏ về trộn đều rồi rải lên bề mặt ruộng rồi mới trồng. Hai loại nguyên liệu này sẽ giúp cây tỏi Lý Sơn có mùi vị riêng; nếu không làm đầy đủ quy trình ấy, cây tỏi sẽ không phát triển được.

Sự công phu như thế, nhưng cây tỏi vẫn không đem lại cho họ sự giàu có, trái lại, nhiều gia đình trắng tay nếu như cây tỏi liên tiếp mất mùa 2-3 vụ. Đây chính là lý do để chính quyền địa phương tìm lối ra cho hai vạn dân trên đảo.

"Cửa thoát hiểm"

Có thể khẳng định rằng, vươn ra biển chính là "cửa thoát hiểm" cho dân Lý Sơn hiện nay. Thực ra không phải đến hôm nay, dân Lý Sơn mới biết làm biển mà từ lâu rồi, biển vẫn là nơi cưu mang những cư dân đầu tiên có mặt trên hòn đảo này. Nếu không giỏi nghề biển, hẳn rằng Lý Sơn sẽ không có đội "thuỷ quân Hoàng Sa" hùng mạnh mà các vua nhà Nguyễn sử dụng vào việc bảo vệ vùng lãnh hải của đất nước suốt mấy trăm năm.

Vả lại, cư dân Lý Sơn chính là "hậu duệ" của vùng Sa Kỳ - nơi chuyên làm nghề biển từ lâu đời và duy trì cho đến hôm nay. Tuy nhiên, nghề biển với những phương tiện đánh bắt cá thô sơ như trước đây đã không còn hấp dẫn dân Lý Sơn nữa, nên họ chuyển qua trồng tỏi. Ông Võ Xuân Huyện - Chủ tịch UBND huyện Lý Sơn - cho biết, hiện Lý Sơn có 329 tàu đánh cá, mỗi năm mang lại cho ngư dân trên đảo hàng chục tỉ đồng. Hiệu quả từ nghề biển đã hút một lượng lao động từ nghề trồng tỏi.

Nghề biển phát triển, tự nó đã "phân công lao động" ngay trong từng gia đình. Những người đàn bà và số người lớn tuổi thì tiếp tục trồng tỏi, còn trai tráng thì ra khơi đánh cá.

Bất lợi lớn nhất trong những năm trước đây là Lý Sơn không có vũng neo đậu tàu thuyền, nên mỗi lần có gió bão là hàng trăm tàu lại phải vào cửa Sa Kỳ - cách Lý Sơn 30km để trốn bão. Việc "chạy bão" này khiến cho bình quân mỗi tàu đánh cá phải mất ít nhất là 15 triệu đồng tiền xăng dầu mỗi năm.

Từ năm 2007, Nhà nước đã đầu tư cho Lý Sơn xây một vũng neo đậu tàu thuyền tại bãi Mù Cu, nên việc "trốn bão" trong Sa Kỳ mới chấm dứt, tiết kiệm hàng tỉ đồng mỗi năm cho những tàu đánh cá. Vũng neo đậu này không chỉ dùng cho ngư dân Lý Sơn, mà cho cả những chiếc tàu ở các nơi khác "lỡ độ đường" nữa. Do vậy, vũng Mù Cu đã trở nên quá tải đối với số tàu thuyền ở đây.

Ông Võ Xuân Huyện tha thiết đề nghị, ngành thuỷ sản sớm triển khai giai đoạn 2 của vũng neo đậu này bằng việc mở rộng âu thuyền, hoàn thiện đê chắn cát và mở rộng luồng lạch. "Nếu chậm triển khai giai đoạn 2, vũng Mù Cu sẽ quá tải vì lượng tàu đóng mới mỗi năm ở Lý Sơn rất nhiều, đó là chưa kể những tàu của các tỉnh khác hay tin có vũng Mù Cu, họ tấp vô trốn bão cho đỡ tốn nhiên liệu" - ông Huyện khẳng định.