Cứu cánh của Việt Nam- Tín hiệu thời cơ đến!

Cứu cánh của Việt Nam- Tín hiệu thời cơ đến!

Đài RFI (Đêm 28/7)
Trong bối cảnh Việt Nam ngày càng phải chịu nhiều sức ép của Trung Quốc - nhất là trong vấn đề tranh chấp chủ quyền tại Biển Đông, giới phân tích cho rằng Việt Nam cần nắm cơ hội Mỹ quan tâm đến Đông Nam Á để đối phó với sức ép từ Bắc Kinh.
Chưa đầy 10 ngày vào trung tuần tháng 7/2009, Mỹ đã liên tiếp tung ra ba tín hiệu hướng về các quốc gia Đông Nam Á - trong đó có Việt Nam, theo một kịch bản càng lúc càng rõ nét. Đầu tiên là cuộc điều trần ngày 15/7 tại Thượng viện Mỹ về tranh chấp hải phận và vấn đề chủ quyền tại Đông Á và Đông Nam Á, trong đó hai phó trợ lý bộ trưởng Ngoại giao và Quốc phòng Mỹ đã xác định chủ trương tăng cường sự hiện diện trở lại của Mỹ tại khu vực Đông Nam Á. Chủ trương chung này đã được cụ thể hóa một tuần sau đó bằng sự kiện Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton đến Thái Lan ký kết "Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác" với Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) ngày 22/7. ''''Chính sách Đông Nam Á'''' mới của Mỹ đã được cụ thể hóa hơn nữa với cuộc họp đầu tiên giữa Mỹ và bốn nước hạ nguồn sông Mê Công là Việt Nam, Lào, Campuchia và Thái Lan, bên lề Diễn đàn An ninh Khu vực ASEAN (ARF). Nhân cuộc họp đầu tiên này, phía Mỹ đã công bố kế hoạch hợp tác trị giá hơn 160 triệu USD dành riêng cho năm 2009, để chi viện cho các chương trình môi trường, y tế và giáo dục trong vùng hạ lưu sông Mê Công.
Theo các nhà quan sát, chính sách Đông Nam Á của Chính quyền Obama đã bộc lộ rõ trong cuộc điều trần tại Thượng viện Mỹ ngày 15/7, trong đó hai đại diện cao cấp bộ Ngoại giao và bộ Quốc phòng Mỹ cùng với ba chuyên gia đã nêu bật xu hướng bành trướng đáng quan ngại của Trung Quốc trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương qua việc Trung Quốc tăng cường tiềm lực hải quân; có những hành động lấn chiếm hay uy hiếp nhằm xác lập chủ quyền trên những hòn đảo hay vùng biển đang tranh chấp với các láng giềng hay những hành vi quấy rối liên tiếp nhằm vào tàu hải quân Mỹ tại Biển Đông; chèn ép Việt Nam như đe dọa các tập đoàn dầu khí quốc tế không được làm ăn với Việt Nam và chặn bắt ngư dân Việt Nam. Điều này cho thấy Trung Quốc đang đe dọa đến quyền tự do giao thương trong vùng và ảnh hưởng đến quyền lợi của Mỹ.
Trước những động thái của Mỹ hướng về Đông Nam Á trong thời gian gần đây - nhất là việc Mỹ tuyên bố sẵn sàng củng cố lực lượng trong vùng, thắt chặt thêm quan hệ với các nước đối tác trong khu vực Đông Nam Á, Giáo sư chính trị học Nguyễn Mạnh Hùng của Đại học George Mason (bang Virginia) cho rằng Việt Nam cần tranh thủ cơ hội này để hạn chế sức ép từ Bắc Kinh.
Đồng quan điểm với Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng, Giáo sư Ngô Vĩnh Long - chuyên gia về Trung Quốc và châu Á tại Đại học Maine (Mỹ) - đã ghi nhận mức độ quan trọng của những thay đổi mới đây trong chính sách ngoại giao Mỹ đối với Đông Nam Á, nhất là khi cuộc điều trần ở Thượng viện Mỹ ngày 15/7 đã nêu bật những hành động ''''quá trớn" của Trung Quốc không chỉ với các nước láng giềng, mà cả với Hải quân Mỹ. Theo Giáo sư Ngô Vĩnh Long, tín hiệu mà Mỹ phát đi không chỉ đơn thuần nhằm vào Trung Quốc mà còn nhằm vào các nước Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, để các nước này biết rõ Mỹ sẽ không từ bỏ vai trò là cường quốc duy nhất có thể tạo thế cân bằng với uy lực đang lên của Trung Quốc tại châu Á. Giáo sư Ngô Vĩnh Long cho rằng Việt Nam cần nắm lấy thời cơ này để đề ra chính sách thỏa đáng nhằm giải tỏa được sức ép từ phía Trung Quốc, bảo vệ vị thế độc lập của mình.
(Thông tin chỉ để tham khảo, đề nghị không phát tán ngoài f319)