Cuộc Chiến Thuế Quan 2025: Mỹ Đánh Cược Lớn - Ai Sống, Ai Chết Trong Cuộc Chiến Kinh Tế Toàn Cầu?

Một làn sóng thuế quan mới từ Nhà Trắng sẽ chính thức có hiệu lực, nhắm đến Canada, Mexico, Trung Quốc, và cả Liên minh châu Âu (EU). Với mức tăng thuế suất thực tế ước tính khoảng 4,3% – gần gấp ba lần so với cuộc chiến thương mại năm 2018. Các nhà kinh tế tại Goldman Sachs đã đưa ra phân tích về "người thắng" và "kẻ thua" trong bức tranh kinh tế đầy thách thức này. Đây không chỉ là câu chuyện về số liệu, mà còn là một cuộc chơi chiến lược có thể định hình lại chuỗi cung ứng toàn cầu và số phận của các ngành công nghiệp Mỹ.



Thuế Quan Mới: Quy Mô Và Tầm Ảnh Hưởng
Nhà Trắng đã công bố các gói thuế quan đầy tham vọng: tăng thuế đối với thép và nhôm nhập khẩu (lên tới 25% đối với nhôm và xóa bỏ mọi miễn trừ trước đây cho thép), áp thuế bổ sung lên hàng hóa từ Trung Quốc (tăng thuế suất thực tế từ 5-10% cho các mặt hàng như dệt may, đồ điện tử), và không dừng lại ở đó, các mặt hàng nhập khẩu quan trọng cùng ô tô từ EU cũng sẽ chịu mức thuế cao hơn.



Riêng với Mexico và Canada – hai đối tác thương mại lớn trong khu vực Bắc Mỹ – thuế quan tương hỗ cũng được triển khai, hứa hẹn tạo ra những làn sóng rung chuyển trên toàn bộ nền kinh tế khu vực. Theo các chuyên gia Goldman Sachs, tác động của những chính sách này sẽ không đồng đều. Chúng ta đang chứng kiến một vài yếu tố định hình lại sản xuất nội địa Mỹ: giá nhập khẩu tăng, chi phí sản xuất leo thang, và sự trả đũa từ nước ngoài.

Cơ Hội Cho Hàng Nội Địa
Thuế quan cao hơn đồng nghĩa với việc hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, Canada hay Mexico sẽ trở nên đắt đỏ hơn. Điều này mở ra cơ hội cho các nhà sản xuất Mỹ – đặc biệt trong lĩnh vực thép và nhôm sơ cấp, cũng như khai thác dầu khí – khi nhu cầu nội địa có thể chuyển dịch sang hàng hóa "made in USA". Goldman ước tính, gói thuế thép và nhôm mới sẽ đẩy mức thuế suất thực tế tăng thêm 20 điểm phần trăm (pp), trong khi hàng tiêu dùng từ Trung Quốc như dệt may hay điện tử sẽ chịu mức tăng từ 5-10 pp. Kết quả? Một số ngành công nghiệp nội địa có thể tận dụng lợi thế cạnh tranh mới này để gia tăng sản lượng.

Dữ liệu từ Goldman cho thấy, cứ mỗi 1% tăng giá đầu ra trung bình do thuế quan mang lại, sản lượng công nghiệp Mỹ có thể tăng khoảng 0,06% trong vòng 5 năm tới. Đây là tín hiệu tích cực cho những ngành vốn đang cạnh tranh khốc liệt với hàng nhập khẩu.

Gánh Nặng Chi Phí Sản Xuất
Tuy nhiên, không phải mọi thứ đều màu hồng. Thuế quan cao hơn cũng đánh trực tiếp vào chi phí đầu vào của các nhà sản xuất Mỹ – đặc biệt là những ngành phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu như thép thô, nhôm hay dầu mỏ. Ví dụ, các nhà sản xuất lon đồ uống, khung cửa sổ hay phụ tùng ô tô sẽ phải đối mặt với chi phí tăng vọt khi giá nhôm và thép nhập khẩu leo thang. Goldman tính toán rằng, cứ 1% tăng chi phí đầu vào do thuế quan sẽ làm giảm sản lượng công nghiệp khoảng 0,25% – một cái giá không hề nhỏ cho các ngành sản xuất trung gian.

