Điều hiếm gặp: Chênh lệch giữa lãi suất huy động và lạm phát trong hai năm qua thường xuyên duy trì

Một trong những khoản “đầu tư” kém hiệu quả nhất suốt hai năm qua, lại là thứ nhiều người vẫn xem là an toàn ...gửi tiết kiệm.

Thông thường ở các chu kỳ trước, lãi suất tiết kiệm chỉ sát với mức mất giá của đồng tiền trong vài tháng ngắn ngủi trước khi được điều chỉnh lại. Nhưng lần này, mọi chuyện đã khác.

Trong suốt hai năm vừa qua, lãi suất thực (chênh lệch giữa lãi suất huy động và lạm phát) thường xuyên duy trì dưới 2%. Có thời điểm gần như bằng 0. Điều này như đã nói là hiếm gặp, chưa từng phổ biến ở các chu kỳ trước.

Lấy một ví dụ gần: Nếu bạn gửi tiền vào cuối năm 2024 với mức lãi suất trung bình của các ngân hàng lớn sẽ khoảng 4,8% và nếu mục tiêu kiểm soát lạm phát ở 4% như Bộ Tài chính mới công bố trở thành hiện thực thì lãi thực chỉ còn 0,8%.

Nói cách khác: tiền của bạn hầu như không sinh lời, nếu quy đổi về sức mua thực tế.

Vấn đề nằm ở chỗ: tình trạng này lẽ ra là một sự bất thường nay lại đang được coi là “bình thường mới”. Một phần do chính sách tiền tệ nới lỏng kéo dài (không phải chỉ từ 2025) Một phần vì tâm lý thị trường đã thích nghi với lãi suất thấp và điều đó tạo kỳ vọng trên thị trường rằng "bình thường mới" sẽ tạo những đột biến liên tiếp cho cho các kênh đầu tư chứng khoán.

Chúng ta đã đầu tư với một trong những luận điểm trọng yếu: mặt bằng lãi suất huy động quá thấp kể từ năm 2024 và nhắc lại nó ở đầu năm 2025. Nhưng đồng thời cũng cần tỉnh táo rằng: đây không phải là trạng thái bền vững.

Nếu nhìn xa hơn sang 2026, kỳ vọng này nên được điều chỉnh vì chính sách tiền tệ không thể mãi duy trì ở một thái cực.