Những ngành chịu ảnh hưởng nặng nhất? Sản xuất thép và nhôm thứ cấp, sản phẩm dầu mỏ và dược phẩm đứng đầu danh sách. Đặc biệt, mức thuế 10% bổ sung lên dược phẩm và hóa chất nhập khẩu sẽ tạo ra áp lực giảm sản lượng tới 1% trong ngành này, do sự phụ thuộc lớn vào nguyên liệu trung gian từ nước ngoài.

Cú Đánh Từ Sự Trả Đũa
Chưa hết, thuế quan không phải là con đường một chiều. Lịch sử cuộc chiến thương mại 2018-2019 cho thấy các quốc gia bị ảnh hưởng thường đáp trả bằng thuế quan tương ứng. Lần này, Goldman dự đoán Canada, Mexico và Trung Quốc có thể tăng thuế lên hàng xuất khẩu Mỹ – từ nông sản như đậu nành đến sản phẩm công nghiệp như kim loại – với mức tăng trung bình 0,2 pp cho mỗi 1 pp thuế Mỹ áp đặt. Đối với các ngành nhạy cảm chính trị như nông nghiệp, mức tăng thậm chí có thể gấp đôi.



Kết quả là gì? Mỗi 1% tăng với thuế trả đũa sẽ kéo giảm sản lượng công nghiệp Mỹ khoảng 0,14%. Những ngành xuất khẩu lớn như kim loại hay nông sản – dù chỉ chiếm 20-30% tổng sản lượng – sẽ cảm nhận rõ rệt sức ép này.

Ai Thắng, Ai Thua?
Dựa trên phân tích chi tiết, Goldman chỉ ra những "người hưởng lợi" lớn nhất sẽ là các nhà sản xuất thép và nhôm sơ cấp, cùng với ngành khai thác dầu khí – những lĩnh vực được bảo hộ mạnh mẽ khỏi cạnh tranh nước ngoài. Ngược lại, các ngành sản xuất vật liệu thứ cấp (như sản phẩm thép, nhôm), dầu mỏ tinh chế và dược phẩm sẽ chịu thiệt hại nặng nề do chi phí đầu vào tăng cao và sự trả đũa tiềm tàng.



Đáng chú ý, thuế quan nhắm vào hàng nhập khẩu quan trọng (thép, nhôm, dầu khí, chất bán dẫn, dược phẩm) sẽ có tác động lớn hơn so với thuế áp lên hàng Trung Quốc. Lý do? Sự chồng chéo đáng kể giữa các mặt hàng này với chuỗi sản xuất nội địa Mỹ, cả ở khâu đầu vào lẫn đầu ra.

Tác Động Ròng: Nhỏ Nhưng Không Thể Xem Thường
Tổng hợp lại, Goldman dự báo tác động ròng qua các kênh sản xuất chỉ là một mức giảm khiêm tốn: -0,2% đối với sản lượng công nghiệp và -0,04% đối với GDP. Hơn 85% các ngành sẽ chứng kiến ảnh hưởng dao động trong khoảng từ -0,1% đến 0,1% trong 5 năm tới – một con số không quá đáng ngại. Tuy nhiên, đừng vội lạc quan: tác động thực sự có thể vượt xa con số này khi xét đến các kênh khác như thu nhập hộ gia đình giảm và điều kiện tài chính thắt chặt, như phản ứng tiêu cực gần đây của thị trường chứng khoán đã phần nào hé lộ.



Một Canh Bạc Kinh Tế Đầy Rủi Ro
Cuộc chiến thuế quan mới không chỉ là một chính sách bảo hộ đơn thuần, mà là một canh bạc kinh tế với những hệ quả sâu rộng. Trong khi một số ngành công nghiệp Mỹ có thể tận dụng cơ hội để vươn lên, phần lớn các doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với áp lực chi phí và sự trả đũa từ các đối tác thương mại. Quan trọng hơn, sự bất định chính sách từ các gói thuế quan này có thể kìm hãm đầu tư, làm lu mờ những lợi ích ngắn hạn.

Như bài học từ năm 2018-2019 đã chỉ ra, thuế quan là con dao hai lưỡi: bảo vệ được một phần, nhưng cũng tự làm tổn thương chính mình. Liệu lần này, nước Mỹ có thể đảo ngược kịch bản? Câu trả lời vẫn nằm trong tay các nhà hoạch định chính sách – và cả phản ứng của thị trường toàn cầu trong những tháng tới.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư.

(Chi tiết: http://24hmoney.vn/posts/cuoc-chien...-cuoc-chien-kinh-te-toan-cau-c55a2522367.html )